Mehriban Xanlarova, arxiv şəkli

görüş var, teatr, kino - Mağazaya gedəndə dost-tanış adı çəkə bimirik ki...

205
(Yenilənib 17:10 18.12.2020)
"Mən bu haqda danışmağa başlasam, ciddiyə almayacaqsınız, çünki hər zaman mənim sözlərim şişirdilərək meydana çıxıb"

Sputnik Azərbaycan-ın qonağı Mehriban Xanlarovadır. O, 1967-ci il avqustun 12-də doğulub. 1998-ci ildən Akademik Milli Dram Teatrının aparıcı səhnə ustası kimi çalışır. Respublikanın Əməkdar artisti, dövlət mükafatçısıdır.

- Mehriban xanım, İncəsənət Universitetində müəlliminiz Məlik Dadaşov olub. Onunla bağlı bir xatirənizi bölüşə bilərsiniz?

- 1986-cı ildə İncəsənət Universitetində oxuyurdum və mənə dedilər ki, müəllimin Məlik Dadaşov olacaq. Ümumiyətlə, o dövrlə indiki tələbəlik illəri tamam başqadır. O, öz sənətinin vurğunu olduğu kimi, bizə də bunu öyrədirdi. Məsələn, onun dərsinə gecikə bilməzdik, bircə mən gecikmişəm bir dəfə. Onda da məni qapı arxasında saxlamışdı, mən də “baş üstə” demişdim. Ondan öyrəndiyimiz çox şeylər var. Görün necə xoşbəxtdir ki, elə səhnədə də dünyasını dəyişdi.

- Siz həm teatr, həm də kino aktrisasısınız. Azərbaycanda teatr və kinonun hansı problemləri var? Nədir Azərbaycan teatr və kinosunun dünya səhnəsinə çıxmamasına səbəb?

- Hər zaman mən deyirəm ki, mənim tək danışmağımla olmur, güc birlikdədir. Mən bu haqda danışmağa başlasam, ciddiyə almayacaqsınız, çünkü hər zaman mənim sözlərim şişirdilərək meydana çıxıb. Bu gün də, başımı da kəssələr, mən sözümü deyəcəyəm. Mən instituta təzə daxil olanda artıq baş rol oynayırdım. Kinostudiyanın o isti yuvası vardı mənim üçün, bu gün o yuvanı hələ də axtarıram. Əvvəllər çox isti münasibət vardı, bu gün isə yoxdur. Baxırıq da seriallara, pul xatirinə çəkilirlər. Səhnədə olarkən təbii olmaq, hiss etmək şərtdir. Mən bu gün çəkilişdə olanda can qoyuram, mən ağlayanda gözümdən gələn yaş içimdən gəlməlidir. Adi bir yıxılma səhnəsində belə o ağrını əgər mən hiss eləsəm, siz də hiss edəcəksiniz. Məsələn, yadınızdadırsa, Şahmar Ələkbərovun “Sahilsiz gecə” filmində - Allah Nuriyyəyə rəhmət eləsin, Kəmaləyə də can sağlığı versin. Demək istəyirəm ki, filmi Riqaya aparıblar, baxıblar orada, soruşublar ki, bunlar, həqiqətən, Azərbaycan aktrisalarıdır? Yəni o qədər bəyənilib. Kaş Şahmar indi sağ olaydı, mənim haqqımda da çoxlu planları var idi. Məni at belində görürdü, bandit görürdü, oğru kimi görürdü... Amma mən demişəm və deyəcəyəm də, mənim bu gün olduğum yerə gəlməyimdə Şahmar çox böyük rol oynayıb.

- Deyirsiniz ki, pulsuzluqdan hamı gəlib kinoya, seriala çəkilmək istəyir. Niyə aktyorun pulu yoxdur? Niyə aktyor kinoya, seriala çəkilib çox ucuz qiymətə əməyini satır? Bu, böyüklərin problemidir?

