İnternet, arxiv şəkli

İnternet boşluğundan şikayət: Daş dövründən yaxa qurtara bilmirik

470
(Yenilənib 21:56 29.08.2019)
Azərbaycan gənci bu gün informasiya kanalları vasitəsilə bizə ötürülən yad məhsulu “yeməyə” məhkumdur

BAKI, 29 avqust — Sputnik. Əgər "AzNet"in özündə Azərbaycan vətəndaşı fərli-başlı məlumat tapa bilmirsə...

Demək olar, hər gün televiziya efirindən ölkənin informasiya təhlükəsizliyini necə qorumaq barədə verilişə baxırıq. Media ekspertləri, informasiya saytları və agentlik rəhbərləri, jurnalistlər elə hey internetdən gələn təhlükələrdən danışırlar.

Hollivudla rəqabət aparmaq gücümüz yoxdur

Buna bənzər digər verilişlərdə milli-mental dəyərlərin aşılanmasından, tarixi həqiqətlərdən, kino və mədəniyyətdən də danışılır. İnternetdən axınla gələn kino, musiqi, animasiya filmləri özü ilə yeni ideyalar, fikirlər, ideologiyalar, dini baxışlar da gətirir. Azərbaycanın milli kəlağayısı artıq dəbdən düşüb, dindar xanımlar nədənsə daha çox digər islam ölkələrində geyilən baş örtüklərinə üstünlük verirlər. Həm təbliğatın rolu olub, həm də geyməyə başqa bir nəsə yoxdur. Elə geyim də xaricdən gəlir. İndi bizim bir kəlağayının qiymətinə bütöv bir geyim dəsti almaq olar.

Bizim gəncləri artıq London və ya Vaşinqtonun gənclərindən heç cür ayırmaq olmur. Eyni cins şalvar, smartfon, idman ayaqqabısı. Mövzuları da eynidir. “Game of thrones”, yəni “Taxt-tac oyunları” filmini müzakirə edəcəklər. Özü də elə həvəslə danışırlar, elə bil əsil-nəslinin şəcərəsini müzakirə edirlər.

AzTV-də bu yaxınlarda mərhum aktyor Şahmar Ələkbərovu yada salırdılar. Sağ qalsaydı, 76 yaşı tamam olardı. Sözsüz, Şahmar Azərbaycan kinosu tarixində seçilən bir şəxsiyyət olub. Amma nə olsun? Nə qədər filmdə çəkilib? Vur-tut 25-də. Yəni müasir gəncin baxa biləcəyi 1 həftəlik film normasını ortaya qoyub. Rejissor kimi də 3 filmi var. Bu da əlavə bir gün. Bəs sonra nəyə baxmalıyıq? Əlbəttə, Hollivud istehsalına.

Azərbaycan kanallarının hansısa məhsul istehsal etməsi, bizim üçün əhəmiyyətli şəxsiyyətləri yada salması çox yaxşı haldır. Sadəcə, Hollivudla rəqabət aparmaq gücümüz yoxdur. Xarici kontentin qarşısında çox acizik, nə verdilər yeməyə məcburuq. Hamburgeri də yeyirik, donuzdan hazırlanan kolbasanı, pizzanı da. Nə yeyəsən axı? Hər nə gəlirsə, oradan gəlir. Əvvəl televiziya və internetdən ideya halında, sonra isə "McDonald's" restoranı formasında.

Yaxşısı xarici agentlikdən xəbəri götürüb verməkdir

Azərbaycan gənci bu gün informasiya kanalları vasitəsilə bizə ötürülən yad məhsulu “yeməyə” məhkumdur. Media kapitanlarının ekrandan “qəzəbli” çıxışlarının da mənası yoxdur, çünki araşdırsan, həmin informasiya platformasında istehsal olunan xəbərlərin çoxunun “importnı” olduğunu görərik, tərcümə yazılarıdır. Özünün nəsə istehsal etməyə halı yoxdur, elə yaxşısı xarici agentlikdən xəbəri götürüb verməkdir. Kiçik informasiya saytları çox zaman heç işə jurnalist yox, məhz xarici dil bilən birisini götürürlər, o da bütün günü oradan-buradan nəsə tapıb düzəldir.

