Qadın telefonla maşında, arxiv şəkli

Ləyənlə Aya uçmaq qədər cəfəng bəhanələr: smartfonda sürətli internet gözləməyin

559
(Yenilənib 22:16 10.11.2019)
Azərbaycanın internet sarıdan geriliyi, mobil internetin aşağı sürəti ciddi problemdir. Öz-özünə də həll olası deyil

BAKI, 11 noyabr — Sputnik. Cibində smartfon gəzdirən və mobil internetdən yararlanan hər bir Bakı sakini telefonunda bir mənzərəni daim müşahidə etməyə məhkumdur. İnterneti əks etdirən düymədə tez-tez LTE işarəsi ya 3G, ya da E ilə əvəzlənir. Bir ərazidən digərinə keçdikdə sürətli 4G və ya LTE şəbəkəsi itir, yerinə daha köhnə 3G əmələ gəlir. Təbii ki, sürət də azalır. E işarəsi isə internetin yoxluğuna işarədir, çünki bu, daha köhnə protokolun, yəni EDGE ("Enhanced Data rates for GSM Evolution") işə düşdüyünə işarədir, başqa sözlə desək, 2G-nin. Sürət çox aşağı düşür.

Azərbaycan insanı hələ də LTE texnologiyasından əməlli-başlı yararlana bilməyib

Belə internet Bakı üçün adi haldır, telefonun 4G-ni dəstəkləyə bilər, amma bu 100 mb/s internet şəbəkəsi tez-tez itir, yerinə daha köhnə şəbəkələr gəlir. İnternet ya olur, ya yox.

Texnoloji baxımdan inkişaf edən ölkələr artıq 6G mobil rabitə standartının tətbiqi üçün araşdırmalara başlayırlar. 6G-ni inkişaf etdirmək üçün Çində noyabrın 1-dən 37 mütəxəssisdən ibarət qrup yaradılıb.

1-2 mb/s sürətlə işləməyə adət etmiş Azərbaycan insanı hələ də LTE texnologiyasından əməlli-başlı yararlana bilməyib. Ölkənin mobil operatorları yeni şəbəkəni qurmağa o qədər də tələsmir, interneti qırıq-qırıq, azca-azca verirlər. 2G-də sürət 474 kb/s olduğundan 4G onunla müqayisədə 200 dəfə sürətlidir. Yəni qılıncla topu müqayisə etmək deməkdir.

Fərq 40-100 dəfə olur

Amma dünya artıq 5G-nin tətbiqinə başlayıb. Çinin telekommunikasiya şirkətləri bu ilin sonuna qədər təxminən 50 şəhərdə 5G-dən istifadəyə və 2020-ci ildə isə bütün ölkəni əhatə etməyə hazırlaşır. 2019-cu ildə Çində 80 min 5G baza stansiyası istifadəyə verilib və ilin sonuna kimi stansiyaların sayının 130 minə çatdırılması hədəflənir.

5G-də 10-15 Gbit/s sürət nəzərdə tutulub, yəni LTE texnologiyasından 100-150 dəfə sürətli olmalıdır. Yeni texnologiya avtonom nəqliyyat vasitələrinin idarə olunmasına, yüksək sürətli video-konfrans əlaqələrindən və mobil oyunlardan daha sərbəst istifadə etməyə imkan verəcək.

Azərbaycanda internetin sürəti və qiyməti daim müzakirə mövzusudur. Yəni əgər ölkədə orta hesabla 15 manata 5 mb/s internet əldə etmək olursa, Rusiyanın "Rostelekom" provayderi bu qiymətə 200–500 mb/s internet təqdim edir. Yəni fərq 40-100 dəfə olur. Eyni vəziyyət mobil internetlə də baş verir. Qiymət yüksək, sürət aşağı, şəbəkə ya olur, ya yox.

