Dağüstü parkdan Bakının mənzərəsi, arxiv şəkli

Muzeylər, taksilər, cırtdanlar divlər…

871
(Yenilənib 17:53 07.09.2020)
İnsanı əslində onun hormonları idarə edir, yetkin insan bu hormonların nəyi sifariş verməsindən asılı olmayaraq hərəkətlərini nəzarət altında saxlaya bilir

BAKI, 7 sentyabr — Sputnik. 7x7 həftənin ən yaddaqalan 7 hadisəsini şərh edir.

Muzeylərdə sosial məsafə

Məlum olduğu kimi, ötən həftə Operativ Qərargah rayonlara gediş-gəlişin bərpa olunması barədə qərar qəbul etdi. Ancaq ictimai nəqliyyatın hərəkətinə hələ ki, icazə verilməyəcək - söhbət avtobuslardan gedir, məsələn, taksi ilə gediş-gəlişdə heç bir məhdudiyyət olmayacaq. Bakı, Sumqayıt və Abşeronda restoranlar da bu gündən qapalı şəraitdə işləyə biləcək. Ancaq təbii ki, bizi daha çox muzeylər maraqlandırırdı. Şükür, onlar da işləyir və zəhmətkeşlərimiz muzeylərə axın edirlər. Bircə orada sosial məsafənin pozulacağından narahat olmalıyıq.

Taksi, min get!

Aşağı taksi tarifləri bizi bir müddət idi ki, xoşbəxt edirdi. Ancaq Bakı Nəqliyyat Agentliyinin açıqlaması kürkümüzə birə saldı. Sitat: “BNA çatışmazlıqların aradan qaldırılması, taksi fəaliyyətinin tənzimlənməsi, bu sahədə qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi və effektiv nəzarət mexanizmlərinin yaradılması üçün konsepsiya hazırlayıb. Konsepsiya vahid dispetçer mərkəzinin yaradılmasını, o cümlədən də tarif sistemi və kvotaların tətbiqini nəzərdə tutur”.

Bəli, süni qiymət artımının olduğu kimi, dempinqin, yəni süni olaraq qiymətin aşağı salınmasının (bu, əsasən rəqibin bazardan sıxışdırılıb çıxarılması üçün edilir) da qarşısı alınmalıdır. Ancaq dövlətin biznes mühitinin yaxşılaşdırılması istiqamətində siyasəti inhisarçılığı rədd edir. Ümid edək ki, BNA-nın konsepsiyası buna zidd deyil.

Çoxmərtəbəli məsələ

Azərbaycan hökumətini sərt tənqid, hətta şantaj və təhqir edən Qurban Məmmədova Prezident Administrasiyasının sabiq rəhbəri Ramiz Mehdiyev və keçmiş şöbə müdiri Əli Həsənovun tapşırığı ilə verilən Nərimanov rayonu ərazisindəki beşmərtəbəli obyekt ötən həftənin ən çox müzakirə olunan mövzusu idi.

Toy bu həngamənin yanında “toya getməli”dir. Bu heç də “beşmərtəbəli” məsələ deyil, burada yüksək mərtəbəli nəsnələr var. Müvafiq qurumlar altqatlara enməli daha kimin kimə, niyə, hansı məqsədlərlə və hansı miqyasda dəstək verdiyini araşdırmalıdır. Bu, ölkənin təhlükəsizliyi məsələsidir. 

Təbriz məscidi və kilsəsi

Ermənilər Təbrizdə bəzi məscidlərdə spirtli içki içərək videoya çəkib və sosial şəbəkələrdə paylaşıblar. Videolar sonradan silinsə də, ermənilərin növbəti təxribatına, yəqin ki, İran hökuməti də reaksiya verməlidir. Bu, təkcə, Azərbaycana qarşı yox, bütün müsəlman aləminə qarşı yönəlmiş hərəkət kimi qiymətləndirilməlidir.

Ancaq... Ancaq bu yaxınlarda erməni mətbuatı işğal altında olan torpaqlarımıza yardım gətirən İran yük maşınlarının şəkillərini paylaşmışdı. Və ya başqa bir fakt: 24 aprel dünyanın heç bir yerində açıq şəkildə qeyd olunmadığı halda, Tehrandakı erməni kilsəsinin qarşısında kütləvi tədbir keçirilmişdi. Odur ki, Tehrandan Təbriz məscidlərindəki hadisə ilə bağlı kəskin addım gözləməyə dəyməz.