Dünyanın aparıcı güc mərkəzlərinin istehsal etdiyi kontentlə mübarizə aparmaq, əlbəttə, gülüncdür. Böyük maliyyə və informasiya resursları məhz orada cəmlənib. Amma özünüqoruma instinktini də gərək öldürməyək. Beş dəfə Hollivud filminə baxanda, bir dəfə də “O olmasın, bu olsun”u yada salaq.

Televiziya və radiolar yenə pis-yaxşı efir məkanını doldururlar. Təsadüfü də olsa, kimsə əlində pult ora-bura kanal axtaranda bir dəfə də bizim televiziya kanalına düşə bilər. Radio isə bütün günü yolda olan sürücüləri ən azı bir qədər əyləndirir. Amma internetimiz boşdur. Yəni öz dilimizdə nəsə tapmaq qəliz məsələdir, fundamental bilik, standart məlumat bazası yoxdur.

Hazırda internetdə yüzlərlə yanlış fikir, rəy mövcuddur

Fundamental bilik və ya standart məlumat bazası dedikdə nə nəzərdə tutulur? Yəni “2 vur 2 bərabərdir 4” - bu hamıya məlum olan bir məlumatdır. İnternetdə hansı saytın üstünə getsək, bu eyni olacaq. İndi təsəvvür edək, belə bir etalon yoxdur. Bir yerdə 2x2=5, digər yerdə isə 2x2=3.5 verilib. Nəticə nə olacaq? İnsan bu məlumat sırasında düzgün qərar qəbul edə bilməyəcək. Hazırda internetdə yüzlərlə yanlış fikir, rəy mövcuddur. Biz bu reallığı qəbul etməliyik, amma hər halda doğru qərar qəbul etmək üçün akademik elmi saytlara müraciət etməyə üstünlük veririk.

Bizim Azərbaycan internetinin əsas dərdi bu tip baza biliklərinin toplandığı məkanların olmaması, və ya az olmasıdır. Dünyanın aparıcı dillərində insanı qane edəcək hər bilik forması var. "AzNet"də isə hər hansı bir ciddi məlumatı tapmaq müşkül məsələdir. Deyək, “Amerikalılar Ayda olub, ya olmayıb” sualını özünə verən azərbaycanlı bu barədə ana dilində heç bir əsaslı informasiya tapa bilməz. Amma axtarışı ingilis və ya rus dilinə keçirsə, hər məqam dəqiqliyi ilə aydınlaşar. Çünki belə bir müzakirələr internetdə var, amma amerikalı astronavt Armstronqun Aya uçuşu hər detalı ilə qeydə alınıb, internetdə də yerləşdirilib. SSRİ DTK-sının ciddi nəzarətində olan bir məsələdə Aya uçuşun imitasiya olması barədə iddialar ən azı gülməlidir.

Sonra da deyirik, insanlarda vətənpərvərlik hissi azalıb

Amma Azərbaycan istifadəçisi bu məsələni yalnız xarici dil bilməklə araşdıra bilər. Armstronq bir yana qalsın, ən azı 2019-cu il Nəsimi ili elan olunub. Hər gün bununla bağlı bir tədbir reallaşır, amma internet axtarışında ilk yerdə Nəsimi haqqında məlumat məhz Vikipediyada var. 

Azərbaycan Vikipediyasının bu günkü vəziyyəti
© Sputnik / Kamilla Əliyeva / Taleh Mahmudova
Orada isə Nəsiminin Azərbaycan şairi olması belə şübhəyə alınıb. Böyüyən gənc nəsil bunu Vikipediyadan oxuyub çox asanlıqla sabah böyük Nəsiminin kimliyini bilməyəcək. Nəsimi ili elan olunmamış onun şəxsi saytı yaradılmalıydı. Nə Nizaminin, nə Füzulinin saytı yoxdur. İnternetdə rahat istifadə edə biləcəyimiz doğru-düzgün orfoqrafiya, izahlı lüğətlərimiz natamamdır. Bir resurs bir cür yazır, digəri başqa cür. Hara müraciət edək? Kimdən soruşaq? Bilinmir.

