Məktəbli məktəbdə

Məktəbə apardığım porno kartlar

654
(Yenilənib 10:46 15.12.2017)
Eyni cür geyinən minlərlə uşaq, hər gün eyni bina, eyni sinif otaqları, eyni partalar, eyni müəllimlər...

BAKI, 14 dekabr — Sputnik. İl neçə idi, bilmirəm. Onu bilirəm ki, atam həyatımda birinci və sonuncu dəfə mənə yaxşı bir şillə ilişdirdi. Səbəbi isə məktəbə apardığım porno kartlar idi.

Küçədə tapdım o kartları. Özümlə götürüb məktəbə apardım. Hələ həyasızcasına sinif yoldaşlarıma da göstərdim. Müəllim parta arxasında uşaqlarla nəyəsə baxıb gülüşdüyümüzü gördü. Cəld kartları cibimə qoydum. Müəllim yaxına gəlib insafsızca əlini cibimə saldı, kartları götürüb baxınca sakitcə yerinə qayıtdı. Ertəsi gün də atamı çağırıb nə dedilərsə, həmişə bütün qəzəbini zəhmli baxışıyla bildirən mülayim adam möhkəm bir şillə çəkdi yanağıma.

Ümumiyyətlə, nadinc uşaq idim. Nizam-intizama uymaz, söz dinləməzdim. