Dindarlar, arxiv şəkli

İslamda musiqi, rəsm, heykəltaraşlıq, teatr kino niyə haramdır?

834
(Yenilənib 15:27 14.09.2019)
Bir başqa təzad isə odur ki, Quranda Həzrət Süleymanın heykəllər düzəltdirdiyi qeyd olunur. Məgər bu möminlər Həzrət Süleymandan daha çox dindardırlar, yoxsa Həzrət Süleyman günah edib?

BAKI, 14 sentyabr — Sputnik. Hamımız sənət insanlarının möminlər tərəfindən lənətləndiyini bilirik. İslam dinində musiqinin, rəssamlığın, heykəltaraşlığın, teatr və kino sənətinin, bəzi hallarda ədəbiyyatın da haram buyurulduğu bildirilir.

Quranda bütün bunların açıq-aşkar haram olduğuna dair heç bir ayə yoxdur. Lakin müxtəlif ayələrin ümumi mənası özündə ehtiva edir ki, sənətin dinə, Allaha və onun peyğəmbərinə bağlı olmayan bütün növləri haramdır.

İslamda ən güvənilən hədis kitabı olan “Səhih-Buxari”də belə deyilir: “Rəsm çəkənlərə qiyamət günü əmr olunacaq ki, çəkdikləri rəsmə can versinlər. Əlbəttə, onlar öz rəsmlərinə can verə bilməyəcəklər və dəhşətli əzaba məruz qalacaqlar”.

Yenə “Səhih Buxari”də deyilir: “Rəsulullah buyurdu: ümmətim arasında fərçləri, ipəyi, şərabı və çalğı alətlərini halal qəbul edən bir toplum olacaqdır”. Bu hədisə görə, peyğəmbər çalğı alətlərinin halal hesab edilməsindən nigarandır. Başqa bir hədisə görə isə peyğəmbər nəfəs alətlərinin səsini duyunca barmaqları ilə qulaqlarını qapayarmış.

Bütün hədis kitablarına görə, rəssamlar, musiqiçilər, aktyorlar, aktrisalar, rejissorlar kafirdirlər. Möminlər hədislərlə yanaşı, Quran ayələrini də əsas gətirirlər. İsra surəsinin 64-cü ayəsində Allah Şeytana buyurur: “Onlardan kimi bacarırsansa səsinlə yerindən oynat!” Məhz bu surədə “səsinlə yerindən oynat” ifadəsi ilə bütün növ çalğı alətlərinin və insanı məst edən digər səslərin haram buyurulduğu bildirilir.

Maidə surəsi 90-cı ayədə “Şərab da, qumar da, bütlər də, fal oxları da şeytan əməlindən olan murdar bir şeydir” deyilir. Buna əsasən, Quranın bütün izahlarında heykəllərin haram buyurulduğu göstərilir, çünki bu ayədəki “büt” kəlməsi ilə bütün heykəllərin və ümumən heykəltaraşlığın günah olduğu düşünülür.

Professor: "İslam mədəniyyəti" termini düzgün anlayış deyil, dinlər mədəniyyət yaratmır>>

Bu mövzuda dindar kəsimin böyük bir qismi belə hesab edir ki, musiqi insanı məst etdiyi üçün, insana həzz verdiyi üçün haramdır. Hər hansı bir canlı rəsminin çəkilməsi isə Allahın işinə qarışmaq hesab olunur və insanın bir canlı rəsmi çəkməsi ilə Allahllıq iddia etdiyi düşünülür. Heykəltaraşlıq da eyni səbəblə haram sayılır. Aktyor sənətinin isə müxtəlif səbəblərə görə haram olduğu izah edilir. Belə ki, aktyorların və aktrisaların eyni səhnədə olması günahdır. Səhnədə olan kəslərin tamaşaçıları ehtiraslandıra biləcəyi üçün bu, yolverilməz əməl sayılır. Ayrıca insanın başqalaşması, özündən başqa xarakter, başqa tale uydurması dinin qanunlarına zidd hesab olunur.

