Bakı şəhərinə mənzərə, arxiv şəkli

Nağara müəllimi, AMEA üçün yataq dəsti, UEFA “absurd teatrı”

31
(Yenilənib 21:28 14.09.2020)
Pandemiya bütün dünyada elektronlaşmanı gücləndirdi. Əksər sahələrdə onlayn xidmət platformaları inkişaf etdi, istehlakçıların bu platformalardan istifadə bacarıqları artdı

BAKI, 14 sentyabr — Sputnik. 7x7 həftənin ən yaddaqalan 7 hadisəsini şərh edir

Beyrutdan Qarabağa

Ermənistanın Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində qanunsuz məskunlaşdırma siyasəti bu həftə də diqqət mərkəzində oldu. Livanın Beyrut şəhərindəki partlayışdan sonra erməni əsilli ailələri Dağlıq Qarabağa köçürmək üçün səylərini artıran Ermənistan buradakı demoqrafik vəziyyəti süni şəkildə düzəltməyə çalışır. Beynəlxalq hüquq normalarını kobud şəkildə pozan rəsmi Yerevanın hərəkətlərinə isə danışıqlarda vasitəçi olanlar başda olmaqla beynəlxalq təşkilatlar heç bir reaksiya vermir.  Çox təəccüblü də deyil – 30 ildir işğal altında saxlanılan ərazilərin müvafiq qətnamələrə rəğmən boşaldılmamasının yanında bu, fövqəladə məsələ deyil bəlkə də...

Nəticələr və seçimlər

Ötən həftə abituriyentlərin ali məktəbələrə qəbul imtahanlarının nəticələri məlum oldu və ixtisas seçimi başlandı.

İmtahan fənləri üzrə bütövlükdə müqayisə apardıqda, bu il Azərbaycan bölməsində Sumqayıt şəhəri, rus bölməsində isə Abşeron rayonu ən yüksək nəticə göstərib. Sumqayıtın neçə illərdir ki, birincliyinin səbəbləri öyrənilməli və tətbiq edilməlidir. Burda orta təhsilin keyfiyyətindən əlavə mühüm motivasiya olduğu hiss edilir.

İxtisas seçimi ilə bağlı daha bir mühüm detal: hər il bizdə üçüncü qrup ixtisaslarda əməlli-başlı tıxac yaranır. Yəni doğrudanmı, biz hələ də anlamırıq ki, gələcək texnologiyalar, kompüterlər, robotlarla bağlıdır – mühəndislik və proqramlaşdırma gələcəyin peşələridir. Birinci qrupda yaranan aşağı rəqabətlilik və aşağı ballar göstərir ki, xeyr, əksəriyyətimiz hələ də övladımızı hakim, prokuror, müstəntiq, vəkil, hüquqşünas kimi görmək istəyirik, mühəndisə isə bir növ fəhlə kimi baxırıq.  

Elektronlaşan dünya

Hər bir böhran həm də fürsətlər gətirir. Məsələn, pandemiya bütün dünyada elektronlaşmanı gücləndirdi. Əksər sahələrdə onlayn xidmət platformaları inkişaf etdi, istehlakçıların bu platformalardan istifadə bacarıqları artdı, xidmətlərdə xərclər aşağı düşdü. Azərbaycanda da həmçinin. Ötən həftə məlum oldu ki, ölkəmizdə elektron ticarət dövriyyəsi ötən ilin yanvar-avqust ayları ilə müqayisədə 2,2 dəfə çox olub.

Robotların həyatımıza gəlişi yaxşıdır, yoxsa pis?! Çevikliliyin artırılması, xərclərin azaldılması baxımından əladır, insanların iş yerlərini itirməsi baxımından isə acı...

Bütün xidmətlərin onlayn rejimə keçməsi hamının ürəyincə deyil: məsələn, qonşusu nağara müəllimi olanlar.

Maskalılar

Lerikdə 15 yaşlı qızla cinsi əlaqədə olan və onu hamilə buraxan şəxslə bağlı Lerik rayon məhkəməsinin təyin etdiyi  cəmi bir il müddətinə azadlıqdan məhrumetmə cəzası ləğv edildi, iş qanunvericiliyin tələbinə uyğun olaraq, yenidən tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırılması məqsədilə geri qaytarıldı.

