Xüsusi geyim geyinmiş şəxs, arxiv şəkli

Qorxuya qalib gəlməyin yolu: bacardığını gör, olacağa da çarə yoxdur

906
(Yenilənib 21:15 10.05.2020)
Şərq düşüncə tərzi, mentallığı hakim olduğu üçün insanlarda gələcəklə bağlı fobiyaları görmürük. Azərbaycan insanı “olacağa çarə yoxdur” fikri ilə yaşayır

BAKI, 10 may — Sputnik. Koronavirus epidemiyası ilə bağlı bəzi insanlar arasında dünyanın sonunun yaxınlaşması, bir sıra dəhşətli qəzaların baş verəcəyi barədə fikirlər dolaşmaqdadır. Bir tərəfdən də bəşəriyyəti gözləyən kəskin iqlim dəyişikliyi, iqtisadi böhranla bağlı yarana biləcək işsizlik barədə xəbərlər insanlarda qorxunu birə on artırır.

Dünyada survivalizm deyilən bir cərəyan da formalaşıb

Bəşəriyyəti gözləyən təhlükədən qorunmağı düşünən, hər gün gələcəkdə ola biləcək qorxulu halların qarşısını almaq üçün hazırlaşan minlərlə insan var. Bu hazırlıq yarışında hər vasitədən yararlanmaq olar. Kimi indidən özünə yeraltı imarət tikir, kimi çoxlu sayda konservləşdirilmiş qida hazırlayır, kimi də silah, əleyhqaz, xüsusi müdafiə vasitələri  alır. Dünyada survivalizm deyilən bir cərəyan da formalaşıb. Onlar qəzaların mütləq baş verəcəyinə əmindirlər. Bu submədəniyyətə xidmət edənləri dinlədikdə qorxunun şüurun alt qatına nə qədər təsir etdiyinə tam əmin olmaq olar.

Cərəyan daha çox ABŞ-da yayılıb. Silah almaq asan olduğu üçün survivalistlər elə indidən ehtiyat toplamaqla məşğuldurlar. Başının atında silahla yatıb duranı da var, hələ ötən əsrin 80-ci illərində hazırladığı mürəbbəni qoruyub saxlayanı da. Bəzi ailələr rahat ev və işini atıb elə indidən çölün düzündə özünə yer hazırlayırlar. Ov ovlamaq, mal-qara saxlamaq, əkin əkməklə hər gün dünyanın sonunu gözləyirlər. Eləsi var, dovşan ovlayıb növbəti konservi hazırlamaqla məşğuldur.

Bu işi biznesə çevirən də az deyil. Amerikalıların Axirət qorxusundan pul qazanan iş adamları daha çox kimyəvi və nüvə silahından qoruyucu müdafiə kostyumları, müxtəlif növ əleyhqaz satmaqla xeyli gəlir əldə edirlər. Kimsə də qəza zamanı xilasedici vasitəyə çevrilə bilən bunkerlərin quraşdırılması və satışı ilə məşğuldur. Qiyməti 25 min ABŞ dolları olan bu yerləri çox yaxşı alırlar. Özü də məsələ tək bununla bitmir. Şirkət yalnız boş divardan ibarət olan qoruyucu bunker satır. Bu yeri hələ gərək yaşayış üçün yararlı edəsən. Təmir işləri bunkerin özündən xeyli artıq vəsait aparacaq.

Survivalistlər silahlı müqavimət göstərmək üçün ciddi hazırlaşırdılar

İngilis dilindəki “survival”, yəni “sağ qalma, yaşama” sözündən yaranan bu hərəkatın yaranma tarixi soyuq müharibə dövrünə, yəni 1960-cı illərə bağlıdır. SSRİ ilə qarşıdurma ABŞ-da bir qrup insanın cərəyan halında formalaşmasna təkan verdi. Bu insanlar qarşıda onları dəhşətli qəzaların, nüvə müharibələrinin gözlədiyinə tam əmin idilər. Bəzən xüsusi yeraltı şəhərciklər də tikilirdi. Survivalistlər nəinki sağ qalmaq, hətta mümkün sovet işğalı dövründə silahlı müqavimət də göstərmək üçün ciddi hazırlaşırdılar.

