Gürcü Arzusu partiyasının bayrağı olan avtomobil, arxiv şəkli

"Gürcü arzusu" çin olur - Hakim partiyadan rəqiblərinə şillə kimi cavab

564
(Yenilənib 18:26 03.09.2019)
Lakin müxalifətin səsləndirdiyi tələblərə baxmayaraq milyarder Bidzina İvanaşvilinin partiyası nazirin tərəfini tutdu və hətta ona təşəkkür belə etdi.

BAKI, 3 sentyabr — Sputnik. Artıq iki gündür ki, Gürcüstanda yeni baş nazirin kim olacağı sualı aktual olaraq qalır. Düzdür, hakim partiya ölkənin baş naziri postuna yeni namizədin adını açıqlayıb. İrakli Qaxariyanın namizədliyi qonşu ölkənin əhalisi tərəfindən birmənalı qarşılanmayıb. Təbii ki, Gürcüstan və Azərbaycanı sıx siyasi-iqtisadi əlaqələr bağladığından qonşu ölkənin siyasi həyatında baş verənlər rəsmi Bakı tərəfindən də diqqətlə izlənilir.

Hadisələr necə cərəyan etdi?

Hər şey isə ötən bazar günü baş verdi. Belə ki, Gürcüstan KİV-i gözlənilmədən məlumat yaydı ki, Gürcüstanın Baş naziri Mamuka Baxtadze həftənin ilk iş günü istefa verəcək. Yayılan məlumatda bildirilirdi ki, hakim Gürcü arzusu – Demokratik Gürcüstan partiyasının Siyasi şurası müzakirələr apararaq nəticədə həftənin ilk iş günü, bazar ertəsi Mamuka Baxtadzenin istefa verməsi barədə qərarını açıqlayacaq.

Gözlənilən oldu və 2018-ci ilin iyunundan bəri ölkə hökumətinə rəhbərlik edən Baxtadze sentyabrın 2-si istefa verdiyini açıqladı. Nazir "Facebook" səhifəsi ilə yayımladığı açıqlamasında öz missiyasını yerinə yetirdiyini və məhz buna görə də istefa vermək qərarına gəldiyini bildirdi.

Ən maraqlısı da bundan sonra başladı. Belə ki, dərhal yayılan məlumatlarda hakim partiyanın Baxtadzenin yerinə ölkənin daxili işlər naziri İrakli Qaxariyanı gətirmək niyyətində olduğunu açıqlandı. Bu qərar isə Gürcüstan əhalisi, xüsusi ilə müxalifəti tərəfindən bir mənalı qarşılanmadı. Çünki müxalifət Qaxariyanı iyunun 21-də Gürcüstan parlamenti qarşısında etiraz aksiyasının sərt şəkildə yatırmaqda ittiham edir. Belə ki, həmin gün etiraz aksiyalarının güc yolu ilə yatırılması nəticəsində 80-i polis olmaqla, 240 nəfər yaralanmışdı.

Onun istefası bu hadisədən sonra müxalifətin baş tutan aksiyalarında əsas tələb olub. Lakin müxalifətin səsləndirdiyi tələblərə baxmayaraq milyarder Bidzina İvanaşvilinin partiyası nazirin tərəfini tutdu və hətta ona təşəkkür belə etdi. İndi isə İvanaşvili Qaxariyanı daha yüksək posta gətirir.

Köhnə saat
Сакк/РИА Новости

Belə ki, bu gün Gürcüstanın hakim Gürcü arzusu – Demokratik Gürcüstan partiyası ölkənin baş naziri postuna daxili işlər naziri Georgi Qaxariyanın namizədliyini irəli sürüb. Gözlənildiyi kimi müxalifətin bu qərara reaksiyası olduqca sərt olub. Belə ki, Gürcüstan parlamentinin payız sessiyasının ilk iclası etiraz aksiyası ilə başlayıb. Müxalif deputatlar daxili işlər naziri olan Georgi Qaxariyanın baş nazir postuna namizəd göstərilməsinə etiraz ediblər. Parlament binasının qarşısında da bir qrup şəxs Qaxariyanın baş nazir postuna namizəd olmasına etiraz ediblər. Artıq müxalifət bu gün axşam saatlarında Gürcüstan parlamenti önündə böyük aksiya keçiriləcəyini bəyan edib.