Qanunsuz məskunlaşdırma

Mənfur qonşumuzdan söz düşmüşkən, Ermənistan işğal altında saxladığı Azərbaycan torpaqlarında qeyri-qanuni məskunlaşdırma siyasətini davam etdirir. Avqustun əvvəllərində Livanın paytaxtı Beyrutun dəniz limanında baş verən partlayış Dağlıq Qarabağa və ətraf rayonlara qanunsuz köçürülmə prosesini davam etdirmək üçün işğalçı ölkəyə yeni fürsət yaradıb.

Qondarma rejimin başçısı Araik Arutunyan Livanda yerləşən Kilikiya Katolikosluğunun rəhbəri, diaspor ermənilərinin dini lideri I Aramla danışıq əsnasında Dağlıq Qarabağın Livandan 100-150 erməni ailəsini qəbul etməyə hazır olduğunu bildirib.

Bu, bir daha onu göstərir ki, rəsmi İrəvan işğal etdiyi torpaqları azad etməkdə, münaqişənin sülh yolu ilə həllində maraqlı deyil. Deməli, həmin torpaqları tanklar və raketlər boşaltmalı olacaq.

Cırtdan ölkə div boyda

Ötən həftə bir vaxtlar futbolda autsayder kimi qəbul olunan Luksemburq Azərbaycan yığmasını Millətlər Liqasında Bakıda məğlub etdi. Meydanda karate, balet formalı şoular göstərən futbolçularımız cırtdan ölkənin qarşısında aciz qaldı, bilmədik ki, işıq gələn tərəfə gedək, yoxsa it hürən tərəfə... Mahir Əmrəli qırmızı vərəqə ilə meydanın kənarına tərəf getməyi seçdi, meydandakıları isə cırtdan ölkənin divləri yedilər.

Yarım milyondan bir az artıq əhalisi olan Lüksemburq 14 istedadlı futbolçu tapdığı halda, 10 milyonluq biz 30 ildir ki, mənasız axtarışdayıq. Biz heç bir yerli məşqçi də tapa bilmirik, onu da, məsələn, İtalyadan gətiririk ki, Lüksemburq kimi komandaya birlikdə uduzaq.

Hormonlar

Sumqayıtın Hacı Zeynalabdin qəsəbəsində 2000-ci il təvəllüdlü M.Cabbarova və anası, 1978-ci il təvəllüdlü X.Cabbarova bıçaqlanıblar. Hadisəni 20 yaşlı qızın nişanlısı törədib. Yaralıların hər ikisi xəstəxanaya çatdırılsa da, M.Cabbarovanın həyatını xilas etmək mümkün olmayıb.

Ümumiyyətlə, həftə ərzində krimxronika müxtəlif məzmunlu hadisələrlə zəngin olub. Bəs nədir bu “zənginliyin” səbəbi? Kasıblıq. – Maddi deyil, mənəvi yetkinliyin çatmaması. İnsanı əslində onun hormonları idarə edir, yetkin insan bu hormonların nəyi sifariş verməsindən asılı olmayaraq hərəkətlərini nəzarət altında saxlaya bilir. Əks halda isə hormonlardan gələn tapşırıq müzakirəsiz icra olunur və kasıb cəmiyyət portreti yaranır.

871
Əlaqədar
Karantində büsat, Lavrovun sürprizi, qanuni və qanunsuz oğrular
"Hard talk", distant təhsil, "Google map" və təklənən Ağ Ev
Çənədəki maska, Beyrut, nüvə silahı və millətin imicini "yuyan" dovşan qanı
Mayk Pompeo, ərəblərin gecikmiş atomu, sosial lift və xoşbəxtlik
“Gallup”, Türkiyənin əzələsi və "oh, my god!"
Ermənistanlar sərhəddə Azərbaycan hərbçisi, arxiv şəkli

Türkmənlərlə yeni dostluq, taclı bəla, soyuq şimaldan ermənilərin qayıdışınadək

14
(Yenilənib 00:17 25.01.2021)
Baydenin tərzini və Vaşinqtonun siyasətində hansısa dəyişikliklər edib-etməyəcəyini yəqin etmək üçün bir qədər vaxta ehtiyac olacaq.

7x7 həftənin ən yaddaqalan hadisələrini şərh edir

“Dostluq”

Bu həftə Azərbaycan və Türkmənistanı Xəzərdə böyük karbohidrogen ehtiyatlara malik yatağı birgə istismar etməklə bağlı razılıq əldə etdilər. Yatağı Azərbaycan neftçiləri tapsalar da, iki ölkənin sərhədində yerləşdiyindən onu birgə istifadə etmək barədə razılıq əldə olundu.
Məlum olduğu kimi, bütün neft-qaz resurslarına malik ərazilər olduğu kimi, Xəzərin dibinin bölünməsi də ətrafında yerləşən ölkələr üçün həmişə mübahisəli olub. Amma 2008-ci ildə ölkələr “qızıl orta” tapıblar.
Bu gün Bakı və Aşqabadın birgə işləyəcəyi yatağı “Dostluq” adlandırdırması həm də rəmzi məna daşıyır.