Hollivud bu tip qorxuları əks etdirən yüzlərlə film çəkib. “Blast from the Past” və ya “Keçmişdən partlayış” filmi survivalizm hərəkatının ideyasını ən doğru əks etdirib. Sovet nüvə zərbəsindən qorunmağa çalışan amerikalı alim Kelvin Uebber ailəsini qorumaq üçün mükəmməl bir yeraltı bunker tikir. Burada hər bir qida və həyat üçün lazım olan ehtiyat toplayır. Karib böhranı dövründə artıq ABŞ-a zərbə endirildiyini düşünən alim hamilə xanımı ilə burada gizlənir. Məsələnin üstü 35 ildən sonra açılır, qida ehtiyatını bərpa etmək üçün yeraltı məkanı tərk edən, indiyəcən günəş işığını belə görməyən oğlu Adam heç bir nüvə müharibəsinin olmadığını aşkarlayır.

Qoruyucu geyimdə bir saat oturarsan, bir gün, iki gün. Bəs sonra?

Filmin süjeti nə qədər gülməli görünsə də, survivalistlərin qorxuları bir o qədər realdır. Mətbuat və internetdən əldə etdikləri qeyri-dəqiq məlumatın hesabına bu insanlarda dəhşətli qorxu kompleksi formalaşıb. Axı aydın məslədir: 40 il öncə hazırlanan mürəbbəni yemək olmaz, bu zəhərdir. Saxlamağın nə mənası var? Nəinki qoruyub saxlayırlar, hətta yeni konserv ehtiyat yaradırlar.

Dünyanın sonundan qorxmağa dəyərmi? Bunun qarşısını almaq və ya hansısa yolla hazırlaşmaq olarmı? Əslində, baş verə biləcək vulkan püskürməsi, zəlzələ, şimşək və ya selin qarşısını almaq qeyri-mümkündür. Baş verəcəksə, deməli belə də olacaq. Əgər texnotron qəza və ya nüvə müharibəsi olsa, fəlakətdən böyük mənada qorunmaq yenə də mümkün olmayacaq. Hansısa qoruyucu geyimdə bir saat oturarsan, bir gün, iki gün. Bəs sonra? Yenə də üzə çıxmalı olacaqsan. Ən ciddi problem təmiz su ilə bağlı olacaq. Onu tapmaq müşkülə çevriləcək. Bunkerdə gizlənməklə su əldə etmək mümkünsüzdür. Bəs qida axtarışına çıxan cinayətkarlardan necə qorunmalı? Belə bir qəza baş versə, daha çox ehtiyat toplayan yox, ekstremal vəziyyətdə çıxış yolu tapa bilən insanlar sağ qalacaq.

Azərbaycan insanı “olacağa çarə yoxdur” fikri ilə yaşayır

Koronavirus pandemiyası Azərbaycanda hər hansı bir ciddi qorxunu aşkarlaya bilmədi. Əlbəttə, böyük mənada əhalinin əksər hissəsi karantin qaydalarına əməl etdi, virus elə də yayılmadı. Amma qayda pozan da çox oldu, deyək Bakının bir rayonundan digərinə getməsək də, məhəllimizdə oturub nərd-domino oynadıq, yaşadığımız binanın həyətində toplaşdıq. Hər hansı bir fərdi söhbətdə insanların qorxusu elə də görünmədi, şikayət edən ya darıxmaqdan, ya da çörək pulu qazanmamaqdan gileyləndi. Sosial mediada da elə bir qorxu ilə üzləşmədik. Hətta pandemiyaya münasibətdə skeptik yanaşmanın şahidi olduq.

Dünyada baş verə biləcək hər hansı qəza, dünyanın sonunun və Axirət gününün yaxınlaşması azərbaycanlıları bir o qədər qorxutmur. Əgər belə bir qorxu varsa da, o da əsasən internet vasitəsilə ilə yayılan məlumatlara görə baş verir. Özünü qorumağa çalışan insanlar azdır, kiminsə evində əleyhqaz tapmaq da çətindir. Şərq düşüncə tərzi, mentallığı hakim olduğu üçün insanlarda gələcəklə bağlı fobiyaları görmürük. Azərbaycan insanı “olacağa çarə yoxdur” fikri ilə yaşayır.