Nə qədər qəribə görünsə də, parlamentdə çoxluğa malik olan (150 yerdən 105-i bu partiyaya məxsusdur) Gürcü arzusu – Demokratik Gürcüstan partiyası da Qaxariyanı baş nazir postuna təsdiqləməyə tələsmir. Belə ki, Gürcüstan parlamenti ölkənin yeni baş naziri, onun kabinetinə etimadın göstərilməsi məsələsinin hələ bazar günü – sentyabrın 8-i baxacaq.

Bu addımı isə İvanaşvilinin rəhbərlik etdiyi Gürcü arzusu – Demokratik Gürcüstan partiyasının ehtiyatlı davranışı kimi də dəyərləndirmək olar. Belə ki, Qaxariyanın namizədliyi əhali, müxalifət tərəfindən geniş etirazlarla qarşılanarsa hakim partiyanın üzvləri parlamentdə daxili işlər nazirinə etimad göstərməyə də bilər.

İstənilən halda bazar gününə qədər Gürcüstanda siyasi hərarətin günü-gündən artacağı gözlənilir.

Bəs "Rusiyanın adamı" adlandırılan Georgi Qaxariya kimdir?

Tbilisidə anadan olan 44 yaşlı Georgi Qaxariya ixtisasca tarixçidir. O, Tbilisi və Moskvada təhsil alıb. Əvvəlcə o 1994-cü ildə Tbilisi Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini bitirir.

 Daha sonra 6 il ərzində Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetində politologiya fakültəsində təhsil alıb. 2002-2004-cü illərdə isə Qaxariya Moskva Dövlət Universitetində biznesin idarə olunması üzrə magistr təhsili alıb.

Qaxariya öz karyerasına da Rusiyada başlayıb. 2004-2008-ci illərdə Qaxariya Moskvada SFK Group-un baş direktoru olub.

2008-2013-cü illərdə isə "Lufthansa" aviaşirkətində Şərqi Avropa, MDB və Rusiya üzrə biznesin inkişafı üzrə direktor vəzifəsini tutub.

2013-cü ilin martın isə o Gürcüstanın biznes ombudsmanı olub. 2017-ci ilin noyabrın 13-də Gürcüstanın daxili işlər naziri vəzifəsini yerinə yetirib. Paralel olaraq o həm də baş nazirin müavini və Milli Təhlükəsizlik Şurasının sədri vəzifəsini də yerinə yetirib.

Gürcüstanda aktiv siyasətə qoşulana qədər Rusiyada təhsil alması və karyerasına başlamasına görə Qaxariyanı ölkə müxalifəti tez-tez "Rusiyanın adamı" kimi qələmə verir.

Tbilisidə də baş verənlər Gürcüstan – Azərbaycan münasibətlərinə necə təsir edə bilər?

Sirr deyil ki, Gürcüstanda baş verənlər Azərbaycanda da diqqətlə izlənilir. Azərbaycan üçün qonşu ölkədə hökumət dəyişikliyinin dinc, sakit yolla baş tutması daha məqbul variantdır. 

Azərbaycanın bütün önəmli iqtisadi layihələri bu ölkədən tranzit olaraq keçir. Həm də rəsmi Bakı Gürcüstana investisiya yatıran ən böyük investordur. Məsələnin digər tərəfi isə bu ölkədə xeyli sayda həmyerlimizin yaşamasıdır. İstənilən halda Gürcüstan hökumətinə başçılıq edəcək şəxsin kimliyindən asılı olmayaraq onun ölkənin xarici siyasətində kəskin dəyişiklik etməsi gözlənilmir. Onsuzda həm Azərbaycan, həm də Gürcüstanın xarici siyasətdə maraqları əksər hallarda üst-üstə düşür və ölkələr müxtəlif beynəlxalq təşkilatlarda bir-birilərinin mövqelərini dəstəkləyirlər. Ölkələr arasında yeganə mübahisəli məsələ son zamanlar gərginliyə səbəb olmuş Keşikçidağ məbədi (Qaraca məbədi, David Qareci məbədi) məsələsidir. Bu məsələdə yeni qurulacaq hökumətin Baxtadze dövründəki siyasəti davam etdirəcəyi gözlənilir...