Əlvida, Tramp
Xoş gördük, Bayden

ABŞ-ın 46-cı prezidenti C.Bayden oval masanın arxasına keçdi. Amerikanın ən yaşlı prezidentinin andiçmə mərasiminə onun sələfi Tramp gözlənildiyi kimi qatılmadı, -çıxanda qapını elə çırpmamışdı ki, qatılsın da, - B.Obama, C.Buş və C.Baydenin çıxışı zamanı mürgüləyən B.Klinton isə qonaqlar arasında idi.

Baydenin tərzini və Vaşinqtonun siyasətində hansısa dəyişikliklər edib-etməyəcəyini yəqin etmək üçün bir qədər vaxta ehtiyac olacaq. Trampı isə biz yəqin ki, daha çox Dağlıq Qarabağ münaqişəsində neytral mövqeyi ilə xatırlayacağıq – hansı ki, bu, bizim üçün 44 günlük müharibədə də qanedici mövqe idi.

Şimalda soyuqdur

ABŞ-da qalmaqallı seçkinin tozu yatmamış digər supergücdə - Rusiyada aləm bir-birinə dəyib. Müxalifət lideri Navalnının həbsi kütləvi etirazlara səbəb olub.

Belə görünür ki, məxməri inqilablar supergüclərə tərəf yönəlib. Bu, yarızarafat kimi də qəbul oluna bilər, amma uzun onilliklər idi ki, supergüclər öz sabitliyini qoruyurdu, indisə dünyanın sakit bucağı qalmamış kimi görünür.

Rusiyada baş verənlər bizi ciddi şəkildə maraqlandırır. Çünki tutaq ki, uzaq Venesuelada liderlərin toqquşmasını biz “Real”-“Barselona” oyununa baxırmış kimi izləyiriksə, bölgənin güc mərkəzində baş verənlərdən bütün regionun təsirlənəcəyi şübhə doğurmur. 

Davam edir koronavirus...

Bəli, davam edir. Daha kəskin, daha ciddi. Dünyada xəstəliyə yoluxanların sayı ümumilikdə 97 milyon civarındadır, infeksiyadan ölənlərin sayı isə 2 milyonu ötüb.
Pandemiyanın iqtisadi zərərləri ilə yanaşı psixoloji travmaları da fəsadlar törədir. Məsələn, Yaponiyada on ildir azalmaqda olan intiharların sayı 2020-ci ildə COVID-19 səbəbindən yenidən artıb. 2020-ci ilin 8 ayı ərzində - noyabra qədər 300-dən çox məktəbli intihar nəticəsində ölüb ki, bu da 2019-cu ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 30 %-dən çoxdur.

“Taclı bəla”dan başı ən çox bəla çəkən ölkələrdən biri İtaliya isə ABŞ-ın “Pfizer” şirkətinə qarşı məhkəmə iddiası qaldırmaq niyyətindədir. Səbəb koronavirus vaksinlərinin çatdırılmasında yaranan gecikmələrdir.

Bu arada bizi çipləşdirəcək (?!) “Microsoft” şirkətinin banisi Bill Qeyts koronavirusa qarşı peyvənd vurdurub.

Bir də xəbəriniz olsun, ÜST Britaniyada aşkarlanmış koronavirusun yeni variantının artıq dünyanın 60 ölkəsinə yayıldığını bəyan edib.

Təhsil qayıdır

Britaniya ştammına rəğmən ənənəvi təhsilə qayıdırıq. Etiraf etməliyik ki, onlayn təhsil klassik təhsil formasını əvəz edə bilmədi. Amma etiraf ediləsi bir fakt da var: onlayn təhsil müəllimlərə də, şagirdlərə də, hətta valideynlərə də yeni biliklər qazandırdı, texnologiyalara daha da yaxınlaşdıq.
Həftənin təhsillə bağlı daha bir mövzusu ali təhsilin pullu və ya pulsuz olması ilə bağlı idi. Birincisi, unutmamalıyıq ki, ali təhsil alan tələbələrin hər 100-nün 56-sı dövlət hesabına oxuyur. İkincisi, təhsilin tamamilə pulsuz olması təhsil sahəsində biznesin rəqabətini azalda bilər. Dünyanın aparıcı ölkələrində əksər sektorların dövlətsizləşdirilməsinə gedildiyi halda, müsbət axının əksinə üzməyimiz bizə nə qazandıra bilər?