- Bəli. Balıq başdan iylənir. Rejissorla oturub danışanda deyir, dost-tanışdır və s. Amma mağazaya gedəndə dost-tanış adı çəkə bimirik ki. Deyirlər ki, xaricdə qonorar belə verilir. Mən özüm xaricdə olanda, aktrisa olduğumu öyrənəndə elə zənn edirlər ki, qazancımız çoxdur. Amma yenə də şükür, mən Prezidentimizdən razıyam. Aylıq qazancımız da artıb, lakin belə baxanda hər hansısa bir gənc aktyorla mənim maaşım eynidir. Olsun, amma mənim fikrimcə, xalq artisti, əməkdar artist və yeni aktyorların qazancları fərqlənməlidir. Sənəti sevmək lazımdır, ona dırnaqarası yanaşmaq lazım deyil. Əgər sənətə bu şəkildə gəlib hansısa istedadlı artistin yerini tutacaqsansa, bu, lazım deyil. Süpürgəçi obrazı, kisəçi obrazları da istisna edilməməlidir, bunları da peşəkarcasına oynamaq lazımdır. Mən o süpürgəçinin çəkdiyi əziyyəti əks elətdirə bilməliyəm.

- Hal-hazırda pandemiya ilə əlaqədar teatrlar fəaliyyətini dayandırıb. Teatr üçün darıxırsınız?

- O gün səngərə getmişdik. İnanın, qayıdanda teatrın qapısını, divarını öpdüm. Mən əvvəllər bütün gün teatrda olurdum, bilmirəm, məlumatlısınız, ya yox, Yeni il şənliklərində, Novruz bayramlarında daim seanslarda oynayırdım. İndi hər gün dua edirəm ki, bu bəlalar tezliklə aradan qalxsın.

- Bu pandemiyanın hər nə qədər mənfi cəhətləri olsa da, müsbət cəhətləri də var. Xüsusilə də sənət adamları üçün. Onlar üçün bu, mövzudur, emosional bazadır. Bu baxımdan pandemiyadan bəhrələnə bildiniz və ya öz-özünüzlə tək qalıb yeni rollar işləyə bildinizmi? Sizin üçün müsbət cəhəti oldumu?

- Pandemiya dövründə Oksana xanımla birgə 24 seriyalıq “Yalan həqiqət” serialına çəkildik. Mən Oksana xanımın qaynanası rolunu oynayıram. Maraqlı mövzudur. Mən həmişə hər şeyi buraxıram tamaşaçının özünə, mən inanıram ki, yaxşı serial olacaq. Pandemiya dövründə o qədər problem yaranırdı ki... Bu dövr mənə elə gəlir ki, soyuqluğa səbəb olur axı.

- Axı sənət adamı üçün soyuqluq da mövzudur.

- Ümumiyətlə, teatr insanları ilə artıq, demək olar, ancaq yas mərasimlərində qarşılaşırıq. Yayda isə belə deyildi, nisbətən ara-sıra görüşüb yığışırdıq. Bu yaxınlarda eşitdim, Ramiz Novruzov, deyəsən, bir az rahatsızlanıb. Rəşid Səməndər intihar edib. Eşitdim, Səfurə İbrahimova huşsuz halda tapılıb. Mən o cür sənətkarın qarşısında baş əyirəm. Mən, əlimdə olsa, indi gedərdim, ziyarət edərdim. Mən elə bir insanam ki, heç kəsə pis gün arzulamıram və həmişə çalışıram ki, dar günlərində adamların yanında olum.

- Pandemiyadan əvvəl repertuarınızda hansı tamaşalar var idi?

- “Manqurt”, “Yaşar”, ”Ah, bu uzun sevda”, “Yeni il şənlikləri” var idi. Lakin ən çox Gürcüstanda qalibiyyət qazanan Nayman ana obrazını sevirəm. Qırğızıstanda 600 nəfərlik zalın dolması, o qalibiyyət hər kəsə nəsib olmur.