Bu zaman ortaya çoxlu cavabsız suallar çıxır. Bildiyimiz kimi, başda əzan olmaqla, bütün Quran ayələri müəyyən bir avazla oxunur. Əgər musiqi ümumilikdə haramdırsa, niyə dini ayinlər məhz musiqi ilə icra edilir? İnsanların hisslərini, duyğularını, gündəlik yaşamlarını, ailə-məişət problemlərini, ümumbəşəri hadisələri, müxtəlif taleləri, yaşantıları ehtiva edən musiqilər islamdan qat-qat əvvəl yaranıb. Necə olur ki, islam dini qədimdən gələn sənətin avazını özününküləşdirir, amma sənətin özünü haram buyurur?

Məgər ilk dini inanclar da elə rəsmlərlə, heykəllərlə yaranmadımı? İnsanlar rəsmlər çəkdilər, heykəllər düzəltdilər və bunlara sitayiş etməyə başladılar. Bütün bunların baş verdiyi zamanlarda Yer kürəsində heç bir təkallahlı din mövcud deyildi.

Valeriya Poroxova, arxiv şəkli
© Sputnik / Vladimir Fedorenko

Ən qəribəsi isə odur ki, bir müddət əvvəl Türkiyənin televiziya verilişlərinin birində musiqi sədaları altında dinin qayda-qanunlarından danışan adam qəzəblə musiqinin haram olduğunu deyirdi. Az sonra evlərin, binaların, ictimai yerlərin bər-bəzəkli olmasının haram olduğunu bildirdi və bu dəm ekrana Kəbənin ehtişamlı müasir memarlıq nümunəsi kimi görüntüsü gətirildi.

Bir başqa təzad isə odur ki, Quranda Həzrət Süleymanın heykəllər düzəltdirdiyi qeyd olunur. Məgər bu möminlər Həzrət Süleymandan daha çox dindardırlar, yoxsa Həzrət Süleyman günah edib?

Yeri gəlmişkən, bir əhvalat nəql edim. Bir hədisə görə, evdə rəsm və it saxlandığı zaman evə mələklər gəlməzlərmiş. Bu hədisi eşitdikdən sonra ölümdən qorxan mömin bəndələrdən biri evində müxtəlif rəsm əsərləri və it saxlamağa başlayıb. Onun mömin dostları bunu görüncə hiddətlənib və onu qınayıblar. O isə belə cavab verib: “Əzrayıl da bir mələkdir, mən evimdə it və rəsm əsəri saxlayıram ki, Əzrayıl evimə gəlməsin və mən ölməyim!”

834
Teqlər:
Qurani-Kərim, heykəl, musiqi, rəsm, kino, teatr, haram, islam dini
Əlaqədar
Tanrıya yazılan 14 cansıxıcı məktub...
Avropada yeni separatizm təhlükəsi: müsəlmanlar muxtariyyət tələb edirlər
İlahiyyatçı: “Başdaşının hansı formada olması haqqında İslamda qadağa yoxdur”
Çin indi də İslamın tarixini dəyişir – İndiyə qədər bildiklərimiz...
ABŞ-da epdimioloji vəziyyət

"Masonların oyunu": Maskanı masqaraya qoyub, koronanı bihörmət edənlər...

1940
(Yenilənib 21:14 01.07.2020)
Limitli tibbi personal və resurslara malik Azərbaycan kimi ölkələrdə karantin çox ən düzgün çıxış yoludur. Mən sizə xəstə olub sağalacağınıza ümid etməkdənsə, karantində qalıb xəstələnməməyi tövsiyə edirəm

BAKI, 1 iyul — Sputnik. COVID-19 adı verilən koronavirus artıq Azərbaycan da daxil olmaqla bütün dünyaya meydan oxuyur. Ancaq Odlar yurdunun şübhə və tərəddüd arasında qıvrılan vətəndaşları hələ də bu illətə, bu bəlaya inanmır. Ümumiyyətlə, təkcə bizim ana vətənimizdə deyil, dünyanın hər yerində pandemiyanı “oyun” hesab edənlər var: O boyda Amerikanın qocaman prezidenti Tramp, Belarusiyanın macərapərəst lideri Lukaşenko, Britaniyanın Osmanlı əsilli baş naziri Boris Conson və daha kimlər, kimlər...