Əgər ortada zorlama faktı varsa, məhkəminin qərarı hansı prinsiplə qəbul edilib?! Görəsən, “Qara maskalılar”ın cənub bölgəsinə səfəri olacaqmı?

Bu arada Bakı şəhər sakini C.Cümşüdov öz doğma azyaşlı qızına zor tətbiq edib, onunla cinsi əlaqədə olub. Mənəvi deqradasiya ilə mübarizə işinə isə təəssüf ki, maskalılar baxmır.

AMEA üçün yataq dəsti

AMEA-nın Mərkəzi Elmi Kitabxanası “SM Construction Supplies” MMC ilə 37 998.36 AZN dəyərində iki müqavilə imzalayıb. Şirkət kitabxananı yumşaq inventar, yataq ləvazimatları, xüsusi geyimlər və “digər mallar”la təmin etməlidir.

Mərkəzi kitabxana üçün yataq dəstinin nəyə lazım olduğu barədə çox düşünmək lazım deyil. AMEA heyətinin kainatın gələcəyinə təsir edən elmi kəşflərlə məşğul olarkən arabir istirahəti də təmin edilməlidir.

Mühüm detal

Sentyabrın 12-də “Yüksəliş” müsabiqəsinin imtahanında 24 mərkəzdən 5-də qidadan zəhərlənmə halları qeydə alındı. Zəhərlənənlər arasında texniki heyət, İşçi qrupunun üzvləri, “Yüksəliş” müsabiqəsinin iştirakçıları olub.

Hadisənin bütün digər tərəfləri ilə yanaşı, siyasi tərəfi də nəzərdən keçirilməlidir.

Ölkədə başlanmış islahat dalğasının bir komponenti olan bu müsabiqənin təşkili zamanı belə bir hadisənin yaşanması bu dalğaya qarşı olanları yada salır.

“Absurd teatrı”

"Qarabağ" klubu Çempionlar Liqasının III təsnifat mərhələsində Norveç "Molde"si ilə püşkə əsasən sentyabrın 16-da Bakıda qarşılaşmalı idi. Norveç hökuməti Bakıdan qayıtdıqdan sonra oyunçuların 10 günlük karantində qalmaq zərurətini əsas gətirərək, oyunun yerinin dəyişdirilməsini tələb etdi. UEFA da öz keçirdiyi püşkün nəticəsini acizanə şəkildə ləğv etdi, qarşılaşma Kiprə təyin edildi.

Məsələnin mahiyyəti bundan ibarətdir ki, Norveç Avropa Birliyinə üzv olmayan dövlətlərdən geri qayıdan bütün şəxslərə 10 gün karantin tətbiq edir. Yəni pandemiyanın real vəziyyəti yox, hansı təşkilta üzvlük əsas götürülür. Birliyə üzv olan İspaniya və Fransada koronavirusa yoluxma və ölüm statistikası Azərbaycandan dəfələrlə çoxdur, amma orda oynamaq olar, bizdə yox. UEFA-nın da qoşulduğu bu kompozisiyaya bir ad tapmaq olur: “absurd teatrı”.

Təəssüf ki, “Qarabağ” adının olduğu bütün məsələlərdə ikili standartlarla üzləşirik. Odur ki, güclünün haqlı olduğu bugünkü reallıqda futbolçularımız bu haqsızlığa yalnız əzmkar qələbə ilə cavab verməlidirlər.

31
Pəncərə yaxınlığında kişi, arxiv şəkli

İcazə verin, evinizin pəncərəsindən keçmişimə boylanım...

74
(Yenilənib 22:16 30.11.2020)
Bəlkə də, evimiz, ünvanımız, daimi yaşayış yerimiz olmadığı üçün xoşbəxtlik axtarıb tapa bilmir bizi... Evimiz olsa, qapımızı döyərdi, mütləq.

Kirayədə qaldığım evlər tez-tez yuxuma girir. Divarları, mebelləri, qapı-pəncərələri, xatirələri ilə birgə...