Ehtiyat toplamağa gəlincə isə biz buna çoxdan öyrəncəliyik. Un, şəkər, duz, çay, kibrit, kerosin lampası, demək olar, hər evdə var. Sovet dövrünün çətinlikləri yəqin şüuraltı səviyyədə beynimizə həkk olunub. Ən böyük qlobal qorxu isə ölkədə 2012-ci ildə olub. Dünyanın sonu yaxınlaşır deyə əhali dükanlardan şamları süpürdü. Son da yaxınlaşmadı. Kiminsə evində yəqin bu şamlardan hələ də var.

Dünyanın sonundan qorxmaqdansa, ekstremal vəziyyətdə nə edəcəyimi dəqiq bilməli və buna hazırlaşmalıyıq. Çətinliyə və qorxuya qalib gəlməyin yolu daxili sabitlikdən keçir. Necə deyərlər, bacardığını gör, olacağa da çarə yoxdur.

906
Azərbaycan Mədəniyyət naziri Əbülfəz Qarayev, arxiv şəkli

Nazir seçimi, popkorn, Mənsimovun pulları rusiyalı gözəl xanım

111
(Yenilənib 19:01 25.05.2020)
Rusiyalı gözəl xanım, fitnes-dietoloq Anna Yolkinanın tövsiyəsini nəzərə alaq. O, immun sistemini 3 bitki ilə möhkəmləndirməyi məsləhət görür: çaytikanı, mərcangilə, quşüzümü

BAKI, 25 may — Sputnik. 7x7 həftənin ən yaddaqalan 7 hadisəsini şərh edir

Nazir seçimi

Ötən həftə mədəniyyət naziri Əblüfəs Qarayev vəzifəsindən azad edildi. Bu, bir neçə gün öncə nazirlikdə keçirilmiş əməliyyatın məntiqi, gözlənilən davamı idi. Nazirliyin mədəniyyəti bir kənara qoyub, "mədə niyyətli" davranmış bir neçə vəzifəli şəxsinin həbsindən sonra mədəniyyət nazirinin vəzifəsindən azad olunmasının ardınca nazir postuna sosial şəbəkələrdə kadr axtarışı başladı. İnzibati iş üçün uyğun namizədlərlə yanaşı, bir sıra müğənnilərin adları da namizədlər sırasında hallanırdı: Brilliant Dadaşova, Aygün Kazımova və hətta Röya.

Yaxşı ki, nazirləri sosial şəbəkələrdə seçmirlər.

DSX-dan film

Dövlət Sərhəd Xidmətinin Sahil Mühafizəsinin rəisi general-leytenant Əfqan Nağıyev və onun tabeliyində olan DSX Sahil Mühafizəsinin vəzifəli şəxslərinin "toradüşmə" videosu da əvvəlkilər kimi maraqlı qarşılandı.

Prezident İlham Əliyevin məcburi köçkünlərə verilən evlərlə bağlı qanunsuzluqların aşkarlanması və bu istiqamətdə tətbirlər görüləcəyi barədə verdiyi anons isə neqativ hallara qarşı mübarizənin ardıcıl xarakterini ifadə etməklə yanaşı, yeni əməliyyat videolarının yayılacağını deməyə əsas verir. Bir sözlə, popkornlarınızı hazırlayıb, gözləyin...

Şuşada andiçmə

Ötən həftə qondarma Dağlıq Qarabağ respublikasının qondarma prezidenti Şuşada and içdi. "Andiçmə" şousunda Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan da iştirak edirdi. Ermənistan pandemiya şəraitində Qarabağda separatçı rejim üçün "seçki" keçirməklə erməni icmasını təhlükəyə atdı. İndi isə bu mərasim. Bütün bunlar isə insan haqları, demokratiya, dövlətlərin suverenliyini başlıca prinsip elan etmiş Qərbdən görünmür. İkili standartlar, Ermənistana sığallar davam edir.