Üçüncüsü, universitetlərdə bahalı laboratoriyalar, qurğular, peşəkar müəllimlər əmək bazarı üçün peşəkarların hazırlanmasını təmin edə bilər. Yaxşı infrastruktur, maddi-texniki baza və kadr potensialını isə az pulla təmin etmək mümkün deyil. Peşəkar kadrların təhsildə uzun müddət qalmadığı artıq uzun illərin problemidir. Odur ki, təhsilin pullu və hətta baha olması keyfiyyəti şərtləndirən amillər sırasındadır. Bu, həm də peşə təhsilinə marağı stimullaşdıra bilər, hamı universitet diplomu arxasınca qaçmaz, peşə qazanmaq üçün çalışar.

Sürmə 100, yaşa 100!

2020-ci ildə 2019-cu il il müqayisədə yol-qəza hadisələrinin sayı 109 fakt və ya 19,2 faiz azalıb. Yol qəzaları zamanı qeydə alınan ölümlərin sayı 17 nəfər (9,1 %), xəsarət alanların sayı isə 131 nəfər (25,3 %) azalıb.

Göründüyü kimi, avtomobil qəzalarında ölənlərin sayında azalma baş verib. Bu, bizim daha məsuliyyətli sürücü və piyada olmağımızdan irəli gəlirmi? Yəqin ki, yox. Sadəcə, ardıcıl karantin rejimləri ilə bağlı hərəkətin intensivliyinin azalması yol qəzalarının statistikasında da özünü göstərir.

Ermənilər köçür

Rəsmi məlumatlara əsasən, noyabrın 10-dan bu günə qədər 50 mindən çox erməni Xankəndi və digər Azərbaycan ərazilərinə köçürülüb. İrəvan sakinlərin Ermənistandan Qarabağa qayıtmasına maraq göstərir. Ancaq ermənilərin geri qayıtmaq istəmədiyi bildirilir, hətta yerli ermənilərin də Xankəndidə evlərini satışa çıxarması təsadüfi deyil. Ancaq yaxşı olardı ki, gedərkən məzarlarını da aparsınlar.

Aşağıdakı foto müəllifin doğuldu evin həyətindəndir: Laçının Güləbird kəndində, 2007-ci ildə dəfn edilmiş iki erməninin məzarıdır.

© Photo : Courtesy of Vusal Mammadov
Laçının Güləbird kəndində, 2007-ci ildə dəfn edilmiş iki erməninin məzarı
14
Qarabağ Azərbaycandır! yazısı

Nostalgiyanın sonu: Biz qayıdırıq

148
(Yenilənib 12:11 22.01.2021)
Vətən müharibəmiz başlamadan Qarabağ hamımız üçün əlçatmaz, nolstalgiya hissi yaradan uzaq İtaka adası kimi idi...

Vətən müharibəmiz başlamadan Qarabağ hamımız üçün əlçatmaz, nolstalgiya hissi yaradan uzaq İtaka adası kimi idi...

Savaş başladı.

Yaşadığımız rahat həyatın, komfortun unutdurmadığı o dağlar, o kəndlər, o buz bulaqlar, o şəhərlər üçün göz qırpmadan silahlanıb yola düşdük.

Bu savaşda nə qədər itkilər versək də, bizi gözləyən yurd yerləri üçün səfərbər olduğumuzu unutmadıq.

Xalq olaraq birləşdik, bütövləşdik və yumruq olmağı bacardıq.а

Bu savaş haqq savaşı, bu xeyirin şərlə savaşı idi və bizi həsrətində olduğumuz, nostalgiya hissi ilə xatırladığımız uzaq İtakamıza – Qarabağımıza aparırdı..

Biz Odissey kimi inadkardıq...

***

Savaş bitdi.

Döyüşdük, qanımızla, canımızla, malımızla bu savaşdan xalq olaraq böyük üstünlüklə, zəfərlə çıxdıq.

Vətəninin gələcəyini düşünən hər kəsin narahat, nigaran olduğu məqamlar var, zamanla bu narahatlıqlar da bitəcək.

Azərbaycanlılar Qarabağa dönəcək.

İllərdir boğazımızda düyümlənən vətən nisgili, yurd-yuva həsrəti sona çatacaq.0+.3

İllərdir baş tutmayan dönüşün kədərini yaşayanlar, yəni nostalgiya yaşayanların arzusu gerçəkləşəcək.