564
Teqlər:
müxalifət, etiraz, "Gürcü arzusu", Baş nazir, Gürcüstan
Əlaqədar
Gürcüstan müxalifətindən İvanişvilinin "misilsiz qərarı"na cavab
Gürcüstan parlamentində dava düşdü - VİDEO
Tbilisini "Get!" sədaları titrədir
Tarixi iclas etirazlarla qarşılanıb
İmtahan

DİM-in səriştəsizliyi yaxud imtahanda biznes maraqları

1228
(Yenilənib 23:34 02.03.2021)
Nəqliyyatın işləmədiyi günə imtahan təyin edən DİM, iştirakçıların imtahan verilən binalara necə və nə ilə gedəcəyi ilə bağlı qətiyyən düşünməyib.

Dövlət İmtahan Mərkəzinin ötən bazar magistratura pilləsi üçün keçirdiyi qəbul imtahanın sualları sosial şəbəkələrdə müzakirə edilir.

Bəzi imtahan suallarına lağ edənlər, sualların məzmunu ilə əylənənlər də var.

Əslində suallar elə tərtib olunmuşdu ki, iştirakçılar lazım olan balı toplaya bilməsin və növbəti mərhələdə iştirak etsin.

DİM-in bu məsələdə maraqlı olduğunu aşağıda izah etməyə çalışacağam.

Məncə DİM, ölkəmizdə fəaliyyəti qənaətbəxş olan qurumlardan biridir. Daha doğrusu pandemiyaya qədər belə idi. Pandemiya bütün sahələrə, xüsusilə təhsilimizə təsir etdiyi kimi, DİM-in fəaliyyətinə kifayət qədər mənfi təsir edib.

Ötən il keçirilən buraxılış və qəbul imtahanlarıyla bağlı kifayət qədər narazılıqlar var idi.

Bu il magistratura pilləsi üçün keçirilən imtahan isə ümumiyyətlə bərbad idi.

Bəli, nələrsə yolunda getmir və buna görə müxtəlif bəhanələr səsləndirilir.

Düşünürəm ki, heç bir səbəb DİM-in magistratura imtahanlarının təşkilində yol verdiyi səriştəsizliyə haqq qazandırmır.

***

Həfətəsonu, nəqliyyatın işləmədiyi günə imtahan salmaq və imtahan keçiriləcək binalarının əksəriyyətini şəhər mərkəzindən kənara təyin etmək imtahanda iştirak edənlər üçün olduqca ciddi problem yaradırdı.

Şəxsən bu çətinliyi yaşadım və bununla bağlı irad bildirənlərlə tamamilə razıyam.

Pandemiya dövründə valideyinlərin, imtahan verənlərin yaxınlarının imtahan binası qarşısında izdiham yaratması da, məhz DİM-in səriştəsizliyinin göstəricisidir.

Ümumiyyətlə 28 fevral 2021-ci il tarixində magistratura pilləsinə təşkil edilən imtahan, təhsildən daha çox biznes layihəsi abu-havası yaradırdı.

Rəsmi məlumata görə bu il imtahanda iştirak üçün 19885 bakalavr ərizə təqdim edib. İmtahanda iştirak ödənişli (50 AZN) olduğu üçün, DİM-nin büdcəsinə qısa müddət ərzində 994 250 AZN vəsait daxil olub. Müxtəlif səbəblərdən imtahanda iştirak edə bilməyənlərin vəsaitinin geri qaytarılmadığını da düşünsək, bu imtahanda DİM-in kommersiya maraqlarının daha qabarıq olduğunu düşünə bilərik.

Şübhəsiz ki, toplanan vəsaitlə imtahanın təşkilati işlərini daha yüksək səviyyədə təşkil etmək olardı.