Ölkədə mobil telefon, planşet və smartfon satışında inhisarlaşma var

Niyə bu vəziyyət davam edir? Mobil internetlə mövcud olan vəziyyətin bir sıra səbəbi var. Azərbaycanda texnologiya, proqram təminatı istehsalı yüksək səviyyədə deyil. Texnoloji yeniliklər və yeni proqramlar adətən xaricdən gəlir. Hər-hansı bir yerli məhsulu yaradıb bazara çıxarmaq haqqında düşünən qurum azdır. Ara-sıra startap layihələr yaradılır, bir müddət sonra da unudulur. Sahəyə marağı olan gənclərin bir çoxu təhsil almaq məqsədilə xaricə üz tutub elə orada işləməyə davam edir.

İnternet üzərində nəzarət üçün abonentlərin üzü skan ediləcək>>

Əhalinin texnoloji biliyi zamanın sürətindən xeyli geridir. Üstəlik, ölkədə mobil telefon, planşet və smartfon satışında inhisarlaşma var. Yəni kimsə kənardan özünə ən müasir smartfon gətirmək istəsə, çətinliyi az olmayacaq. Aparatı rəsmiləşdirmək həm pul tələb edir, həm də zaman. Əgər sabah həmin şəxs bu telefonu satıb özünə başqasını gətizdirmək istəsə, bu halda daha çox vəsait ödəməli olacaq. Daxili bazarda satılan telefonlar isə olduqca baha, həm də bir az geridə qalan modellərdən ibarətdir. Ən son modellər isə xeyli bahadır.

Mobil provayderlər ölkədə olan ümumi internetin sürətinə kökləniblər

Çoxu elə köhnə telefonla başını girləyir, süni yaradılan məhdudiyyətlər isə müasir avadanlığın ölkəyə gətirilməsinin qarşısını alır. Mağazalarda yüzlərlə 4G-ni dəstəkləməyən model satılırsa, mobil provayder niyə yeni şəbəkə qurmağa can atmalıdır?

Digər tərəfdən, yerli mobil operatorların şəbəkə siyasəti gün kimi aydındır. Köhnə şəbəkəni mümkün qədər sona kimi istifadə etmək, yeniliyə can atmamaq. Gəlir harada varsa, oradan əldə etmək. Rəqabət mühiti zəif olduğundan müştəri uğrunda mübarizə aparmağa da ehtiyac yoxdur. Əlbəttə, mobil provayderlər bazarın yeni texnologiyanı qəbul etmək imkanını araşdırırlar. Kim nəyə qadirdir, gözəl bilirlər. Əgər müştərinin işi "YouTube"dan video izləməkdirsə, elə bunun üçün ən sadə telefon və 3G də kifayət edər.

Məktəblilər planşet ilə, arxiv şəkli
© AFP 2020 / DAMIEN MEYER

Hər hansı bir xarici provayder bazarda yoxdur. Yəni 10 manata 200 mb/s sürət və 100 giqabayt internet təklif etsin deyə.

Azərbaycanın internet sarıdan geriliyi, mobil internetin aşağı sürəti ciddi problemdir. Öz-özünə də həll olası deyil. İlk növbədə mobil provayderlər ölkədə olan ümumi internetin sürətinə kökləniblər. Yəni evlərdə orta hesabla 5 mb/s sürətli internet varsa, nə səbəbdən mobil şəbəkədə 50 və ya 100 mb/s olmalıdır? Bazarın ümumi vəziyyəti necədirsə, mobil internetin də vəziyyəti eynilə buna bənzərdir.

Yerli şirkətlər bazarda bahalığı, zəif interneti, köhnəlmiş texnologiyanı dəstəkləyir

Azərbaycanda fiber-optik şəbəkənin tam olaraq paylaşdırılması bitməli, ölkəyə köhnəlmiş texnologiyanın gətirilməsi və satışına məhdudiyyət qoyulmalıdır. Həmçinin fərdlərin şəxsi istifadə üçün gətirmək istədiyi texnikaya qoyulan maneələr aradan qalxmalıdır. İnhisarçı satış qurumlarının bazarda diktə etdiyi qiymət siyasətinə qarşı qərarlar qəbul olunmalıdır. Bahaçılıq, texnoloji gerilik, köhnə avadanlıq ölkəyə nə verir axı?