İnanlarla bir işimiz yox. İnanclı insanlara hər zaman sayğıyla yanaşmışam. İnanclılar bu dünyada şübhədən, əgər varsa, o biri dünyada da cəhənnəm əzabından sığortalanmışlardır. Koronaya inananlar da ehtiyatlı davranır, qaydalara məsuliyyətlə yanaşırlar.

Sözüm inancsızlara olacaq, elə birinci Amerikanın prezidenti Trampa! Dinlə məni, Tramp!

Yaxşı, yaxşı...Trampla, Lukaşenkoyla, Consonla işim yoxdur, üzrlü sayın, qəfil əsəblərim gərilir, özümü saxlaya bilmirəm.

Dərhal qayıdıram öz ölkəmə.

Virusa inanmayıb, maskanı masqaraya qoyan, koronavirusu bihörmət edən, qaydalara əməl ediyini göstərmək üçün çənəsinə maska keçirib dolaşan, eşqdə məsafələrə meydan oxuyub sosial məsafə gözləməyən, sevgidə sərhəd tanımayıb, bütün dünyanın masonlar, gizli supergüclər tərəfindən idarə olunduğunu düşünən, 5G texnologiyasının insan orqanizmindəki oksigeni “əmdiyini”, radiodalğaların virus yaydığını düşünən “üstün zəka sahibləri” ilə bir balaca həsbi-hal etmək keçir könlümdən. Bütün müqəddəslərə and içirəm ki, istifadə etdiyim məlumatları masonlar 5G vasitəsi ilə beynimə ötürməyiblər, bədənimə hər hansı “çip” quraşdırılmayıb, faktları ciddi mənbələrdən dəqiqləşdirmişəm, yazımda ciddi virusoloq alimin fikirlərindən istifadə etmişəm.

Əvvəlcə oradan başlayaq ki;

Adəm oğlunun orqanizmi açıq bir sistemdir və daima ətraf mühitlə, təbiətlə maddələr mübadiləsi aparır. Bəzən orqanizmimiz mübadilə prosesində gözləmədiyi və hazır olmadığı sürprizlərlə qarşılaşır. Dünyanı girinc edən, bizi məzlum günə qoyan COVID-19 da bu sürprizlərdən biri olan SARS-CoV-2 virusunun gətirdiyi bir infeksion xəstəlikdir. Yəni mənim, sizin və yaxud qonşunuz Fərmayıl dayının, uzaq qohumunuz Zərgülşən xalanın bu virusa, bu xəstəliyə inanıb-inanmaması heç nəyi dəyişmir. Çox təəssüf ki, SARS-CoV-2 adlı bir virus var və dünyada tənəffüs sistemi xəstəliklərini törədən ən ağır viruslardan biri hesab edilir. Üstəlik, ÜST-ün üstün araşdırmalarına görə, bu illətin bir “üstünlüyü” də var: digər viruslardan daha çox xəstələndirmə və yoluxdurma gücünə sahibdir. Elmi dildə desək, bu virus daha çox virulent xüsusiyyətli virusdur.

Gül-çiçəkli ölkəmin dərin düşüncəli insanları arasında SARS-CoV-2-nin laboratoriya şəraitində hazırlandığını düşünən iti düşüncəli, dərin zəkalı, heç kəsin bilmədiyi gizli sirləri internetdən araşdırıb vaqif olan dühalar da var. 

Bu düşüncələri elm əsaslı şəkildə rədd edir və şübhə üçün yer qoymur.