- Son zamanlar efirlərdə görünmürsünüz. Buna səbəb nədir?

- Məni bu müharibə başlayandan dəfələrlə çağırıblar efirə, lakin getmirdim. Əsasən şəhidlərə görə getmirdim efirlərə, əlimi atıb bəzənməyə həvəsim də yoxdur. Çoxu reklam xatirinə efirə çıxır. Amma kimin nə etdiyini hamı görür.

- Söhbət üçün təşəkkür edirik, Mehriban xanım.

205
Teqlər:
Azərbaycanın əməkdar artisti, əməkdar artist, Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrının aktyoru, Akademik Milli Dram Teatrı
Qarabağ Azərbaycandır! yazısı

Nostalgiyanın sonu: Biz qayıdırıq

123
(Yenilənib 12:11 22.01.2021)
Vətən müharibəmiz başlamadan Qarabağ hamımız üçün əlçatmaz, nolstalgiya hissi yaradan uzaq İtaka adası kimi idi...

Vətən müharibəmiz başlamadan Qarabağ hamımız üçün əlçatmaz, nolstalgiya hissi yaradan uzaq İtaka adası kimi idi...

Savaş başladı.

Yaşadığımız rahat həyatın, komfortun unutdurmadığı o dağlar, o kəndlər, o buz bulaqlar, o şəhərlər üçün göz qırpmadan silahlanıb yola düşdük.

Bu savaşda nə qədər itkilər versək də, bizi gözləyən yurd yerləri üçün səfərbər olduğumuzu unutmadıq.

Xalq olaraq birləşdik, bütövləşdik və yumruq olmağı bacardıq.а

Bu savaş haqq savaşı, bu xeyirin şərlə savaşı idi və bizi həsrətində olduğumuz, nostalgiya hissi ilə xatırladığımız uzaq İtakamıza – Qarabağımıza aparırdı..

Biz Odissey kimi inadkardıq...

***

Savaş bitdi.

Döyüşdük, qanımızla, canımızla, malımızla bu savaşdan xalq olaraq böyük üstünlüklə, zəfərlə çıxdıq.

Vətəninin gələcəyini düşünən hər kəsin narahat, nigaran olduğu məqamlar var, zamanla bu narahatlıqlar da bitəcək.

Azərbaycanlılar Qarabağa dönəcək.

İllərdir boğazımızda düyümlənən vətən nisgili, yurd-yuva həsrəti sona çatacaq.0+.3

İllərdir baş tutmayan dönüşün kədərini yaşayanlar, yəni nostalgiya yaşayanların arzusu gerçəkləşəcək.

***

Sözlərin gücünə, sözlərin ovsununa inanıram.

Məhz illərdir yaşadığımız bu kədərin ən yaxşı ifadəsini yunanlar yüz illər öncə tapıblar.

Nostalgiya iki mənada (qədim yunanca nostos ¬– vətənə qayıtmaq və "alqos"– ağrı) — vətən və doğma ev üçün kədərlənmək mənasında və "keçmiş üçün kədər" anlamında da işlədilir.

Qarabağa duyduğumuz nostalgiya hər iki mənanını ehtiva edir.

Biz həm vətənimiz, doğma evimiz, həm də keçmişimiz üçün kədərlənirdik. Məğlubiyyətin, şərə qarşı mübarizə itirdiklərimizin acısı canımızdan çıxmırdı.

Qarabağın işğaldan azad edilən ərazilərində çəkilmiş videoları, fotoları görəndə keçirdiyimiz o qəribə hissin məhz nostalgiya olduğunu anladım...

***

Nostalgiya semantik olaraq vətənə dönüşün mümkünsüzlüyünün səbəb olduğu hüznü ifadə edən bir kəlmədir; doğulub-böyüdüyü yerə qovuşmaq həsrəti, qürbət acısını bir kəliməylə açır.