Dünyanın aparıcı ölkələri qabaqcıl texnologiya tətbiq etməklə məşğul olduğu zaman bizim yerli şirkətlər bazarda bahalığı, zəif interneti, köhnəlmiş texnologiyanı dəstəkləyirlər.

İnternet bazarına səviyyəli iri internet provayderinin müdaxiləsi kimi ekstremal tədbir lazımdır. Həm interneti bol olsun, həm də qiyməti cüzi.

Bol internet isə yeni imkanlar deməkdir. Regionların da inkişafına dəstək ola bilən prosesdir.

559
Əlaqədar
Nazirliklə provayder arasında qalmaqal böyüyür - Oğurladığınız müştərilərimizi qaytarın
Yeni fırıldaq növü - Provayderlər belə tarifi heç qorxunc yuxuda da görməyiblər
İnternet boşluğundan şikayət: Daş dövründən yaxa qurtara bilmirik
Azərbaycanın internet sürətinə görə yeri bəlli oldu
Rusiyada internetlə bağlı yeni qanun qüvvəyə minir
Əllərində smartfonlar olan gənclər, arxiv şəkli

Alternativ kanallar: daha çox imkanın olması hava-su kimi əhəmiyyətlidir

56
(Yenilənib 18:15 19.10.2020)
Texnologiya nə qədər inkişaf etsə də, həyatda həmişə alternativ olmalıdır. Deyək, əgər dünyada hər bir məsələ internetə bağlanıbsa, bu halda istənilən bir ciddi internet problemi müasir sivilizasiyanın süqutuna apara bilər.

Amerikanın məşhur fantast yazıçısı Rey Bredberinin bir hekayəsində bir-biri ilə çarpışan iki ölkənin texnoloji qarşıdurması əks olunub. Uzun sürən müharibədə hər gün bir yeni silah icad olunsa da, qarşı tərəf tezliklə daha yenisini yaradırmış. Beləliklə, çarpışma heç vaxt bitmirmiş. Hər yeni texnologiya başqa birisinin ərsəyə gəlməsinə səbəb olurmuş. Beləliklə, bütün köhnə biliklər də unudulurmuş.

Həyatda həmişə alternativlər olmalıdır

Günlərin bir günü bir şəxs köhnə dədə-baba qaydasına qayıtmağa qərar verir. Adi kağızda klassik metodla hesablama aparır. Onun bu yanaşması yaşadığı ölkənin rəhbərliyində bir şok yaradır, çünki artıq heç kim hesablamanı kalkulyatorsuz apara bilmirmiş. Yəni bütün inkişaf mərhələsini keçəndən sonra insanlar yenidən sadə bir qaydaya üz tutmalı olurlar, çünki irəli getməyə yer qalmır.

Rey Bredberinin hekayəsi, əslində, daha ciddi problemi ortaya qoyub. Texnologiya nə qədər inkişaf etsə də, həyatda həmişə alternativ olmalıdır. Deyək, əgər dünyada hər bir məsələ internetə bağlanıbsa, bu halda istənilən bir ciddi internet problemi müasir sivilizasiyanın süqutuna apara bilər. İnternetə alternativ hər hansı informasiya kanalı varmı? Bəli, hələ var.

Ənənəvi şəhər telefonları informasiya ötürülməsində yararlı bir vasitədir

Məsələn, radio və televiziya siqnalları hələ də köhnə qayda ilə ötürülür. İnternet olmadan belə ölkənin istənilən yerində radionu dinləmək və ən azı yerli kanallara pulsuz baxmaq olur. Bəzi aparatların köməyi ilə pul ödəyib internetsiz, peyk vasitəsilə gələn televiziya siqnallarının köməyi də kanallara baxmaq, məlumat almaq olur.

Köhnə ənənəvi şəhər telefonları informasiya ötürülməsində yararlı bir vasitədir. İşıq da sönsə, internet də qırılsa, ona heç bir təsiri olmur. İşlədiyi kimi işləyir, əgər qarşı tərəfdə də belə bir telefon varsa, rahatlıqla pul ödəmədən danışmaq olur.

Texnologiya nə qədər inkişaf etsə də, nədənsə hələ də “köhnə”, bəlkə də yararsız kimi görünən bir çox vasitə hələ də praktik xeyir gətirməkdədir. “İnternetdə hər şey var, nəyisə yaddaş kartında saxlamaq nəyə lazım” deyənlərin bir çoxu hərdən ehtiyac duyulan bir məlumatı tapa bilmir. Bu gün bu kitab, film və ya digər informasiya açıq mənbədə var, sabah isə kiminsə tələbi ilə yığışdırıla da bilər.

Ailə şəkillərindən tutmuş şəxsi yazı-pozusuna kimi hər bir məlumatı internetdə saxlayan nə qədər insan var. Əvvəl bu şəkillər üçün albom alardıq, xüsusi səliqə ilə düzərdik. Hətta əsgərlikdən nə qədər gözəl albom gətirənlər var. Hərbi qulluğun son 6 ayını məhz bu işə sərf edərmişlər. İndisə hər nəyimiz varsa, vermişik “quql”un ixtiyarına. Açar cansız bir süni intellektin, axtarış sisteminin əlindədir, hara istəsə, ora da fırladacaq. Qapada da bilər, aça da.

Həmin texnologiya tam itmir, bir çoxu hələ də yaşamaqda davam edir

Deyirlər, “ehtiyatlı oğulun anası ağlamaz”. Yəni hər bir çətin durum üçün bir ehtiyat variantının olmalıdır. Ən çətin iş məlumatı qoruyub saxlamaq olub, çünki haraya yerləşdirsən belə, həmin sərt disk yanıb sıradan çıxa bilər. Adi disklər bəlkə də kompüterin yaddaş kartından daha etibarlı qoruyurlar məlumatı. Hətta özünün DVD diskinə 100 il təminat verən şirkət də var. Kifayət qədər bahalı olsa da, informasiya itmir.

Əslində, ehtiyat variantları, alternativlər bizim həyatımızı olduqca zənginləşdirir. Hər yeni texnologiya köhnəsini sırada çıxara bilər, amma həmin texnologiya tam itmir, bir çoxu hələ də yaşamaqda davam edir. Bunun yüzlərlə nümunəsini görürük. Hazırda dünya yeni enerji mənbələri axtarır, istehsal edilən avtomobillərin artıq tam elektrik enerjisi ilə çalışacağını proqnozlaşdırılır. Neft-qaz erasının bitəcəyini iddia edənlər də az deyil. Amma bütün bunlar bir əlavə ehtiyat variantı kim hələ uzun müddət bəşəriyyətə xeyir verə biləcəklər.

Dünyada ən böyük enerji ehtiyatı isə məhz daş kömür formasında toplanıb. Bəli, bu gün müasir şəhəri onunla qızdırmağa icazə yoxdur, amma bu enerji forması bizim sivilizasiyanı hələ uzun müddət məhv olmaqdan xilas edə bilər. Hələ neçə əsr onu yerin altında çıxarmaq imkanı var. Hələ də daş kömürdən dünya iqtisadiyyatında geniş istifadə edilir.

Braziliyada ən dəbdə olan yanacaq növü texniki spirtdir. Həm ekoloji təmizdir, həm də ondan avtomobillərin bir çoxu yararlanır. Həm istehsalı böyükdür, həm də hara gedəcəyi məlumdur. Deməli, dünyada baş verə biləcək neft-qaz böhranı bu ölkə üçün elə də təhlükəli deyil.