ABŞ-ın Ermənistandakı səfirinin Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrovun Qarabağ münaqişəsinin mərhələli şəkildə həlli ilə bağlı açıqlaması ilə əlaqədar suala verdiyi cavaba baxın: "Biz vasitəçilik missiyasının bir hissəsi kimi konstruktiv fəaliyyət göstərməyə çalışırıq və bu çoxillik münaqişəni həll etməkdə qərarlıyıq".

Cavab özü başdan-ayağa siyasi spekulyasiyadır. Ona görə də belə görünür ki, Şuşaya Azərbaycan tankının üstündə getmək lazım olacaq.

Kitabxanalarsız necə olacaq?

Məlum olduğu kimi, ötən həftə karantin rejimi bir qədər də yumşaldıldı. Bir çox obyekt və müəssisələr fəaliyyətini müəyyən şərtlər daxilində bərpa etdi. Vətəndaşlar isə kitabxanaların açılmasını səbirsizliklə gözləyir, sosial şəbəkələrdə bu məzmunda müxtəlif tonlarda çağırışlar səslənir, petisiyalar imzalanır...(?!) Dövlət isə bilir ki, sosial məsafə bizdə ən çox kitabxanalarda pozulur, ona görə tələsməyə dəyməz.

Mənsimovun pulları

Rumıniyalı sabiq futbolçu Ketelin Likioyu Moldova mətbuatına müsahibəsində 2005-ci ildə "Xəzər Lənkəran" – "Nistru" oyununda rəqibin onlara uduzmaq üçün 250 min dollar təklif etdiyini bildirib.

Müsahibə idmansevərlər, xüsusilə "Xəzər" azarakeşləri tərəfindən birmənalı qarşılanmasa da, indi-indi aydın olur ki, Mənsimovun futbol layihəsi niyə fiaskoya uğrayıb. Milyonlarla manat pul yatırılan klub zəif Moldova təmsilçisini meydanda döyüşərək keçməyə köklənmək əvəzinə meydandan kənarda həllər axtarırmış. Bircə bu misal klubun idarəçiliyini təcəssüm etdirir və sonrakı aqibətinin səbəblərinə işıq tutur.

Bayram faciəsi

Təəssüf ki, həftənin bazar günü Mingəçevirdən ürək dağlayan xəbər gəldi. Avtomobilin kütləyə çırpılması nəticəsində 10-u uşaq olmaqla, 13 nəfər xəsarət aldı. Mingəçevir sakini Elnarə Abdullayeva Ramazan bayramı münasibəti ilə fərdi evinin həyətində qonşulara və uşaqlara şirniyyat paylayıb. Bu zaman həyat yoldaşının avtomobil idarə etməyi öyrətdiyi Zülfiyə adlı xanım "Opel" markalı maşının idarəetməsini itirib və avtomobil evin darvazası qarşısına toplaşan kütləyə çırpılıb.

Üç bitki

Nəhayət, koronavirus bizimlə birlikdə qalmaqda davam edir. Ötən həftə dünyada virusa yoluxanların sayı 5,5 milyona, həyatını itirənlərin sayı isə 350 minə yaxınlaşdı. Bununla belə, bütün dünyada karantin rejimlərinin şərtləri yumşaldılır, hamı "evindən çıxır", sərhədlərin açılması ilə bağlı müzakirələr aparılır. Görünən odur ki, virusa münasibətimiz dəyişir - biz onunla birlikdə yaşamalı olacağıq.

Hər halda, gəlin, immunitetimizi möhkəmləndirək. Məsələn, rusiyalı gözəl xanım, fitnes-dietoloq Anna Yolkinanın tövsiyəsini nəzərə alaq. O, immun sistemini 3 bitki ilə möhkəmləndirməyi məsləhət görür: çaytikanı, mərcangilə, quşüzümü.