Ən çox oğlumun ayaq açıb gəzdiyi, dil açıb ilk dəfə "ata" dediyi, Gəncədəki kirayə evi xatırlayıram.

Dörd otaq, bir mətbəx, oğlumun kövrək addımlarını atdığı iki addım eni, üç addım uzunu olan darısqal həyət girir yuxularıma.

Gəncədə xəsarət alan uşaq, arxiv şəkli
© Sputnik / Mihail Voskresenskiy

Universitetdən tələsə-tələsə gəlib, həyətdə qollarını açıb məni gözləyən oğlumla qarşılaşdığım o evi, üstündən on ildən çox keçsə də, unuda bilmirəm.

Hərdən, Bakıya köçəndən sonra kirayə qaldığım evləri də xatırlayıram. Darısqal mənzillər, hər dəfə xırda bir probleminə görə narahatlıq keçirdiyim başqasına məxsus evlər.

Hər kitabımı kirayə qaldığım evlərin birində yazmışam.

Acılı-şirinli xatirələrim səpələnib müxtəlif ünvanlara. Yaşadığım gözəl anları xatırlamaq istəsəm, hökmən kiminsə qapısını döyməliyəm.

"İcazə verin, evinizin pəncərəsindən keçmişimə boylanım..."

Adamı qapıdan qovarlar bu xahişə görə...

***

Evlər var ki, sadəcə evdir – xatirəsiz, keçmişsiz.

Evlər var ki, biz xatirələrə boylanmaq istədiyimiz pəncərələrinə indi qara pərdələr asılıb.

Evlər var ki, qapısını aylarla, illərlə açan olmur. Hətta sahibinin də yadından çıxıb.

Evlər var ki, kimsə məşuqəsi ilə görüşmək üçün, ildə, ayda bir dəfə açır qapısını. Toz basmış mebellərdə, yumşaq qadın barmaqlarının ürkək izi qalır, sonra o izləri də toz basır.

Evlər var ki, sobasının üstündə hisli çaydan, yanında saralmış dəm çayniki, pərdələrini də his basıb – Kiminsə yolunu gözləyir...

Evlər var ki, qapı zəngi səbirsizliklə gözləyir çalınmasını, içərisində bir ana səksəkəylə o zəngin səsinə həsrətdir.

Evlər var ki, balkonunda bir bayraq dalğalanır qürurla.

Evlər var ki, balkondakı zivələrdə uşaq paltarları yellənir sevinclə...

Evlər var ki, illərdir heç kəs pərdəsini aralayıb, günəşi salamlamır.

***

Sahibinin unutduğu, sahibini unudan evlər var.

Hansı binanın, hansı mərtəbəsində yerləşdiyini unutduğunuz evlər, küçədəki evsizlərin haqqıdır bəlkə də.

Ən dəbdəbəli evdə, villada, sarayda belə əbədi həyat yaşamaq mümkün deyil.

Daxmalarda xoşbəxt yaşayanlar, saraylarda qəhr olanlar var.

Daxmalar da evdir, saraylar da...

Xoşbəxtlik hansının qapısını döyəcəyini özü seçir.

Amma sənin ünvanın yoxdursa, xoşbəxtlik hansı qapını döyəcək?

Bəlkə də, evimiz, ünvanımız, daimi yaşayış yerimiz olmadığı üçün xoşbəxtlik axtarıb tapa bilmir bizi...

Evimiz olsa, qapımızı döyərdi, mütləq.

Evimiz olsa, qonaq gələrdi xoşbəxtlik...

***

Ölkəmdəki evsizlərin sayı məlum deyin. On minlərlə, yüzminlərlədir, bəlkə də.

Kirayələrdə yaşayanların da sayı bəlli deyil.

Əminəm ki, mənimlə eyni taleyi yaşayan, minlərlə, on minlərlə insan var – xatirələri pərən-pərən, keçmişi perik düşmüş...

***

Ömrümün ən kədərli ayında səs-küylü prosepektdə, kirayə qaldığım evdə xatirələrə boylanıram.

Bilirəm ki, mənim kimi neçə-neçə insan öz xatirələrini yad qapısında buraxıb, köçüb bu dünyadan.