Kimya, fizika, riyaziyyat, tarix kimi sahələrdə də eyni vəziyyətdir. Bəzi maraqlı resurslar məhz ayrı-ayrı fərdlərin, ya ictimai təşkilatların fəaliyyəti sayəsində var. Məsələn, Mirzə Ələkbər Sabirin barəsində məlumat xeyli çoxdur, çünki ev muzeyi var, onun da saytında Sabirin həyat və yaradıcılığı ətraflı əks olunub. Həmçinin də Səməd Vurğunun ev muzeyinin saytı olduğuna görə orada kifayət qədər dolğun məlumat var.

Əgər "AzNet"in özündə Azərbaycan vətəndaşı fərli-başlı məlumat tapa bilmirsə, o məlumatı xarici mənbələrdə axtarır. Sonra da deyirik, insanlarda vətənpərvərlik hissi azalıb.

Strateji kontenti itirmək təhlükəsi var

Bu problem dünyanın hər yerində internetdə reallaşan irimiqyaslı layihələrin hesabına həll edilir. Hansısa fərd Nizami adında sayt yarada bilər, amma bu resursu ilbəil saxlamaq iqtidarında olmaz. Yəni resurs 3-5 il işləyər, sonra qlobal şəbəkədə yox olar.

Azərbaycan internetinə dövlət büdcəsindən maliyyələşən bir neçə irimiqyaslı layihə lazımdır. İntensiv işləsək, hər sahə üzrə tələb olunan kontenti 3-4 ilə yerləşdirərik. Özü də bura yerləşən məlumat bazasının vətəni də elə Azərbaycan olmalıdır. Yoxsa, öz məlumatını başqa serverdə saxlamaqla strateji kontenti həmişə itirmək təhlükəsi var.

Birinci növbədə İnternet komissiyası təşkil etməli, hansı əhəmiyyətli informasiyanı yerləşdirəcəyimizi bilməliyik. Qonşu Rusiyada hətta ötən əsrin ortalarında dərc olunan “Oqonyok” jurnalının bütün sayları internetdə var. Hətta sovet liderlərinin bütün çıxışlarını da tapmaq olar. Bəlkə kiməsə lazımsız görünər. Bəlkə də. Amma var.

"AzNet"in kontentlə doldurulması təkcə dövlətin işi deyil

Rusiyada efirdə getmiş tele və radiotamaşalar da internetdə var. Rusiya vətəndaşı öz tarixi ilə bağlı istənilən məlumatı internetdə tapa bilər. Bəyəm bizim radionun arxivi yoxdur? Niyə bəzi əhəmiyyətli tamaşaları yerləşdirməyək? Ya verilişləri? Axı, dilin ən gözəl daşıyıcıları olan aparıcılar məhz Azərbaycan radiosunda olub. Deyirik, nitqimiz pozulub. Pozular! Onun-bunun yararsız danışığını eşitməkdən uşaqların nitqi də itir.

"AzNet"in kontentlə doldurulması təkcə dövlətin işi deyil. Hər bir vətəndaşdan tutmuş böyük şirkətlərə kimi bu məsələdə aktiv olmalıyıq. Zəfəran, nar, iydə, zeytun, şanı kimi Azərbaycanda tanınan bitkiləri öz brendinə çevirən şirkət az deyil. Amma ölkə florasının internetdə layiqli təmsil olunması üçün resurs yaradan çoxmu şirkət var? Hərə bir istiqamətə sponsorluq etsə, bir neçə ilə "AzNet"in siması kökündən dəyişər. Hər bir görülən işdə həm ictimai maraq baxımından, həm də şirkətin özünün adının yaxşı mənada hallanması nəzərindən xeyir var. Hər Azərbaycan vətəndaşı bir kitabı elektron formada yığıb internetə yerləşdirsə, bütün ədəbiyyatımız orada təmsil olunar.