***

Sözlərin gücünə, sözlərin ovsununa inanıram.

Məhz illərdir yaşadığımız bu kədərin ən yaxşı ifadəsini yunanlar yüz illər öncə tapıblar.

Nostalgiya iki mənada (qədim yunanca nostos ¬– vətənə qayıtmaq və "alqos"– ağrı) — vətən və doğma ev üçün kədərlənmək mənasında və "keçmiş üçün kədər" anlamında da işlədilir.

Qarabağa duyduğumuz nostalgiya hər iki mənanını ehtiva edir.

Biz həm vətənimiz, doğma evimiz, həm də keçmişimiz üçün kədərlənirdik. Məğlubiyyətin, şərə qarşı mübarizə itirdiklərimizin acısı canımızdan çıxmırdı.

Qarabağın işğaldan azad edilən ərazilərində çəkilmiş videoları, fotoları görəndə keçirdiyimiz o qəribə hissin məhz nostalgiya olduğunu anladım...

***

Nostalgiya semantik olaraq vətənə dönüşün mümkünsüzlüyünün səbəb olduğu hüznü ifadə edən bir kəlmədir; doğulub-böyüdüyü yerə qovuşmaq həsrəti, qürbət acısını bir kəliməylə açır.

Nostalgiya sözünün yaranışı Homerin "Odisseya"sı ilə bağlıdır. On il Troya müharibəsində iştirak edən Odissey, döyüşlərdə belə vətənə qayıtmaq arzusundaydı. O Doğulduğu İtaka adasına qayıtmaq həsrəti ilə yaşasa da, Tanrıların intiriqası onu üç il də vətəndən ayırdı. Sonra onu əsir alan və aşiq olan Kalipsonun qadağası onu yeddi il İtakadan uzaq saldı...

Nostalgiyadan əziyyət çəkən ilk əzabkeş Odissey Kalipsonun yanında nə qədər məmnun olsa da deyirdi: "...hər gün etdiyim yeganə dua ora(İtaka) dönmək, günəşin doğuşunu evimdə görməkdir!" (Homer, "Odisseya", Beşinci nəğmə)

***

30 ilə yaxındır bizim hamımızın içində Odissey nisgili vardı.

Homerin qəhrəmanı Odissey öz doğma adasına qayıdanda öncə dağlara boylandı, sonra iyirmi il əvvəlki halında qaldığına əmin olmaq üçün yaşıl zeytun ağacını tumarladı...

Doğulduğu yerlər işğaldan azad olunduqdan sonra, vətəninə, dağılmış, talan olunmuş evinə qayıtmış hərbçilərin sosial şəbəkələrdə yayımlanan videolarını yada salın.

Bizim Odisseylərimiz öz İtakasına – Qarabağına eyni həssaslıqla qayıdırdı...

Bizim həsrətin ömrü, Odisseyin həsrətindən daha uzun olduğu üçün, bəlkə də vüsalımız daha şirin və unudulmaz olacaq.

Odissey öz doğma İtakasına qayıdaraq nostalgiyadan qurtuldu.

Bizim Qarabağa dönüşümüz də, bizim nostalgiyamızın sonudur.

Vətənə qayıdışımız mübarək!

148
Aleksandr Şalyapin

Məşhur komik evində ölü tapıldı

0
(Yenilənib 12:24 25.01.2021)
O, "Bumer: İkinci film", "Univer. Novaya obşaqa" (Univer: Yeni yataqxana), "Qadınlar kişilərə qarşı", "Ağır qum" (serial) kimi ekran işlərində rol alıb

BAKI, 25 yanvar — Sputnik. Moskvada məşhur komik və aktyor, "Stand up Show"nun (Comedy Club) iştirakçısı Aleksandr Şalyapinin meyiti tapılıb. Sputnik Azərbaycan Rusiya KİV-nə istinadən xəbər verir ki, onun özünə qəsd etdiyi bildirilir.

Qeyd olunur ki, Şalyapinin meyitini həyat yoldaşı tapıb. Qadın evə təcili yardım çağırıb.

Hazırda hadisənin təfərrüatı araşdırılır.

Şalyapinin 41 yaşı olub. O, "Bumer: İkinci film", "Univer. Novaya obşaqa" (Univer: Yeni yataqxana), "Qadınlar kişilərə qarşı", "Ağır qum" (serial) kimi ekran işlərində rol alıb.

0
Teqlər:
Rusiya, serial, vəfat, aktyor