Nostalgiya sözünün yaranışı Homerin "Odisseya"sı ilə bağlıdır. On il Troya müharibəsində iştirak edən Odissey, döyüşlərdə belə vətənə qayıtmaq arzusundaydı. O Doğulduğu İtaka adasına qayıtmaq həsrəti ilə yaşasa da, Tanrıların intiriqası onu üç il də vətəndən ayırdı. Sonra onu əsir alan və aşiq olan Kalipsonun qadağası onu yeddi il İtakadan uzaq saldı...

Nostalgiyadan əziyyət çəkən ilk əzabkeş Odissey Kalipsonun yanında nə qədər məmnun olsa da deyirdi: "...hər gün etdiyim yeganə dua ora(İtaka) dönmək, günəşin doğuşunu evimdə görməkdir!" (Homer, "Odisseya", Beşinci nəğmə)

***

30 ilə yaxındır bizim hamımızın içində Odissey nisgili vardı.

Homerin qəhrəmanı Odissey öz doğma adasına qayıdanda öncə dağlara boylandı, sonra iyirmi il əvvəlki halında qaldığına əmin olmaq üçün yaşıl zeytun ağacını tumarladı...

Doğulduğu yerlər işğaldan azad olunduqdan sonra, vətəninə, dağılmış, talan olunmuş evinə qayıtmış hərbçilərin sosial şəbəkələrdə yayımlanan videolarını yada salın.

Bizim Odisseylərimiz öz İtakasına – Qarabağına eyni həssaslıqla qayıdırdı...

Bizim həsrətin ömrü, Odisseyin həsrətindən daha uzun olduğu üçün, bəlkə də vüsalımız daha şirin və unudulmaz olacaq.

Odissey öz doğma İtakasına qayıdaraq nostalgiyadan qurtuldu.

Bizim Qarabağa dönüşümüz də, bizim nostalgiyamızın sonudur.

Vətənə qayıdışımız mübarək!

123
20 Yanvar faciəsinin ildönümü

20 Yanvar faciəsi - ağlamaqmı lazım, yaratmaqmı?

29
(Yenilənib 11:26 20.01.2021)
Kimsə çıxıb müxtəlif şeirlərdən, poemalardan, povest və romanlardan, film və teatr tamaşalarından, rəsm əsərlərindən misal çəkərsə, bunu qəbul etməyəcəyəm.

BAKI, 20 yanvar — Sputnik. 1990-cı ilin Qanlı Yanvarından 31 il ötür... Həmin ilin yanvar ayının 19-dan 20-nə keçən gecə saat 23:30-da keçmiş Sovet İttifaqının silahlı qoşunları Bakı şəhərində dinc əhalinin üzərinə hücum çəkir, bu qırğında onlarla insan həyatını itirir, yaralanır, itkin düşür. Üzərindən tam 31 il keçən bu faciənin tariximizdəki ibrət əhəmiyyəti nədir? Mədəniyyətimiz - ədəbiyyatımız və incəsənətimiz bu tarixi faciədən nələr yarada bilib?

Təəssüf ki, Azərbaycan mədəniyyəti bu tarixi faciəsinə, təkcə “Ağla, qərənfil, ağla” deyə bilib. Bir də ki insafən, mahir tar ifaçıları hər ilin yanvar ayının 20-də yaxşı “Zəminxarə” çala bilirlər. Başqa heç nə...

Kimsə çıxıb müxtəlif şeirlərdən, poemalardan, povest və romanlardan, film və teatr tamaşalarından, rəsm əsərlərindən misal çəkərsə, bunu qəbul etməyəcəyəm. Çünki bu mövzuda yaradılmış bütün sənət nümunələri ilə tanışam və onlar sənətsəl keyfiyyətləri baxımından Məmməd Aslanın “Ağla, qərənfil, ağla” şeirindən daha böyük deyillər. Heç tarzənlərin “Zəminxarə”si qədər səmimi də olmağı bacarmadılar.