Təssüf ki, nəqliyyatın işləmədiyi günə imtahan təyin edən DİM, imtahan iştirakçılarının imtahan verilən binalara necə və nə ilə gedəcəyi ilə bağlı qətiyyən düşünməyib.

Düzdür, rəsmi xəbərlərdə qeyd olunub ki, DİM-də operativ qərargah fəaliyyət göstərib. Ancaq bu fəaliyyət nədən ibarət olduğu prosesdə aydın olmadı.

Dolayısıyla təşkilati işlər bu qurumu ümumiyyətlə narahat etməyib. Məhz bu problemlərə görə DİM məsuliyyət daşıyır. DİM-in yarıtmaz təşkilatçılığı səbəbindən imtahanda iştirak edə bilməyənlərin vəsaiti onların şəxsi hesabına qaytarılmalı, növbəti imtahanda məhz bu vəsaitlə iştirak etmələrinə şərait yaradılmalıdır.

***

Və daha bir önəmli məqamı qeyd edək.

Məhz bu məqam da DİM-in məsələyə səriştəsizcəsinə və laqeyid yanaşdığını sübut edir.

İmtahan zamanı qarşılaşdığımız absurd məqamlardan biri də suallarla bağlıdır.

Təsəvvür edin, riyaziyyatçı və dilçi eyni məntiq suallarına cavab verməlidir.

Bəli, hamı eyni suallara cavab verib, müxtəlif ixtisaslarda təhsil alacaq. Bir qədər qəribə görünür, deyilmi?

Riyaziyyatçı xarici dildən imtahan verir, dilçi informatika və riyaziyyala bağlı məntiq suallarını cavablandırır.

Məsələn, tərcümə sahəsi üzrə magist təhsili almaq istəyən şəxs, öz sahəsindən bircə suala belə cavab vermir.

Bunun nə dərəcədə məntiqli olduğuna yəqin ki, müstəqil təhsil ekspertləri cavab verə bilər.

Hər halda heç də məntiqli görünmür.

***

Yuxarıda qeyd etdiyim kimi, pandemiya nəticəsində təhsilimiz ciddi problemlərlə üz-üzədir. Hamımız övladlarımızın gələcək taleyindən, onların təhsilindən narahatıq.

Dövlət İmtahan Mərkəzinin bu səriştəsizliyi, daha doğrusu laqeyidliyi təhsilimiz üçün ciddi problemdir və gəncliyi elmdən, təhsildən uzaqlaşdırır. Ümid edirəm ki, DİM rəsmilərinin ağlabatan və məntiqli izahı olacaq.

Təhsilə bu şəkildə yanaşmaq gələcəyimizə biganəlikdir…

1228
Teqlər:
Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) Direktorlar Şurası, DİM
İsgəndər M raket kompleksi

İntiharlar, meşələr, "İsgəndər"lər, sumqayıtlılar tramvaylar…

71
(Yenilənib 11:28 01.03.2021)
Separatçılara "rus dili" bayrağı da kömək etməyəcək, onlar üçün vəziyyət "rusca"dan da pisə, təxminən "Erməni budaq cümlələri"nə doğru gedir.

7x7 həftənin ən yaddaqalan hadisələrini şərh edir

Mətbuat konfransı

4 saat, 35 media nümayəndəsinin 50-dək sualını bir qurtum su içmədən cavablandırmaq. Və niyə məhz indi? Ermənistandakı revanşist qüvvələrin çağırışları, sülhməramlıların bir neçə naqolay davranışı, status məsələləri ilə bağlı müxtəlif manipuliyasiyaların müşayiət olunduğu indiki məqam, görünür, təsadüfən seçilməmişdi.

...Separatçılara "rus dili" bayrağı da kömək etməyəcək, onlar üçün vəziyyət "rusca"dan da pisə doğru, təxminən "Erməni budaq cümlələri"nə doğru gedir. Regiondakı indiki situasiya Ermənistanın düşdüyü çuxurdan xilası üçün şansdır. Bunu qanmamaq oturduğun budağı kəsmək kimi bir şey olacaq. Bunu şüursuzluqdan edəndə axmaqlıq, şüurlu edəndə adı intihardır.