Müharibə dövründə alternativlərin qiyməti birə on artır

Vinil valların dövranı çoxdan bitib, amma hələ də onları sifariş edən, aparatını alıb musiqini dinləyən nə qədər insan var. Səbəbini özləri də bilmirlər bəlkə də. Ya deyək, kimi dindirsən, deyəcək kənd təsərrüfatında artıq yalnız və yalnız texnikadan istifadə edilir. Nə ata, nə eşşəyə yer yoxdur. Amma bu heç də belə deyil. Bir çox kiçik təsərrüfatda hələ də atdan yararlanırlar, çünki iri texnika saxlamaq həm bahadır, həm də problemli. Bunun benzini var, texniki qulluğu. 5 hektardan az olan fermer təsərrüfatında elə atdan istifadə daha məqsədəuyğundur. Dağ ərazilərində, texnika və avtomobillərin keçə bilmədiyi yerlərdə at da, eşşək də işə yarayır. Benzin və ya detalların olmadığı şəraitdə bir qədər otla işi yola vermək olar.

Müharibə dövründə alternativlərin, hər hansı bir əlavə variantların qiyməti birə on artır. Döyüş zonasında həm müvəqqəti, həm də daimi sülhə nail olmaq olar, amma informasiya müharibəsində atəşkəs olmur. Hamı deyir, daha vacibi internet və sosial şəbəkədir, burada gərək döyüşəsən. Əlbəttə, internetin imkanları olduqca yüksəkdir, amma bəzən internetin çatmadığı yerlərdə kiçik bir yerli radiostansiya əhəmiyyət kəsb edir. Elə Azərbaycanın özündə çoxlu peyk antenası var. Nə qədər insan bu alternativ informasiya kanalından yararlanır.

Azərbaycana bu gün hətta “dolma müharibəsində” belə qalib olmaq asan deyil

Axı, İsveçin də, Danimarkanın da xeyli kiçik şəhəri var. Bunların bir çoxunda heç Azərbaycanın varlığından xəbəri olmayan yüzlərlə insana lap elə yerli qəzet vasitəsilə ölkəmiz barədə faydalı bir məlumat vermək özü də bir qəhrəmanlıqdır. Qəzeti, radiosu, televiziyası hələ də məlumat ötürülməsində böyük əhəmiyyət daşıyan yüzlərlə ölkə var. Hər ölkənin kitabxanasına yerli dildə Azərbaycan barədə 10-15 kitab verə bilsək, xaricdə təhsil alan hər azərbaycanlı tələbə öz ölkəsi və Dağlıq Qarabağ münaqişəsindən ara-sıra 5-10 kəlmə danışa bilsə, informasiyanın çatdırılmasında irəli gedə bilərik. Görə biləcəyin kiçik bir işi bacarsan, deməli ümumi prosesdə qalib gələ bilərik.

Erməni tərəfi artıq əsrləridir hər bir alternativ kanaldan informasiya ötürməklə məşğuldur. 300 növ dolması olan Azərbaycana bu gün hətta “dolma müharibəsində” belə qalib olmaq asan deyil. Hələ sovet dönəmində “Aşpaz müsabiqəsinə gəlmişik” adlı erməni filmində dolma ilə bağlı yaddaqalan bir epizod nəzər çəkir. Moskvaya yarışmaya gələn erməni aşpazları məhz dolma bişirir və vaxtında onu jüriyə verə bilmirlər. Yer tutmasalar da, dolmanın çox dadlı olması ilə bağlı xeyli tərif eşidirik. Yəni hələ 1977-ci ildə ekrana çıxan bu film Sovet İttifaqının hər yerini gəzmişdi. Gəl, bundan sonra sübut elə ki, dolma türk mənşəli sözdür və Azərbaycanda daha dadlısı bişirilir.