Bir çox ölkədə kitabları səsləndirən minlərlə könüllü var. Həm rahatdır, həm də görmə problemi olan insanların işinə yarayır. İş başında olan evdar qadınlar da lazımsız serial əvəzinə maraqlı bir kitaba qulaq asarlar.

28 ildir müstəqilliyi bərpa etmişik, Bakının hər tinində ucu-bucağı bilinməyən supermarket tikmişik, amma ortaya qoyulası bir neçə sanballı elektron kitabxanamız yoxdur.

Daş dövründən yaxa qurtarmağın zamanı yetişib.

470
Yazı yazan kişi, arxiv şəkli

Rafiq Tağı 70: Unudulmaz dost, böyük yazıçı, şəfqətli həkim

1164
Qatilləri tapılmadı. Onun qətlə yetirilməsinə görə heç kəs cəza almadı. Burada da qəribə bir simvolika var.

Bu il avqust ayının 5-i tanınmış yazıçı, ədəbiyyatımızın görkəmli və sevilən nümayəndəsi, bıçaqlanaraq qətlə yetirilən Rafiq Tağının 70 yaşı tamam olur.

Yaşasaydı onun üçün təbdəbəli yubiley tədbiri keçirilməyəcəkdi.

Çox güman ki, hər hansı təltif, diplom, medal, mükafat da qəbul etməyəcəkdi.

Uzaqbaşı ailəsi, dostları ilə bu günü qeyd edib, üzündə işıqlı, həlim təbəssümlə növbəti yaşıyla vidalaşacaqdı.

Ona görə yox ki, Rafiq Tağı yazıçı olaraq mükafata layiq deyil, sadəcə dəbdəbəni sevməzdi ustad. Yeri gəlmişkən onun şəxsiyyəti bütün mükafatlardan, bütün təltiflərdən üstün idi. Sağlığında hətta "tanınmış yazıçı" ifadəsini belə, qəbul etmirdi – kifayət qədər tanınsa da, sevilsə də....

Təxminən 9 il əvvəl mənimlə söhbətində demişdi: "Azərbaycanda "titul" haçansa baş vermiş yaltaqlığın nişanəsidir. Titulsuzluq bunun əksidir. Saxta ad və san insana ləzzət eləməsin gərək".

O saxta ad-sandan ləzzət almayacaq qədər böyük şəxsiyyət idi!

Rafiq Tağı həyatda mülayim, yazıda sərt, bəzən acımasız bir imza sahibi idi. Yazısında, müsahibəsində bir nöqtənin, bir hərfin, ən sadə bir fikirin davasını aparan adam, çayxana söhbətlərimizdə necə bu qədər mülayim ola bilirdi? Üzündəki həlim və şəfqətli ifadə ğmrümün sonuna qədər məni izləyəcək! Və tam səmimiyyətimlə düşünürəm ki, Rafiq Tağı mənim ilk ən böyük itkim idi...

Rafiq Tağı
© Photo : Azpolitika
Rafiq Tağı

Bu xoşxasiyyət, mehriban, ipək kimi adamın mətnləri od-alov, üsyan, başdan-başa etiraz idi. Yazılarını oxuyanda, onunla üz-üzə oturub söhbət etməyə, polemikaya girməyə çəkinirdin. Ancaq, əslində böyüklə-böyük, uşaqla-uşaq idi. Azacıq ədəbiyyat işığı gördüyü adamla oturub söhbət etməyə, polemikaya girməyə, bildiklərini bölüşməyə üşənməzdi. O qədər canayaxın, mehriban, gülərüz insan idi ki, insan özündən asılı olmadan bütün dərdini-sərini onunla bölüşməyə qeyri-iradi başlayırdı. Qəfil ayılırdın ki, illərin doğması kimi dərdləşirsən, içini açıb-tökürsən...

Bəlkə də onun sevilməsinin, sayğı görməsinin səbəbi bu sadəlövhlüyü, canayaxınlığı və qayğıkeşliyi idi.

Rafiq Tağı yorulmaz maarifçi idi. Hər söhbətində, hər yazısında oxumağın, mütaliənin faydasını xüsusi vurğulayır, bəzən fikirlərini sərt şəkildə ifadə etməkdən də çəkinmirdi.