İntiharlar həftəsi

Həftə ərzində intihar hadisələri gündəm oldu. Gənc qızın özünü 20-ci mərtəbədən atması valideyn-övlad münasibətlərindəki boşluqları da bir daha aktuallaşdırdı. Ancaq bu, yeganə suisid faktı deyildi. Ceyranbatan qəsəbəsində 20 yaşlı M.Məmmədhəsənov özünü yaşadığı evdə asdı. Onun bir neçə gün əvvəl sevdiyi qızdan ayrıldığı, qızın isə başqası ilə nişanlandığı bildirildi. Srağagün isə İdman Akademiyasının tələbəsi Seymur Əsgərovun intihar xəbəri yayıldı... ötən həftə də bir tələbə intihar etmişdi. Dünən isə Abşeron rayonunda 15 yaşlı qız intihara cəhd etdi və s.

İntihar elə bir aktdır ki, ani emosional hissdən yaranır, əgər həmin anda onun qarşısını almaq mümkün olsa, bəlkə də bir neçə dəqiqə sonra peşmançılıq hissi insana hakim kəsilər. İstənilən halda, gənclərin intihar faktı bir neçə problemi bir daha nəzərdən keçirməyə vadar edir: valideynlərin övladının dostu ola bilməməsi, məktəb psixoloqlarının sadəcə, ştat kimi mövcud olduğunu, cəmiyyətin empatiya hissini itirməsi, sosial şəbəkələrin real ünsiyyəti azaltması ilə özünəqapanma hallarının artması...

Bu arada 2020-ci ildə ölkədə 597 intihar faktı qeydə alınıb. Bu, 2019-cu illə müqayisədə 32 nəfər çoxdur.

Dünyanın bəzi ölkələrində isə vəziyyət daha kritikdir. Məsələn, intiharların artdığı Yaponiyada "Tənhalıq Nazirliyi" yaradılıb. Koronavirus təkcə öz virusu ilə öldürmür, psixoloji affekt halını da artırır. Britaniyanın "Lancet Psychiatry" nəşrinin pandemiyanın yeni başladığı dönəmlərdə məqaləsi bu mənada SOS siqnalı verirdi - Glasgow Universitetinin professoru Rori O'Connorun proqnozu belə idi: "Heç bir tədbir görülməyəcəyi təqdirdə həyəcan və depressiya kimi halların, eləcə də spirtli içkilər, narkotik və qumar oyunlarına müraciət edənlərin və evsiz qalanların sayının və bu kimi digər fəsadların sayının çoxalması riski artacaq".

Meşə: kriptovalyuta

Böyükşor və Zığ gölləri İqtisadiyyat Nazirliyindən alınıb, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinə verildi. Göllərin niyə bu vaxtadək ETSN-də olmadığını müzakirə etmədən, maraqlı bir faktı diqqətinizə çatdırım – bir vaxtlar ölkədə meşələrin banklara verilməsi təşəbbüsü olub. İdeyanın özəyi ondan ibarət imiş ki, banklar meşələri təxminən kriptovalyuta kimi qoruyur, satır, alır və bu, onun kapitalı kimi qiymətləndirilir. Nəticədə, meşələrin qırılmasının qarşısı alınır.

Bu arada Amazonun tropik meşə sahələri qeyri-qanuni şəkildə "Facebook" üzərindən satışa çıxarılıb. Ərazisində meşələr və çaylar olan bu sahələr əslində yerli xalqlara məxsusdur. İstənilən şəxs "meşə", "cəngəllik" kimi açar sözlərin köməyilə, yaxud da yerləşmə ərazisi olaraq Amazon meşələrini göstərməklə "Facebook Marketplace"dəki həmin elanları görə bilər.