Hər bir mümkün ehtiyat kanalları ilə məlumat ötürməyi bacarmalıyıq. Məlumatın yalnız Facebook və ya Twitter-lə ötürüldüyünü düşünmək doğru deyil. Hərtərəfli ehtiyat sistemləri, alternativ kanallar olmalıdır. İnformasiyanın ötürülməsində daha çox imkanın olması hava-su kimi əhəmiyyətlidir. Bu baxımdan daha çox çalışmağa ehtiyac duyulur.

56
Bayraktar pilotsuz uçuş aparatı, arxiv şəkli

PUA-lar, İsa Məsih, Laçın koridoru və...

191
(Yenilənib 23:07 19.10.2020)
Müharibələr həm də informasiya cəbhəsindədir. İki həftədir ki, internet məkanı üçün tətbiq olunan məhdudiyyətlər olduqca ağıllı qərara söykənir.

BAKI, 19 oktyabr — Sputnik. 7x7 həftənin ən yaddaqalan hadisələrini şərh edir

Müzəffər əsgər

Azərbaycan Ordusunun zəfər yürüşü davam edir. Cəbrayıldan sonra Hadrut və Füzulinin, onlarla kənd və strateji yüksəkliklərin işğaldan azad edilməsi həftənin əsas hadisələri kimi tarixə düşdü. Pərən-pərən düşmüş erməni ordusu itirilən mövqelərə "xilasedici" bir ad da tapıb: "Taktiki olaraq geri çəkilmə".

"Knopka" müharibəsi deyə biləcəyimiz bu savaşda erməni ordusunun 2 milyard dollardan artıq dəyərdə texnikası məhv edilib. PUA-lar isə düşmən üçün həbi olmayan başağrısıdır. Bu uçan aparatlar düşmənə 1 milyard dollardan artıq zərər verib.

Kilsə, yoxsa günahsız uşaqlar?

Düşmənin Gəncəni hədəf almasından sonra 3 azyaşlı uşaq həyatını itirdi, iki uşaq isə hələ də itkindir. Terroru döyüş taktikasına çevirmiş Ermənistan üçün bu, yeni təcrübə deyil. 63 uşağı qətlə yetirdikləri Xocalı faciəsi o qədər də uzaq keçmişdə qalmayıb.

Bu arada Ermənistan Azərbaycan raketinin erməni kilsəsinə dəydiyini iddia edib. Münaqişəyə dini don geyindirməyə çalışan işğalçı, görünür, unudur ki, Azərbaycanın paytaxtında erməni kilsəsi bu gün də qorunur. Bu blef faşisti xilas etmir. Lap tutaq ki, hansısa raket kilsənin daşına toxunub, dünya dağılıb?! Gəncədə daşlar altında qalan uşaqlara görə kim cavab verəcək?! Yəqin İsa sağ olsaydı, kilsənin dəyən zərərdən daha çox, uşaq ölümünə görə qəzəblənərdi...

İkinci cəbhə

Cəbhədəki gərginlik azmış kimi bir də koronavirusla mübarizəyə köklənməliyik. Xəstəliyə yoluxanların sayındakı artım dinamikası həyəcanlanmağa əsas verir. Tabloda 600 rəqəmi yenidən göründü. Səbəb çox sadədir: sosial məsafəni gözləmirik, maska taxmırıq, yəqin ki, gigiyenik qaydalara da düzgün əməl etmirik. Karantin qaydalarının yenidən sərtləşdirilməsi də bu baxımdan gözlənilən idi... Bu arada metronun bağlanması ilə isə avtobuslarda daha çox mehribançılığın yaranacağı proqnozlaşdırılır.

Hər şey cəbhə üçün

TƏBİB rəsmisi bildirdi ki, həkimlərimiz cəbhəyə can atır, bu bölgələrdə çalışmaq istəyirlər: "Bakıdan həmin xəstəxanalara həkim briqadası ezam olunub. Könüllü olaraq gedən həkimlərimiz də var".