"Kitabı nə üçün oxuyurlar: estetik baxışları formalaşdırmaq, incələşdirmək və heyvan səviyyəsindən çıxmaq üçün. Kim dediyim səviyyədə qalmaq istəyirsə, oxumasın – məcbur edən yoxdur." – Onun fikirləridir. Bəzən mütaliənin faydasını, oxumağın önəmini bu cür sərt şəkildə ifadə edir, oxumağın xalqın inkişafı üçün önəmini, dəyərini hər zaman xüsusi vurğulayırdı.

Rafiq Tağı imkansız xəstələrinin müalicəsi üçün dərman alan, xəstəsinin evinə əlidolu – bazarlıq edib gedən tək-tük həkimlərimizdən idi. Bəlkə də onun canayaxınlığı və qayğıkeşliyi, şəfqətli davranışları peşəsindən irəli gəlirdi.

Qətlə yetirilməsi, bıçaqlanması qəfil, gözlənilməz olsa da, özü sanki bunu öncədən duymuşdu və başına gələcəkləri yazıçı həssaslığı ilə həsr etmişdi. Onu hər dəfə xatırlayanda gündəliyimə qeyd etdiyim söhbətləri, ondan aldığım müsahibələri yenidən xatırlayıram, təkrar-təkrar oxuyuram. Qətlə yetirilməsindən təxminən on ay öncə aldığım müsahibəsində bir fikir səsləndirib. Və ölümündən keçən doqquz il ərzində mən hər dəfə bu fikiri xatırlayanda dəhşətə gəlirəm: "Başında Allah ideyası olmayan, humanizmdən bixəbər, ideyalar dünyasından yan keçmiş insandan nə desən gözləmək olar. Durduğum yerdə bıçağı qarnıma soxsalar, şəxsən mən təəccüblənmərəm."

Bəli, o sanki cəhalətin bıçaq zərbəsi ilə həyatını itirəcəyini, qətlə yetiriləcəyini, güzəştə getmədiyi bu savaşda şəhid olacağını öncədən duyurdu. Onu məhz "durduğu yerdə", heç bir səbəbsiz, gözlənilmədən qətlə yetirdilər. Ancaq cəhalət əlindəki bıçağı üzbəüz, gözlərinin içinə baxaraq qarnına soxmağa cəsarət etmədi. Rafiq Tağı ilə birlikdə ədəbiyyatımızı da, mədəniyyətimizi də kürəyindən bıçaqladılar...

Onu Allahsızlıda suçlayırdılar, ancaq Rafiq Tağı Allaha bütün dindarlardan bir köynək daha yaxın idi. Özü etiraf edirdi ki; "həyatımı İsa peyğəmbərin əxlaqına uyğun tərzdə qurmağa çalışıram."

Bu gün yana-yana xatırladığım böyük dost, böyük yazıçı, böyük şəxsiyyət Rafiq Tağı cəhalətin qurbanıdır. Onun işığı qarşısında gözü qamaşanlar bu işığı söndürmək üçün ən ləyaqətsiz yolu seçdi. Və biz öz sevimli yazıçımızı, əziz dostumuzu, ağsaqqalımızı qoruya, mühafizə edə bilmədik.

Qatilləri tapılmadı. Onun qətlə yetirilməsinə görə heç kəs cəza almadı. Bu məqamı düşünəndə sarsılıram. Burada da qəribə bir simvolika var. Çünki, onun qatili konkret bir adam deyil, cəhalət, savadsızlıq və nadanlıq idi. Və cəhaləti cəzalandırmağın yeganə yolu bu cəmiyyəti, bu toplumu maarifləndirmək, onun işığının, bilgisinin artmağına, çoxlamasına çalışmaqdır. Oxunan hər kitab, yazılan hər cümlə, gələcəyə ümidlə və arzuyla addımlayan hər bir gənc, alıb evimizə apardığımız hər bir kitab, Rafiq Tağının qatilindən aldığımız qisas, cəhalətə meydan oxumağımızsa o qatilə verdiyimiz ən böyük cəzadır.