Salam da deyir ki;

Bir böyük ölüm ver, qoy bəsim olsun…

Çörək - daşdan çıxan nəfəsim olsun…

Hər evin xatirə lövhəsi olsun -

hər kəs mismarlansın öz divarına.

Eh şair... Bizim xatirə lövhəsi kimi mismarlanacaq divarımız da yoxdur...

74
Azərbaycan bayrağı, arxiv şəkli

Vətən sevgisi nədir?

25
(Yenilənib 18:29 28.11.2020)
Əgər vətən anlayışı bizim doğulduğumuz ölkənin sərhədləri ilə yekunlaşırsa, bunun hansısa sevgiyə ünvan olması məntiqin xaricində qalır.

BAKI, 28 noyabr — Sputnik. Sevgilərin ünvanı müxtəlif olur. İnsan həmişə nəyisə sevməyə möhtac hiss edir özünü. Bəzən də bu sevgilər insanın öhdəsinə çevrəsi tərəfindən məsuliyyət, borc kimi qoyulur: “sən Tanrını sevməlisən”, “sən ananı, atanı sevməlisən”, “sən vətəni sevməlisən” və s. Bəs insan özünə öhdəlik kimi diqtə edilən bu və ya digər nəsnələri sevməyə məcburdurmu?

Əlbəttə, həyatda hər şeyin bir alqoritmi, məntiqi olduğu kimi, sevginin də məntiqi var. Sevginin məntiqini sadə dildə izah etməli olsam, mən onu belə şərh edərdim: sevgi, sənin üçün misli-bərabəri və bənzəri olmayan, mövcudluğu nədənsə asılı olmayan, öz varlığını və ya həyatının xoşbəxtliyini borclu olduğun nəsnəyə duyduğun heyranlıq, rəğbət, pərəstiş, bağlılıq və bir az da ona qarşı təşəkkür hissidir.

Məsələn, Tanrıya sevginin bir məntiqi var. Çünki sənin üçün inandığın Tanrının misli-bərabəri və bənzəri yoxdur, onun mövcudluğu nədənsə asılı deyil, öz varlığını da, həyatını da ona borclusan və buna görə də onu sevirsən. Tanrı nisbi anlayış olduğu üçün, yəni Tanrının varlığına inanmayan insanlar da var olduğu üçün mən daha konkret nümunə göstərə bilərəm. Məsələn, kainata qarşı dərin bir sevgi bəsləməyin məntiqi var. Çünki kainatın (hələ ki) bizə məlum olan hər hansı bir misli-bərabəri və bənzəri yoxdur, mövcudluğu nədənsə asılı deyil – ki, bu, Tanrıya inanmayanlar üçün belədir – və sən öz varlığını da kainata borclusan.

Öz həyatımızın çərçivələri daxilində də sevgilərin məntiqini axtara bilərik. Məsələn, bizim öz anamızı və atamızı sevməyimizin müəyyən bir məntiqi var. Çünki bizim üçün onların misli-bərabəri və bənzəri yoxdur, onların bizim həyatımızda indi və burada mövcud olması heç bir amildən asılı deyil və biz var olmağımızı – qismən də olsa – onlara borcluyuq. Burada sual edilə bilər ki, həqiqətən, borcluyuqmu? Çünki onlar bizi dünyaya gətirməsəydi və əgər gəlməyimiz də bir vacib şərt idisə, başqa biriləri bizi dünyaya gətirəcəkdi. Amma və lakin gətirən o qadındır, o kişidir, konkret və müəyyən edilmiş məlum bir şəxsdir və sənin ona olan sevginin bu mənada məntiqi var.

Bizim öz işimizə, peşəmizə, sənətimizə olan sevgimizin də məntiqi var. Burada söhbət öz işinə fədakarcasına yanaşan, işi üzrə amalları, prinsipləri olan, işinə həyatını həsr edənlərdən gedir. Əgər sənin işin sənin üçün həyatın qayəsidirsə və sən bu işlə çevrənə faydalı ola, özündən sonrakılara bir miras qoya bilirsənsə, öz işini sevməyin olduqca məntiqlidir. Çünki bu məqamda işinin sənin həyatında misli-bərabəri və bənzəri yoxdur, onun sənin həyatındakı indi və burada mövcudluğu nədənsə asılı deyil və sən öz xoşbəxtliyini ona borclusan.