111
Əlaqədar
"Serial" davam edir: Dövlət pullarını necə "yedikləri"nin sxemini açıqladılar - VİDEO
Xalq yazıçısı: “Koronavirus insanların kitaba qayıtmasına səbəb olacaq”
Anlayanlar üçün ibrət: Vakansiyadakı “nazir müavini” postu
Növbəti stansiya, 500-lük Vilyamlar, distant təhsil və Lukaşenkodan tövsiyə
Almaniya XİN: Dağlıq Qarabağdakı separatçı rejimi tanımırıq
Məsciddə, arxiv şəkli

Ac-susuz qalmısan, yatmayıb dua etmisən: kim dözübsə, elə onun bayramıdır

187
(Yenilənib 16:14 24.05.2020)
Ramazan ayı bitir, bizi tərk edib gedir. Həm qüssələnirsən, həm də sevinirsən, çünki qismət oldu, bir daha bu halı duya bildin, oruc tutan bütün möminlərlə bir oldun.

BAKI, 23 may — Sputnik. Müqəddəs Ramazan ayını növbəti dəfə yola salırıq. Oruc tutanlar fitrə verməyə, bayramı təmtəraqla keçirməyə, bayram namazını yeni geyimdə qılmağa hazırlaşırlar. Hər il təkrarlanan bu sadə əməllərın nə qədər əhəmiyyətli olduğunu tək oruc tutanlar bilər. Bir ay cisminə əziyyət verməsən, bayramın gözəlliyini duya bilməzsən.

Ramazan bayramından öncə fitrə necə çıxarılmalıdır – Video
© Sputnik. Leyla Orucova / Kamilla Əliyeva / Taleh Mahmudov

30 gün ac, susuz qalmaqla nəhayət öz ruhumuza bir istirahət verə bilirik. İnsan bir varlıq olaraq elə hey yeyib-içməyə, yaxşı yaşamağa, gözəl ev-eşiyə, tərbiyəli övlada, mehriban ailəyə, var-dövlətə və digər maddi xeyrə can atır. Bütün bu işlər onun əsas ehtiyacının ödənilməsinə bir maneə yaradır. İnsanın əsas ehtiyacı nədir? Harada formalaşır? Nəyin əhəmiyyəti var, nəyin yoxdur? Bu suallara cavab axtarmağa belə vaxtımız olmur. Ruhun tələbatı bir növ kölgədə qalır.

Hər gün ora-bura qaçırıq, soruşanda “çörək pulu” qazanırıq deyə işimizin ağırlığından gileylənirik. Alırıq, satırıq, bir vaxtlar arzusu ilə yaşadığımız əşyaları bir gün təəssüf hissi keçirmədən belə zibilə atırıq. Arzularımız da bir gün bizə ağırlıq edir, mənasızlaşdıqca, yaxa qurtarmağa çalışırıq. Yaşa dolduqca, uşaqlıqda bəh-bəhlə yediyimiz təamlar bizə ağırlıq edir. Bəzi sevimli yeməklərimizi də yeməyi həkim bizə qadağan edir. Şəkərli diabetdən, ürək-damar xəstəliklərindən, artıq çəkidən əziyyət çəkirik. Nə xaş, nə düşbərə-qutab, nə yağlı, nə duzlu yeməyə yaxın dura bilmirik.

Nə qədər həyatımız varsa, elə axtarırıq. Vətəni qoyub qürbətdə yaxşı həyat tapmağa cəhd edirik. Çalışırıq, vuruşuruq, bir an belə dayanmırıq. Ramazan bizə dayanıb bir nəfəs almaq üçün imkan yaranan yeganə aydır.

Bədənimiz bir ildə toplanan toksinlərdən, beynimiz isə rahatlığımızı pozan, normal yaşamağa mane olan lazımsız fikir və arzulardan yaxa qurtarmağa unikal imkan yaranır. Adi günlərdə istədin istəmədin gündə 3-4 dəfə yeməli, yanğın oldu olmadı 2-3 litr su-çay içməli, bəzən istəmədiyin məclisə qonaq getməli, bəyənmədiyin insanlarla təmas qurmalı olursan. Mənasız insanların dedi-qodusu, qeybətinə qulaq asmağa bəzən məhkumsan. 