İntiharlardan meşələrə keçmişkən, Yaponiyada "İntihar meşəsi var": Aokigahara. 60-cı illərədən özünü öldürmək istəyən bir çox sayda insan bu meşəyə üz tutur. Seicho Matsumoto adlı yapon yazıçının 1960-cı ildə yazdığı "Black sea of trees" adlı romanının sonunda iki sevgili intihar etmək üçün Aokigahara meşəsinə gedib özlərini asırlar. O tarixdən etibarən meşə yaponların intihar etmək üçün getdikləri məskən halına gəlir. Ancaq meşədə onları intihardan yayındırmaq üçün çağırış edən plakatlar var, bəzən bu, onları ayıldır, bəzən isə, təəssüf ki, yox...

Təbiətə təslim olmaq

Təbiətdən söz düşmüşkən, bu həftə Bakı qara təslim oldu. Düzdür, bu, uzun çəkmədi, amma hər halda, bir gün ərzində yolar buz bağladı, nəqliyyatın işi əksər ərazilərdə yarıiflic vəziyyətə düşdü. Qınamalı deyil, qar artıq bizim üçün qeyri-adi təbiət hadisəsinə çevrilib, yağıntısı təxminən 10 ildən bir baş verir, belə fors-majora hazır olmamağımızı anlayışla qarşılayaq.

İsgəndər-şou

Ermənistanda ara qarışıb, məzhəb itib. Baş Qərargah rəisi Paşinyanı istefaya çağırıb, o da bunu dövlət çevrilişinə cəhd kimi qiymətləndirərək, rəisi istefaya göndərib, ancaq prezident bu istefanı təsdiqləməyib. Ölkədə etiraz aksiyaları davam edir.

Serj Sarkisyan Paşinyanı başlarının əzildiyi müharibədə "İsgəndər" raketlərindən lazımi anda istifadə etməməkdə ittiham edib, baş nazir də təxminən deyib ki, utanmasan, oynamağa nə var ki..., bu raketləri sən özün almısan, biz onları istifadə etdik, ancaq 10 faizi işlədi, yəni partlamadı. Başqa sözlə, büdcəni yeyib, talamısınız, aldığınız raketlər kukruznik kimi bir şeymiş.

Prezident İlham Əliyev jurnalistlər üçün mətbuat konfransında bildirdi ki, ümumiyyətlə, Azərbaycana bu raketdən atılmayıb.

ABŞ prezidentini sumqayıtlılar seçir

İroniya filan deyil. Sumqayıtın intellektual gənclər şəhəri olması çoxdan məlum idi. İndi ABŞ Federal Təhqiqatlar Bürosunun axtarış siyahısına baxanda bir daha buna əmin olursan. 2016-cı ildə keçirilən prezident seçkilərinə qeyri-qanuni müdaxilə etməsi ittihamı ilə 13 Rusiya vətəndaşını rəsmi axtarışa verib. Axtarışa verilənlərdən biri də 1990-cı ildə Sumqayıtda anadan olan Ceyhun Aslanovdur. C.Aslanovun 2014-cü ilin sentyabrından 2018-ci ilin 16 fevralınadək ABŞ-da sosial media platformalarında əməliyyatlar aparan İnternet Tədqiqat Agentliyində Tərcümə layihəsinin rəhbəri vəzifəsində çalışdığı bildirilir. FTB C.Aslanovun yeri haqqında məlumat verən şəxsə 75000 dollar mükafat vəd edib.

Sumqayıtla belə danışmaq olmaz, o xaraktersiz şəhər deyil. 1963-cü ildə Oktyabr inqilabı ilə bağlı şəhər tədbirində fəhlələrin şəhərdəki çörək qıtlığına və qiymətlərin bahalaşmasına etiraz olaraq Xuruşovun plakatını cıraraq etiraz aksiyasına başlaması bütün SSRİ-də şəhəri məşhurlaşdırmışdı. İndi "delavoy" gənclər şəhərini ABŞ-da da tanıyırlar.

Tramvaylar qayıdır?