Etiraf edək ki, Qanlı Yanvar haqqında yaradılan sənət nümunələrinin əksəriyyəti vətənpərvər mövzulu müsabiqələrdə mükafat qazana bilmək üçün yaradıldı. Nəticədə, mədəniyyətimizin rəflərində bu mövzuda xeyli sayda nümunələr olmasına rəğmən, onların heç birini dünyaya təqdim edə bilmədik. Çünki onlar dünyaya təqdim olunacaq qədər səmimi və keyfiyyətli deyildilər. Bu, açıq həqiqətdir. Heç kəs inciməsin.

“Madam ki, heç kəs yaza bilmədi, sən yazaydın” deyənlərin mühakimələrini eşidirəm. Fəqət, nəzərinizə çatdırmalıyam ki, mən bu qanlı gecədən 3 il sonra dünyaya gəlmişəm və həmin gecədən 17 il sonra bədii yaradıcılığa başlamışam. Yəni, bu mövzuda sənət nümunəsi yaratmağın mühakiməsi, hətta 1980-ci ildən də əvvəl doğulanlar arasında aparılmalıdır.

Öz yaşıdlarıma və məndən sonrakılara isə bir dostyana tövsiyə verə bilərəm ki, əgər bu mövzuda nəsə yaratmaq istəyirlərsə, Bəxtiyar Vahabzadənin “Ölümü kamına çəkdi şəhidlər”ini, ya da Məmməd Aslanın “Ağla, qərənfil, ağla”sını parodiya etməsinlər. Onlar həmin gecənin isti ağrıları ilə yazılmışdı və yalnız ahu-zar edə bilmişdilər. Problem onda idi ki, bu qədər sənətkarın içindən çıxıb o gecənin həqiqətlərini, insanların gerçək iztirablarını, ağrılarını, rejimin ədalətsizliyini və vəhşiliyini olduğu kimi təsvir edə bilən, onu bədii çalarla zənginləşdirib əsl sənət nümunəsi kimi dünyaya təqdim edə bilən bir nəfər də olmadı. Niyə olmadı? Çünki onların böyük əksəriyyəti həmin rejimin köləsi olmuşdular və həmin rejimin alçaqlığına bəşəri etiraz etmək üçün üzləri yox idi.

Bu səbəblə, bundan sonrakıların  içində kimsə “Qanlı Yanvar” həqiqətlərini soyuq başla və üstün istedadla sənət nümunəsinə çevirmək istəsə, bunun üçün hələ də əlçatımlı olan mənbələr var. Bəzənmiş-düzənmiş üzgün duyğu çələnglərinə aldanmayıb, gerçək ağrıları tapa bilən və təsvir edə bilən sənətkar bu dəhşətli gecə haqqında böyük sənət nümunəsi yarada bilər. Bu, həm mədəniyyətin tarixi mirasına, həm də o gecə haqqında ən tutarlı mənbəyə çevrilər.

29

Yanvarın 25-nə qədər ölkədə ictimai nəqliyyat işləməyəcək

0
(Yenilənib 00:11 23.01.2021)
Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın qərarına əsasən, bütün ölkə ərazisində şənbə və bazar günləri ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti dayandırılır.

BAKI, 23 yanvar - Sputnik. Bu gündən yanvarın 25-i saat 06:00-dək bütün ölkə ərazisində ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti dayandırılıb.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın qərarına əsasən, bütün ölkə ərazisində şənbə və bazar günləri ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti dayandırılır.

Bununla əlaqədar 23 yanvar saat 00:00-dan 25 yanvar saat 06:00-dək ölkə ərazisində ictimai nəqliyyat fəaliyyət göstərməyəcək.

Qeyd edək ki, Bakı metropolitenində də sərnişindaşıma dayandırılıb.

0