Bizin inanmadığımız, “oyun” hesab etdiyimiz virusun labaratoriya şəaitində hazırlanması üçün virusun genlərində genetik manipulyasiyalarla dəyişikliklər edilməlidir. Genom araşdırması göstərir ki, bu virus daha əvvəllər 2002 və 2014-cü illərdə yayılan koronavirus növlərindən fərqlənmir və tərkibində hansısa genetik material izi yoxdur.

Tutaq ki, bu virus bizim (daha doğrusu, sizin) düşündüyümüz kimi laboratoriyada təbiətdən gətirilən heyvanlardan, məsələn, yarasadan, izolə edilib. Bəli, elmi olaraq virusun laboratoriyada izolə edilməsi mümkündür və bu cür virus, bakteriya toplanılması dünyada bir çox elmi araşdırma mərkəzlərində aparılır. Amma nəzərə alaq ki, belə mərkəzlərdə risklərin idarə edilməsi və təhlükəsizlik ən yüksək səviyyədədir. Bu virusun “doğum yeri” olan Uhan laboratoriyasında bu standartların və təhlükəsizlik praktikasının çox yüksək olduğunu bu mərkəzlə əməkdaşlıq və təftiş etmiş təşkilatlar və orada olmuş insanlar dəfələrlə qeyd ediblər.

Düşünsək ki, virusun mənbəyi laboratoriyadandır, o halda virusun yayılması ilə bağlı iki ehtimal ola bilər.

Birinci versiya: Araşdırma əsnasında qəza baş verib və virus insanlara yoluxub.

Laboratoriyada olan təhlükəsizlik qaydalarını nəzərə alsaq, bu ehtimal çox aşağıdır. Çünki bu təhlükəsizlik qaydaları ağlasığmaz dəqiqlik və vasvasılıqla hazırlanılıb, qaydalara ciddiyətlə əməl edilir.

İkinci versiya: Virus məqsədli şəkildə insanlara yoluxdurulub.

Bu ehtimalın da həddindən artıq az olduğunu deyə bilərik. Qlobal faciəni bir kənara qoyuram, niyə bir ölkə özünü, öz insanlarını xəstələndirsin? Hətta əhalisinin sayı iki milyardı keçmiş Çin də bu axmaqlığı, nadanlığı etməz. Masonların isə bu söhbətdə barmağının olduğuna inanmıram, bəlkə, Trampın nəsə müdaxiləsi olar, ona da əmin deyiləm. Çünki “Simpsonlar”a 2-3 dəfə baxdım, bununla bağlı heç bir işarə görmədim.

Avropada dözülməz istilər
© REUTERS / Mads Claus Rasmussen / Ritzau Scanpix Denmark

İnsanlar virusla bağlı xəbərdarlıqlara, tövsiyələrə laqeyd yanaşırlar. Maska, əlcək, dezinfektan istifadə etməyənlər, əlini-üzünü vaxtlı-vaxtında yumayanlar yoluxma üçün risk qrupundadırlar. Bu laqeydlik doğmalarınızın ölümünə səbəb ola bilər ki, bununla bağlı sonradan masonları günahlandıra bilməyəcəksiniz.

Qəbul edirəm ki, laqeydlik insanın təbiətində var. Proses uzandıqca, insanlar laqeydləşirlər. Düşünürəm ki, bunun öhdəsindən ancaq daha geniş maarifləndirmə tədbirləri ilə gəlmək olar. Məsələn, televiziyalar toylara qadağa qoyulduqdan sonra ortalıqda qalan müğənniləri, saxta mütəxəssisləri, mənasız ekspertləri efirlərə dəvət etməkdənsə, ciddi alimləri, bu sahəni dərindən bilən insanları efirlərinə dəvət edərək, məsələnin əsas mahiyyətini müzakirə etməli, bizi gözləyən təhlükəni daha ciddi şəkildə insanlara təqdim etməlidir.

Cəhaləti, yersiz inamsızlığı və savadsızlığı ucbatından maska və dezinfektantlardan istifadə etməyən, əl-üzünü yumayan, sosial məsafə gözləməyən insanlar virusun süni şəkildə yayılmasına səbəb olurlar, bilavasitə özlərini, yaxınlarını və cəmiyyəti riskə atırlar, ən dəhşətlisi isə - xəstəliyin yox edilməsi prosesini ləngidirlər.