Sənin ruhun qarşısında baş əyirəm dəyərli ustad, əziz dost...və ümid edirəm ki, hökmən görüşəcəyik!

1164
ABŞ-da epidemioloji vəziyyət

Mayk Pompeo, ərəblərin gecikmiş atomu, sosial lift xoşbəxtlik

885
(Yenilənib 20:16 03.08.2020)
Pul, həqiqətən də bəzən xoşbəxtlikdir. Və ya hansısa fikir adamının söylədiyi kimi – “Pul xoşbəxtlik gətirmir, amma bədbəxtlik baş verəndə çox kömək edir”.

BAKI, 3 avqust — Sputnik. 7x7 həftənin yaddaqalan hadisələrini şərh edir

Pərdə arxasındakı bəla

Əksər ehtimallar “taclı bəla”nın tezliklə həyatımızdan çıxmayacağını deyir. Bəzi qənaətlər isə hətta belədir ki, koronavirus əbədi olaraq bizimlə qalacaq, onun ilin sonunadək yoxa çıxacağına dair proqnozlar nikbin yanaşmanın məhsuludur. Ötən həftə dünyada bu xəstəliyə yoluxanların sayı 18 milyonu ötdü. Rəqəmlər şərtidir, bütün xəstələri qeydə almaq, sadəcə, mümkün deyil. Məlum olmayan təkcə xəstələr, onların sayı deyil. Pandemiyanın hansısa güc mərkəzləri tərəfindən idarə olunduğuna, Yer kürəsində insan sayının kəskin azaldılmasına hesablanmış proqram olduğuna dair mülahizələrin inandırıcılıq gücü də getdikcə daha çox artır. ABŞ dövlət katibi Mayk Pompeonun Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının Çinə satılmasına dair açıqlaması pərdə arxasında nələrinsə baş verməsinin növbəti ifadəsidir.

Alzheymer

Ötən həftə Paşinyan Rusiya kanalına müsahibədə “Qarabağ xalqı”ndan, Ermənistanın “konstruktiv” mövqeyinə qarşı Azərbaycanın “güc tətbiqi”ndən və s. danışıb. Tovuz istiqamətində gözləmədiyi səviyyədə cavab alan Ermənistanın diplomatik müstəvidə də küncə sıxılmasından sonra Nikolun sərsəmləmələri daixili auditoriya qarşısında itirilmiş xalların geri qaytarılmasına hesablanmış cəhdlərdir.

Rusiya televiziyasına müsahibəsində Paşinyanın gileyi də aydın sezilir. KTMT-dən gözlədiyi dəstəyi ala bilməyən baş nazir təbii olaraq məyusdur və Kremli Ankara ilə üz-üzə qoyaraq Türkiyənin münaqişəyə təsirini neytrallaşdırmağa çalışır. Sitat: “Türkiyə və Azərbaycan Minsk qrupunu prosesdən qovmaq istəyir. Rusiya isə susur”.

Rusiyada isə Paşinyanı Sorosun adamı kimi qəbul edirlər. Daxili böhran, diplomatik sahədəki uğursuzluqlar deməyə əsas verir ki, Nikol da tezliklə sələflərinin ardınca gedəcək.

Genetik yaddaş

Okeanın o biri üzündə də erməni lobbisi üçün xoş deyil. ABŞ konqresində Azərbaycan əleyhinə düzəlişə nail ola bilməmələri bir yana, Azərbaycanın torpaqlarının işğalı nəticəsində məcburi köçkünlərin pozulmuş hüquqları ilə bağlı düzəlişin konqresə təqdim olunmasının yaratdığı “duş effekti”nin təsiri keçməmiş Los-Anceles polisi erməni lobbisinin yalanını ifşa edib. Ermənilər sosial media platformalarında azərbaycanlıların bu şəhərdə keçirilmiş aksiyalarda silahlı olduqlarını, bununla bağlı polisə məlumat verdiklərini, polisin onların silahlarını müsadirə etdiyini, ancaq aksiya gedə-gedə onlara geri qaytardığını iddia ediblər.