BNA-nın mətbuat katibi Mais Ağayev Bakıda tramvayların bərpası ilə bağlı iş aparıldığını söylədi. Yaşıl enerji ölkəsinə çevrilmək istəyiriksə, ekoloji cəhətdən səmərəli olan tramvayların dönüşü arzuolunandır. Tramvay həm də nostaljidir axı. Yaşı 30-dan yuxarı olub, köhnə tramvayların şəklini görəndə köks ötürməyən çox az adam tapılar yəqin ki... Tramvaylar indi hər bir müasir şəhərin vacib atributlarından birinə çevrilib. Bakımıza da yaraşar. Elə Sumqayıta da.

71
Автомобильное движение в Баку

Tıxaclarda itirilən zaman - Necə edək ki, ömrümüz yollarda keçməsin

0
(Yenilənib 15:39 04.03.2021)
"Vəziyyəti tənzimləmək üçün bəlkə də sahibkarlara icazə vermək olar ki, müəyyən marşrutlar üzrə mikroavtobusları xəttə buraxsınlar. Xüsusən də avtobus çatışmazlığı olan xətlər üzrə avtobusları buraxmaqla vəziyyəti nisbətən tənzimləmək olar" - Ekspert

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 4 mart — Sputnik. Artıq bir ildir ki, ölkədə pandemiya şəraitinin davam etməsi bir çox sahələrdə fəaliyyəti iflic edib. Pandemiya nəqliyyatın da hərəkətinə təsirsiz ötüşməyib. Azərbaycanda bu sahə, xüsusən də ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti tamamilə iflic olub. Belə olan təqdirdə insanlar saatlarla avtobus gözləməli, yaxud da saatlarla yollarda tıxacda qalmalı olur. Bakının bir başından digər başına çatmaq üçün nə az, nə çox 3-4 saat yolda keçir. Belə olan halda təxminən 2 istiqamət üçün yola xərclənən zaman təxminən iş saatına bərabər - 7-8 saat olur ki, bu da nəticə etibarı ilə işin keyfiyyətini aşağı salır.

Sumqayıt-Bakı yolunda tıxac, arxiv şəkli
© Sputnik / Sabina Aliyeva

Bir çox ölkələr yollarda zamanları, məsafələri qısaltmaq üçün bir-birindən fərqli layihələr icra etsələr də, ölkəmzidə bu problemlə bağlı gözəçarpacaq bir iş görülmür. Metronun işləmədiyi bir ərəfədə avtobusların üzərinə düşən yükü azaltmaq və yollardakı vəziyyəti nisbətən də olsa düzəltmək üçün nələr etmək olar?

Nəqliyyat üzrə ekspert Eldəniz Cəfər Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bu haqda danışıb: "Metronun işləməməsi ilə əlaqədar olaraq bu gün ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti iflic olub. Bu səbəbdən də insanlar axşam saat 10-dək də küçələrdə gözləməli olurlar. Lakin onu da qeyd edim ki, vəziyyətin bu həddə olmasının tək səbəbi avtobusların sayının az olması deyil, eyni zamanda da Bakı şəhərindəki tikinti işləri ilə əlaqədardır. Normalda metro işləməsəydi belə, avtobuslarla sərnişindaşmanı həyata keçirtmək mümkün olardı. Lakin Bakıda yol-nəqliyyat infrastrukturunun inkişaf etməməsi buna imkan vermir. Bu səbəbdən də düşünürəm ki, indiki vəziyyətdə ictimai nəqliyyatın fəaliyyətinin bərpası üçün metronun açılması vacibdir. Heç olmasa, səhər və axşam saatlarında metro açılarsa, sıxlıq müəyyən qədər də olsa, aradan qalxar".

Ekspert yollardakı sıxlığı, eyni zamanda da zaman sərfiyyatını aradan qaldırmaq üçün digər bir təklif də irəli sürür: "Bakının bir başından digər başına hərəkət etmək çox çətindir. Bunun üçün alternativ nəqliyyat növləri düşünülməlidir. İnkişaf etmiş ölkələrin təcrübəsindən yararlanmaq lazımdır. Vəziyyəti tənzimləmək üçün bəlkə də sahibkarlara icazə vermək olar ki, müəyyən marşrutlar üzrə mikroavtobusları xəttə buraxsınlar. Xüsusən də avtobus çatışmazlığı olan xətlər üzrə avtobusları buraxmaqla vəziyyəti nisbətən tənzimləmək olar".