Bu xəstəlikdən qorunmaq üçün, xüsusilə karantinsonrası  qadağaların yumşaldığı dövrdə, insanların çox olduğu yerlərdən uzaq durmaq, insanlarla təmasda məsafə saxlamaq, əlləri tez-tez yumaq, dezinfektantlardan, maskadan düzgün istifadə etmək lazımdır. Adam var ki, birdəfəlik istifadə üçün nəzərdə tutulan maskanı bilərzik kimi qoluna taxır və yaxud maskanı polis xofu ilə çənəsində gəzdirir. Hələ birdəfəlik maskanı dəfələrlə yuyub, ütüləyib təkrar istifadə edənlər var.

Fürsətdən istifadə edib təklif edirəm ki, ölkədə karantin elan olunan şəhərlərdə maska pulsuz paylanılsın. Mən inanıram ki, dövlətimizin ən azı buna gücü çatar.

Eyni zamanda maarifləndirmə məqsədi ilə daha çox sosial çarxlar çəkilməli, şəhərdə reklam lövhələrində, internet mediada, televiziyalarda bu maarifləndirici çarxlar dövri olar nümayiş etdirilməlidir.

Nə qədər narazı qalsaq da, şikayətlənsək də karantin xəstəliyin yayılma sürətini kifayət qədər aşağı salır və effektivdir. Dünya ölkələri artıq bunun bəhrəsini görür. Limitli tibbi personal və resurslara malik Azərbaycan kimi ölkələrdə karantin çox ən düzgün çıxış yoludur. Mən sizə xəstə olub sağalacağınıza ümid etməkdənsə, karantində qalıb xəstələnməməyi tövsiyə edirəm. Hətta karantin bitdikdən sonra belə, insanların çox olduğu yerlərdən uzaq durmağa, məcbur olmadıqca kənar insanlarla ünsiyyəti minimuma endirməyə çalışın. Nəzərə alın ki, bunu mən demirəm, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı da sizə məhz bunu məsləhət görür. Mən uzaqbaşı oxuduqlarımın xülasəsini sizinlə bölüşə, bəd ayaqda tövsiyə edə bilərəm.

Pandemiyanın bitməsi, bəlkə də onlarla digər faktorlardan asılıdır. Ancaq mən inanıram ki, karantin şərtlərinin yüngülləşdirilməsi, iş yerlərinin, məktəblərin mərhələli şəkildə açılması, xüsusilə sizin arzusunda olduğunuz toylara icazənin verilməsi sizin karantin qaydalarına riayət etdiyiniz təqdirdə mümkün olacaq.

Yəni sizin inanıb-inanmamağınız faktiki olaraq heç nəyi dəyişmir. “O” var və təhlükəlidir!

1940
Əlaqədar
Biri bitməmiş, o biri gəlir! Yeni pandemiya yarana bilər
Həyatını riskə ataraq: Rejissor azərbaycanlı həkimlərin fədakarlığını seriala çəkəcək
Nəhayət, xoş xəbərlər də gəlir: Vaksin sınağında iştirak edənlərin vəziyyəti açıqlanıb
Maska və sipərə alternativ - Bahalı və şübhəli
Azərbaycandan bəzi tibb yönümlü malların çıxarılması qadağası uzadıldı
Bakının mərkəzində insanlar, arxiv şəkli

Bu dildə danışmaq qadağandır...

715
Madam ki, ölkə əhalisi çoxalır, madam ki, hələ də nəyəsə ümidləri var, yaxud adətlər və dəyərlər gərəyi bu mühitə yeni insanlar gətirməyə özlərini məcbur bilirlər, barı bu uşaqların gələcəyini düşünsünlər.