Nə qədər də gülməli səslənir, deyilmi? ABŞ polisinin bu cür addım atması üçün hansı marağı ola bilər?! Erməni kimliyi, böhtançılıq, dezinformator genetik yaddaşı, deməli, dağları, dərələri, okeanları aşsan da, özünü göstərməlidir.

Azərbaycanlıların Orduya dəstək aksiyası, arxiv şəkli
© Photo : Consulate General of the Republic of Azerbaijan in Los Angeles

İslam kasıblığı

Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində ərəb dünyasında ilk atom elektrik stansiyası – “Baraka” işə salınıb. Dünyanın neft ehtiyatlarının 10%-nə sahib olan, ən zəngin ölkələrdən birinə çevrilmiş BƏƏ-nin yalnız indi belə bir stansiyaya sahib olması islam dünyasının elm və texnologiyaya münasibəti, bugünkü dünyanın çağırışlarından nə qədər geri qaldığının göstəricisi sayıla bilər. Bu, hələ islam dünyasının ən qabaqcıl ölkələrindən biridir. Bəli, təəssüflər ki, bu gün dünyanın ən geridə qalmış ölkələri sırasında müsəlmanların yaşadıqları ölkələr üstünlük təşkil edir. Bir zamanlar elmin beşiyi sayılan islam ölkələrinin orta əsrlərdən sonra bu sahədəki tənəzzülü onların qabaqcıq Qərbdən asılılığını şərtləndirib.

Sosial lift

Azərbaycan isə yeni texnologiyaların tətbiqində, eləcə də elm və təhsil sahəsində islam dünyasının aqibəti ilə üzləşmək istəmir. Postneft dövründə bizi yalnız insan kapitalı xilas edəcək. Odur ki, ölkəmizdə təhsilin prioritet istiqamətlərdən biri elan edilməsi təsadüfi deyil. Ötən həftənin ən mühüm hadisələrindən biri yeni təhsil nazirinin təyin olunması idi. Yeni nazir Emin Əmrullayev həftə ərzində ən çox müzakirə olunan sima idi. İnsafən, deyək ki, onun haqqında neqativ fikrə rast gəlmək mümkün deyildi. “Background”u və imici E.Əmrullayevdən gözləntiləri də artırır – hamı onun təhsil sahəsində ciddi nəticələr əldə edəcəyinə inanır.

Və başqa bir məsələ  - E.Əmrullayevin nazir təyin olunması idarəçilikdə sosial liftin işlədiyini də göstərir. Yəni ən yüksək postlara təyin olunmaq üçün “dayday” tələb olunmur, bilik və bacarıqlar, işgüzarlıq və müsbət imic lifti hərəkətə gətirə bilir.

SMM narkotacirlər

Sosial şəbəkələr bu gün biznes sahələrinin inkişafında əhəmiyyətli rol oynayır. Şirvan şəhərində narkotik satıcısı da bu imkanlardan istifadə etmək istəyib.  Ancaq polis gəncə mane olub. Məlum olub ki, təqsirləndirilən şəxs S.Məmmədov müxtəlif sosial şəbəkələrdə canlı yayımlar açıb və izləyicilərə psixotrop maddə olan metamfetaminin hansı qaydada istifadə edilməsini göstərib, eyni zamanda narkotik vasitələrin həm alışı, həm də satışı ilə məşğul olduğunu qeyd edərək ticarəti genişləndirmək istəyib. Amma göründüyü kimi, alınmayıb...

Pul xoşbəxtlikdirmi?