İstər ümumi müstəvidə, istərsə də həyatımızın mücərrəd sərhədləri daxilində sevgilərimizin müəyyən bir məntiqi var. Vətən sevgisinin isə məntiqi yoxdur. Ya məntiqə sığmayacaq qədər qeyri-adi, mistik bir anlayışdır, ya da ki, bu sevgi kortəbiidir. Burada vətən anlayışının necə dəyərləndirilməsi də mühüm məsələdir. Əgər sənin üçün vətən anlayışı kainatdırsa, Yer kürəsidirsə, bunu bir məntiqə sığdırmaq mümkündür. Axı, Yer kürəsi də üzərində insan həyatının mövcud olduğunu bildiyimiz hələ ki, yeganə planetdir və bu məsələ Yer kürəsini misilsiz və bənzərsiz qılır. Düzdür, mövcudluğu Günəş sistemindən, Süd Yolu qalaktikasından və digər amillərdən asılı olsa da, sən öz mövcudluğunu ona və onun üzərində səni var edə bilən bioloji amillərin vəhdətinə borclusan. Bu mənada, sən Yer kürəsini sevdiyin qədər, Günəş sistemini, Süd yolu qalaktikasını, qalaktikalar səbətini və birbaşa kainatı da sevməlisən.

© Sputnik / Leyla Orujova / Rahim Məmmədov

Əgər vətən anlayışı bizim doğulduğumuz ölkənin sərhədləri ilə yekunlaşırsa, bunun hansısa sevgiyə ünvan olması məntiqin xaricində qalır. Çünki sən ərazisi, sərhədləri tarixin müxtəlif dönəmlərində böyük dəyişikliklərə uğramış və indi sənin yaşadığın dönəmdə mövcud sərhədləri ilə sənə tanıdılan bir ölkədə doğulub, həmin əraziyə vətən deyib, onu da fövqəladə bir sevgi ilə sevirsənsə, bilməlisən ki, dünyada onun onlarla, yüzlərlə və ondan daha yaxşı alternativləri var. Onun mövcudluğu da onlarla, yüzlərlə amildən asılıdır və sən öz varlığını qətiyyən ona borclu deyilsən, çünki dünyada sənin doğulduğun zamanda o ölkə olmasaydı da eyni yerdə, eyni məhəllədə, eyni evdə doğulacaqdın. Yaxud da, babaların başqa bir ölkəyə köçərdi, sən də həmin ölkədə dünyaya gələrdin. Yəni, bizə tanıdılan vətən anlayışı o qədər nisbi məsələdir ki, ona qarşı mütləq məntiqi sevgidən söhbət belə gedə bilməz.

Bəs niyə insanlar vətəni böyük və müqəddəs bir sevgi ilə sevir, hətta, onun uğruna canlarından keçirlər? Bu, geniş söhbətin mövzusudur. Lakin unutmamalıyıq ki, hər şeyin təməlində dünyadakı insanların kortəbii şəkildə özünə deyilənlərlə, öyrədilənlərlə yaşamaları durur. Və bunu sorğulamadan icra etmələri...

25
Azərbaycan hərbçiləri, arxiv şəkli

Müzəffər Azərbaycan Ordusu Laçında! - VİDEO

81
(Yenilənib 00:21 01.12.2020)
Üçtərəfli bəyanata əsasən Müzəffər Azərbaycan Ordusunun bölmələri dekabrın 1-də Laçın rayonuna daxil olub.

BAKI, 01 dekabr - Sputnik. Azərbaycan Respublikası, Rusiya Federasiyası Prezidentləri və  Ermənistan Respublikası baş nazirinin imzaladığı üçtərəfli bəyanata əsasən, Azərbaycan Ordusunun bölmələri dekabrın 1-də Laçın rayonuna daxil olub.

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, məlumatı və müvafiq videonu Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi yayıb.

 

81
Teqlər:
Azərbaycan ordusu, Azərbaycan, Qarabağ, Laçın