Evin yanında 7-8 uşaq yığışıb oyun oynayırlar. Mən isə pəncərədən səssizcə onları izləməkdəyəm. Uşaqların oyununda biri müəllim olur, biri şagird, biri valideyn, biri sürücü, biri polis və s. Müəllim şagirddən valideynə şikayət edir, valideyn uşağını cəzalandırır, sürücü yol hərəkəti qaydalarını pozur və polis onu cərimələyir, bu minvalla uşaqların xəyali dünyalarındakı həyat öz axarındadır. Amma uşaqların oynadığı bu maraqlı oyunun bir vacib şərti var: Azərbaycan dilində danışmaq qadağandır.

Uşaqlar yalnız Türkiyə türkcəsi ilə danışırlar. Əgər aralarından biri səhvən Azərbaycan dilində danışarsa digərləri ona xəbərdarlıq edir, bir daha təkrarlanarsa onu oyundan kənarlaşdırır, türkcə danışa bilməyənləri isə öz aralarına qəbul etmirlər. Hətta, uşaqlardan biri oyundakı xəyali anasına üzünü tutub: “Anne, stəkanı bana verebilir misin?” deyə soruşdu. Ana obrazını canlandıran uşaq isə zəhmli bir valideyn ədası ilə dayanıb olduqca sərt cavab verdi: “Önce konuşmanı bil, onun ismi stəkan değil, bardaktır”.

Bağçada, məktəbdə rus və ingilis dilində təhsil alıb Azərbaycan dilini bilməyən uşaqları nisbətən anlamaq olar. Əslində, bunun özü də yerli xalqın və dövlət dilinin məhvi üçün mümkün təhlükədir. Amma valideynlərin daha xoşbəxt gələcək üçün uşaqlarına başqa dillərdə təhsil vermələri indiki vəziyyətdə çarəsizlikdən doğulur və anlaşılır. Bəs Azərbaycan bölməsində təhsil aldığı halda öz ətrafında Azərbaycan dilinin danışılmasını qadağan edən bu uşaqlar niyə türkcə danışmağı daha üstün tuturlar? Bu məqamda birbaşa günahkar ölkə mədəniyyətinin biabırçı vəziyyətidir.        

Lerik rayonunda, ucqar dağların başında, ətrafında yalnız talış dili və Azərbaycan dili danışıldığı halda bu uşaqlar türkcəni bu qədər səlis, öz ana dilindən daha təmiz formada necə danışa bilirlər? Onlar talış dilini, ümumiyyətlə, bilmirlər. Orta məktəb olmasa, Azərbaycan dilini də bilməyəcəklər. Daha dəqiq desək, dağlıq rayonda təhsil prosesi tam təmin olunmadığı üçün elə Azərbaycan dilini də yarım-yapalaq bilirlər. Məsələn, heç bir oyun oynamadıqları halda öz böyüklərinin suallarına türkcə cavab verirlər: “Burası mənim odam”, “Mən burda uyumak istiyorum”, “Sabah-sabah alça yemek olmaz”.

La Casa de Papel serialından kadr
© Photo : Netflix / Atresmedia / Vancouver Media / 2017

Bütün bunların səbəbi uşaqların istər telekanallardan, istərsə də internet üzərindən yalnız türkcə cizgi filmləri izləməsidir. İstər öyrədici uşaq proqramlarına, istər cizgi filmlərinə, istər film və seriallara türkcə baxırlar. Çünki Azərbaycan dilində yeni və maraqlı cizgi filmləri yoxdur. Müasir uşağın arzu və istəkləri ilə uyğunlaşan maraqlı və yerli uşaq proqramları olduqca məhduddur.