Ramazanda bütün bunlar harasa yoxa çıxır, qidalanmırsansa, deməli boş zamanın yaranır, beyninin dərinliyində gizlənib qalmış vacib fikirlərə, çoxdan görə bilmədiyin işlərə zaman ayıra, hətta, ürəyin istəsə, tək-tənha gəzə bilərsən.

Ay bitir, amma oruc tutan insan hələ uzun müddət gözü gördüyü qidaya əl uzada bilmir. Elə bilir, hələ də orucdur, birdən günaha batar, orucu pozular. Ramazandan sonrakı ruhun vəziyyətini sözlə ifadə etmək çətindir, elə bil həyata yenidən gəlmisən, təmizlənmisən, uşaq kimisən. 

Səni narahat edən xəstəliklərin, ağrıların da yoxdur. Bir müddət narahatçılığın olmayacaq. Düşünürsən, bu halı necə qoruyasan, necə yenidən yaşayasan. Ruhun dincəlir, onun imkanları da çoxalır.

Hər hansı depressiya, qorxu, mənasız fikirlər yoxa çıxır. Elə bil dünyanı sənə bağışlayıblar. Həyatını dəyişmək istəsən, asanlıqla edə bilərsən. Hansı qapını döysən, açıqdır. Yola çıxsan, istədiyini mütləq tapacaqsan.

Ramazan ayı bitir, bizi tərk edib gedir. Həm qüssələnirsən, həm də sevinirsən, çünki qismət oldu, bir daha bu halı duya bildin, oruc tutan bütün möminlərlə bir oldun.

Oruc tutan üçün dünyanın ən gözəl bayramıdır bəlkə də. Əzab-əziyyətini çəkmisən, ac-susuz qalmısan, gecələr yatmayıb dua etmisən, deməli, Ramazan bayramını keçirməyə layiq bir möminsən. Kim dözübsə, elə onun bayramıdır.

 

187
Spartak FK-nın oyunçusu Ayaz Quliyev, arxiv şəkli

Azərbaycan əsilli futbolçuya cəza: öncə ikinci komanda, sonra isə icarə

0
(Yenilənib 02:24 26.05.2020)
"Spartak" klubunun Azərbaycan əsilli futbolçusu baş məşqçini əvəz edən Vladimir Çipzanoviçin hər göstərişinə bir mız qoyub. Rəhbərlik isə buna göz yuma bilməyib

BAKI, 26 may – Sputnik. Yarımmüdafiəçi Ayaz Quliyev Moskvanın “Spartak” klubunun ikinci komandasına keçirilib.

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bu barədə paytaxt klubu məlumat yayıb.

Bildirilir ki, Azərbaycan əsilli futbolçunun fiziki hazırlıq üzrə məşqçi Vladimir Çipzanoviçlə sözü düz gəlməyib. Sonuncu hazırda iki həftəlik karantində saxlanan baş məşqçi Domeniko Tedeskonun əvəzinə komandaya rəhbərlik edir. Ayaz Quliyevin Çipzanoviçin bütün göstərişlərinə şübhə ilə yanaşaraq intizamı pozduğu deyilir.

Bu səbəbdən komanda rəhbərliyi oyunçunu mövsümün sonunadək “Spartak-2”yə göndərməyi, sonra isə hansısa kluba icarəyə verməyi düşünür.

23 yaşlı Ayaz Quliyevin əvəzinə isə əsas komandada yarımmüdafiəçi Konstantin Şiltsov oynayacaq.

Qeyd edək ki, Quliyev ötən il piyadanı döyməsi ilə yadda qalmışdı. Onu bu hərəkətinə görə 4 ay müddətinə sürücülük vəsiqəsindən məhrum etmişdilər. 

0
Əlaqədar
Holland ulduz yenidən "Qalatasaray"da
Azərbaycan millisinin yarımmüdafiəçisi Bundesliqanın tövsiyəsini pozdu
Futbol klubundan cəsarətli addım: azarkeşləri görün nə ilə əvəz etdi
UEFA Azərbaycan futbolunu üzərinə götürüb – Klublarımıza növbəti yardım
Üçüncü türk: Onu "Barselona" ilə bağlayırlar