Silahlı Qüvvələrə Yardım Fonduna köçürmələr edən şəxslər, şirkətlər, əsgərlərə kabab çəkənlər, kotlet bişirənlər, yataq, paltar və digər ləvazimatlar göndərənlər və cəbhəyə can atan həkimlər – budur milli birliyin təntənəsi!

İnformasiya təhlükəsizliyi

Müharibələr həm də informasiya cəbhəsindədir. İki həftədir ki, internet məkanı üçün tətbiq olunan məhdudiyyətlər olduqca ağıllı qərara söykənir. Bu, düşmənin dezinformasiya hücumunun bloklanması baxımından olduqca əhəmiyyətlidir. "Kontaktsız müharibə" XXI əsrin müharibəsdir – kimdə daha çox informasiya varsa, informasiya selini düzgün idarə edirsə, o da istənilən rəqabətdə, toqquşmada favoritdir.

"Makarov"

Laçın rayon sakini Ə.Vəliyev tapdığı "Makarov" markalı tapançanı və içərisində 4 ədəd patron olan patron darağını könüllü olaraq Səbail rayon Polis İdarəsinə təhvil verdi. Burada təəccüblü bir şey olmasa da, - jurnalistikanın "itin insanı dişləməsi yox, insanın iti dişləməsi xəbərdir" postulatı yada düşür, - ötən həftə əksər saytlar bu hadisəyə diqqət ayırdı. Görünür, Laçın koridoruna getməyə hazırlaşdığımız bu günlərdə Laçın sakininin tapançanı polisə qaytarmasıdır təəccüblü olan.

Təhsilsiz il

Ötən həftə təhsil ocaqları yenidən tətilə çıxdı. Yorulduqları üçün yox, səbəb koronavirusun yayılma tempinin yüksəlməsidir.

Görünən odur ki, 2020-ci il dünyanın təhsildən ən çox uzaq düşdüyü il kimi tarixə qovuşacaq. Martın əvvəlindən etibarən məktəblilər, tələbələr sərasər dincəlir. Distant təhsil isə özünü doğrultmur – ya şagird üçün internet əlçatan deyil, ya müəllim üçün, ya da istifadə çətinliyi var və s.

Növbəti həftənin bazar ertəsi görüşərik - əgər internet əlçatan olsa...

191
Silahlı şəxs, arxiv şəkli

İgidlik ondur, doqquzu ehtiyat: bu günlərdə bütün davranışlarımızı dəyişməliyik

0
(Yenilənib 22:15 21.10.2020)
İnsanlar xarici ölkənin jurnalistləri, blogerlərinin keçirdiyi sorğuda iştirak etmək təklifi olarsa, diqqətli olmalı, hərbi məlumatları bölüşməməlidirlər.

İradə Cəlilova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 21 oktyabr — Sputnik. Dövlət Təhlükəsizlik Xidməti erməni terroru barədə xəbərdarlıq edib.

Belə ki, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinə daxil olan məlumatlara əsasən, Ermənistan xüsusi xidmət orqanları cəbhədə öz ordularının silsilə məğlubiyyətlərini ört-basdır etmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının böyük şəhərlərində insanların sıx cəmləşdiyi yerlərdə, ictimai nəqliyyatda terror-təxribat və digər pozuculuq aktlarını həyata keçirmək, bununla da keçən əsrin 80-ci illərinin sonu və 90-cı illərdə Bakıda və ölkəmizin başqa yerlərində dinc əhaliyə qarşı törətdikləri mənfur və insanlığa sığmayan qanlı terror əməllərini təkrarlamaq niyyətindədirlər.

Rəsmi Bakı xaricdəki diplomatların erməni terrorundan qorunması üçün müraciət göndərəcək>>

Vətəndaşlar terror hadisələrindən qorunmaq üçün nə etməlidirlər?