Mən öz uşaqlığımda cizgi filmlərini heç sevməmişəm. Daha çox nağıllar və uşaq ədəbiyyatı oxumağa üstünlük vermişəm. Bütün həyatım boyunca izlədiyim yeganə cizgi filmi “Şahzadə Şəhrizad” idi ki, onun da musiqisi çox xoşuma gəlirdi deyə rastıma çıxan bölümlərini izləyirdim. İnternetdən həmin cizgi filminin azərbaycanca dublajını tapıb uşaqlara izlətdirmək istədim, amma tapılmadı. Fransızca, türkcə, ingiliscə var idi, amma Azərbaycan dilində yox idi. Səhv etmirəmsə bir vaxtlar Azərbaycan Televiziyasında yayımlanırdı və “Şahzadə Şəhrizad”la birgə başqa maraqlı cizgi filmləri də AzTv-nin efirində yer alırdı. Düzdür, bu cizgi filmləri artıq kifayət qədər köhnəlib və yetişməkdə olan nəslin zövqünü oxşamır. Lakin yoxdan daha yaxşıdır və heç olmasa internetə yerləşdirilməsi onları indiki uşaqlar üçün əlçatan edər.

Zeynəb Xanlarova, arxiv şəkli
© Official website of President of Azerbaijan Republic

Madam ki, ölkə əhalisi çoxalır, madam ki, hələ də nəyəsə ümidləri var, yaxud adətlər və dəyərlər gərəyi bu mühitə yeni insanlar gətirməyə özlərini məcbur bilirlər, barı bu uşaqların gələcəyini düşünsünlər. Onlar öz dillərini bilməli, özlərini, öz ətraflarını anlamalı, tanımalı, sonra başqa dillər öyrənməli, dünyanı gəzməli və görməli, daha sonra da bütün bilik və bacarıqlarını öz mühitlərinin inkişafı üçün xərcləməlidirlər ki, dünyanın dolanbac küçələrində sürünə-sürünə yaşamasınlar.

Bizim bəxtimiz də gətirmədi, səriştəmiz də olmadı, bizdən əvvəlkilər bizim üçün heç nə etmədilər və buna zəmin də yaratmadılar deyə, biz özümüz heç nə edə bilmədik. İndi bu uşaqların öz dillərini bilib öz mühitlərini anlamaları üçün onlara adicə cizgi filmi də verilmir. Barı hər bir valideyn öz uşağını Azərbaycanın keyfiyyətli uşaq ədəbiyyatı ilə, yaxud keyfiyyətli tərcümə edilmiş dünya uşaq ədəbiyyatı ilə təmin etməli, onları bu kitabları oxumağa sövq etməli, özləri öz uşaqları ilə öz dillərində sərbəst ünsiyyət qurmalı, internetdə yer alan azərbaycanca dublaj edilmiş cizgi filmlərini seçib izlətməli və digər mümkün variantlardan istifadə etməlidir ki, gələcəyin mümkün səfalətindən xilas ola bilsinlər. İndi pərən-pərən olan, didərgin düşən, sürünən, səfil-sərgərdan qalan milyonlarla insan hələ də heç kəsə görk olmayıbmı?

715
 Braziliyada epidemioloji vəziyyət

Virusdan ölənlərin sayı daha bir milyon artdı

0
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) fevralın 11-də virusun törətdiyi xəstəliyin adını COVID-19 qoyub, martın 11-də isə koronavirusu pandemiya elan edib.

Eldar Tanrıverdiyev, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 4 iyul — Sputnik. Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 11 078 760-a çatıb. Bu barədə Sputnik Azərbaycan Cons Hopkins Universitetinin saytına istinadən xəbər verir.

Məlumata əsasən, virusa yoluxmuş 525 191 nəfər vəfat edib, 5 875 364 xəstə isə sağalıb.

Koronavirusa yoluxmaların sayına görə ilk pillədə ABŞ qərarlaşıb ki, bu ölkədə xəstələrin sayı 2 milyon 794 min 321 nəfərə çatıb. Avropada virusa yoluxanların sayına görə Rusiya ilk yerdədir. Belə ki, bu ölkədə 666 941 yoluxma qeydə alınıb.

Xatırladaq ki, koronavirus infeksiyası ötən ilin dekabrında Çinin Uhan şəhərində yayılmağa başlayıb. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) fevralın 11-də virusun törətdiyi xəstəliyin adını COVID-19 qoyub, martın 11-də isə koronavirusu pandemiya elan edib.

0