Həftənin daha bir yaddaqalan hadisəsi kriminalla bağlıdır. Eyni həyətdə yaşayan qardaşlar arasında yaranan mübahisə qanla nəticələnib. Belə ki, sərxoş vəziyyətdə olan 50 yaşlı N.Şirinov qardaşı, 1957-ci il təvəllüdlü Z.Şirinova bıçaqla hücum edərək əvvəlcə sağ qoluna, sonra isə sinə nahiyəsinə xəsarət yetirib. Daha sonra o, bıçağın tiyəsi ilə qardaşı oğlunun göz nahiyəsinə zərbə endirib. Məlumata görə, Z.Şirinovun sinəsinə dəyən bıçaq zərbəsi köynəyin cibindəki pula batdığından dərinə işləməyib və onun həyatını xilas edib. Deməli, pul, həqiqətən də bəzən xoşbəxtlikdir. Və ya hansısa fikir adamının söylədiyi kimi – “Pul xoşbəxtlik gətirmir, amma bədbəxtlik baş verəndə çox kömək edir”.

885
Əlaqədar
Ağsaqqalın resepti, amerikalının məktubu, kollektiv mübarizə və toylar
“Gallup”, Türkiyənin əzələsi və "oh, my god!"
Yəhudi şagird, ala qarğa, Rəşad Sadıqov və dərə-təpə düz, iki yüz
"Food City", “beşinci təkər” və Rəhim Qazıyev
"Bu, bir oyundur" dediyimiz COVİD-19 artıq başımıza oyun açır
Sex, arxiv şəkli

Təklif var ki, işləyəsiz! Müştəri sayı azalmalı, sahə ikiqat armalıdır

0
(Yenilənib 20:21 05.08.2020)
İnsanların sıx toplaşmasının xəstəliyin yayılma intensivliyinə birbaşa təsirini nəzərə alaraq, ictimai iaşə müəssisələrinə müştəri qəbulu 2 dəfə azaldılmalı və müvafiq olaraq hər adambaşına müəyyən edilən sahə 2 qat artırılmalıdır

BAKI, 5 avqust — Sputnik. AQTA (Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi) ölkəmizdə koronavirus (COVID-19) infeksiyasına qarşı effektiv mübarizə tədbirlərinin təmin olunması ilə bağlı ictimai iaşə müəssisələrinə çağırış edir. Agentlikdən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, pandemiya dövründə ictimai iaşə müəssisələri Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin "Koronavirus pandemiyası dövründə ictimai iaşə müəssisələrinə müştəri qəbulu ilə bağlı bəzi məsələlərin tənzimlənməsi barədə" 6 iyul 2020-ci il tarixli, 237 nömrəli qərarına uyğun olaraq öz fəaliyyətlərini həyata keçirməlidirlər. Həmin qərara əsasən, pandemiya dövründə insanların sıx toplaşmasının xəstəliyin yayılma intensivliyinə birbaşa təsirini nəzərə alaraq, ictimai iaşə müəssisələrinə müştəri qəbulu 2 dəfə azaldılmalı və müvafiq olaraq hər adambaşına müəyyən edilən sahə 2 qat artırılmalıdır. Eyni zamanda qida qəbulu zallarında oturacaqların ara məsafəsi eyni masa arxasında 1 metrdən, masalararası məsafə isə 2 metrdən az olmamalıdır.

© The Food Safety Agency of the Republic of Azerbaijan.
Nümünə

Hər bir ictimai iaşə müəssisəsinin qarşısında həmin müəssisənin qida qəbulu yerlərinin ümumi sahəsi, oturacaq yerlərinin sayı, masalararası məsafə, adambaşına müəyyən edilən sıxlıq normaları girişdə hər kəsin aydın şəkildə görə biləcəyi lövhələrdə əks olunmalıdır.

İctimai iaşə müəssisələri fəaliyyətə başladıqdan sonra AQTA əməkdaşları tərəfindən keçirilən reydlər zamanı müvafiq qərarın tələblərinə uyğun olaraq qida qəbulu, oturacaq yerləri, masalar və adambaşına müəyyən edilən sıxlıq normaları ilə bağlı zəruri məlumatların girişdə hər kəsin görə biləcəyi yerdə xüsusi lövhələrdə yerləşdirilmədiyi halları aşkar olunarsa, həmin müəssisələrlə bağlı qanunvericilik çərçivəsində müvafiq tədbirlər həyata keçiriləcəkdir.

 

0
Mövzu:
Azərbaycan karantində: nikbinlər, bədbinlər, xeyirxahlar və ixtiraçılar