Bakıda infrastrukturun demək olar ki, bir-birinə zəncirvari bağlı olduğunu nəzərə alsaq, tikintilərin də nəqliyyat sistemini iflic etdiyini deyə bilərik. Ekspert də bu qənaətdədir: "Bakının mərkəzində hər hansı bir şəxs, dövlət qurumu istədiyi yerdə nəsə tikə bilər. Hətta istəsə, yolun nəqliyyata aid olan hissəsini də zəbt edə bilər və kimsə ona irad tuta bilməz. Bakıda tikinti özbaşınalığı yollardakı vəziyyəti acınacaqlı həddə çatdırıb və dəhşətli bir mənzərə yaranıb. Əslində bu problemin həlli yolları var. Ümumiyyətlə, şəhərin mərkəzində hündürmərtəbəli binaları tikintisi dayandırılmalıdır. Bundan başqa, Bakıda ərazilərin qanunsuz zəbt edilmələri dayandırılmalıdır".

O bildirir ki, Bakı şəhərində tikinti özbaşınalığı dayandırılmadıqca, avtomobillərin parklanma problemi qaldıqca qarşıdakı illərdə yollarda nəqliyyat sıxlığı bundan bərbad həddə çatacaq: "Dövlət idarələri var ki, onların binaları birbaşa yol kənarında tikilir, yaxud da yol kənarlaırnda olan binalar onlar tərəfindən icarəyə götürülür. Lakin təəssüf olsun ki, həmin o dövlət qurumlarının binasının heç birinin avtomobil parklama yeri yoxdur. Halbuki, həmin dövlət qurumlarına gün ərzində minlərlə şəxs gəlib-gedir. Təbii ki, belə olduğu təqdirdə tıxacların baş verməsi qaçılmazdır. Tıxacların azalması üçün yol-nəqliyyat strukturuna mənfi təsir göstərən problemləri kökündən aradan qaldırmaq lazımdır".

Eldəniz Cəfər yollardakı sıxlığa, zaman itkisinə səbəb olan digər problemdən də danışır: "Gündüz saatlarında yollarda şütüyən ağır tonnajlı yük avtomobilləri də hərəkətin məhdudlaşmasına səbəb olur. Bu avtomobillər 24 saat yollarda şütüyürlər ki, bu da tıxaclara səbəb olur. Tıxacların azalması üçün bu istiqamətdə də addımlar atılmalı, bir iş görülməlidir. Yük avtomobillərin Bakının mərkəzində nə işi var?!".  

 "Bizim sıxlığa səbəb olan digər problemimiz də avtomobillərin əksəriyyətinin köhnə olması ilə bağlıdır ki, bu da bəzən yollarda tıxaclara, ləngimələrə səbəb olur. Bu nasaz avtomobillərin də hardasa 30 faizi yolda nasaz vəziyyətdə qalır. Biz tıxacların səbəblərini arşadırdıqda görürük ki,əsas səbəb elə nazas avtomobillərdir", - deyə o əlavə edir.

Özü bəzən sükan arxasında, bəzən də ictimai nəqliyyatda işə getdiyini deyən həmsöhbətimiz yaranmış bu vəziyyətin iş həyatına mənfi təsir etdiyini deyir: "Pandemiya dövründə ən çox əziyyəti işləyən şəxslər çəkir. Xüsusən də pik saatlarda bu problem daha da qabarır. Pik saatlarda taksilər də qiyməti qaldırdığı üçün insanlar saatlarla yollarda qalmalı olur".

0
Əlaqədar
Bakıya girişdəki "butulka"nı sındırmağa hazırlaşırlar: yenə tıxac gözləyək?
İnsanlar “süni tıxac” yaradırlar: Başı da, dişi də ağrıyan “gəlin” deyib fəryad edir
Yağış, sürət, tıxac və cəbhəyə gedən yardımlar - diqqətli olmaq lazımdır
Ziya Bünyadov prospektində qəza oldu, tıxac yarandı
Bakı-Sumqayıt yolunda uzun tıxac