Sputnik Azərbaycan bu məsələ ilə bağlı təhlükəsizlik məsələləri üzrə ekspert Elmar Nurəliyevlə danışıb.

O bildirib ki, hərbi vəziyyət dövründə insanların davranışı, hərəkətləri, təhlükə riski olduqda nələrə diqqət etmələri, şübhəli əşya, yaxud insanlar gördükdə necə rəftar etməli olduğuna dair ilkin biliklərə sahib olması çox önəmlidir.

"Hər gün mətbuatı izləməklə gündəlik xəbərlərdən məlumatlı olmaq lazımdır. Bu, insanları yalan informasiyanın təsirinə düşməkdən qoruyar. Ciddi zərurət yoxdursa, hər hansı bir yerə səfər etmək, bir yerdə toplaşmaq olmaz. Bu həm yollarda nəqliyyatın sıxlığına, həm də mövcud pandemiya ilə əlaqədar olaraq virusun geniş bir miqyasda yayılmasına səbəb ola bilər", - deyən ekspert bildirib ki, bu dövr üçün informasiya təhlükəsizliyi də mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Bu səbəbdən də ekspert tanımadığınız şəxslərlə, xüsusən də sosial şəbəkələrdə hər hansı informasiyanı bölüşməyi tövsiyə etmir.

"Strateji yerlərdə işləyən şəxslər öz iş yerlərində foto və video çəkib sosial şəbəkələrdə və digər internet platformalarında paylaşmamalı, xarici ölkənin jurnalistləri, blogerlərinin keçirdiyi sorğuda iştirak etmək təklifi olarsa, diqqətli olmalı, hərbi məlumatları bölüşməməlidirlər", - deyən E.Nurəliyev bildirib ki, tanımadığınız şəxslər sizə yaxınlaşaraq hər hansı dövlət qurumunun yerini, hər hansı strateji obyektin ünvanını soruşduğu və yaxud qonaq olduğunu bildirib sizin adınıza mobil nömrə qeydiyyata almaq kimi təkliflər etdikdə diqqətli yanaşmaq, dərhal hüquq mühafizə orqanlarına məlumat vermək lazımdır.

Mütəxəssis bildirir ki, insanlar hər zaman olduğundan daha ayıq-sayıq davranmalı, şübhəli əşya, qurğu və çanta gördükdə toxunmamalı, digər şəxslərin də toxunmamasını təmin etməli və hüquq mühafizə orqanlarına məlumat verməlidirlər.

"Həmçinin özünü şübhəli aparan insanlar gördükdə onların üz cizgilərini, əlində, üzündə olan xal, ləkəni yadda saxlamalı, geyiminə və üzərində olan aksesuarlara diqqət etməlidirlər", - deyən ekpert bildirib ki, komendant saatının tələbinə ciddi riayət etmək lazımdır.

Onun sözlərinə görə, insanlar şayiələrə, rəsmi olmayan xəbərlərə inanmamalı, onları sosial şəbəkələrdə paylaşmamamlı, hərbi məlumatları ancaq rəsmi mənbələrdən almalıdırlar.

Bununla yanaşı, hərbi texnikaların, hərbçilərin foto və videosunu paylaşmamalı, komendant saatının tələblərinə əməl etməlidirlər.

0
Mövzu:
Azərbaycan və Ermənistan arasında müharibə
Əlaqədar
Təhlükəsizlik xəbərdarlığı: VPN tətbiqindən casusluq üçün istifadə olunur
Ermənistan döyüşlərə ASALA üzvlərini də cəlb edir
Daxili İşlər Nazirliyi əhaliyə xəbərdarlıq etdi
Erməni terrorunun qurbanları dünyanın dörd bir yanında anıldı
Baş Prokurorluq sərhədi qanunsuz keçənlərlə bağlı xəbərdarlıq etdi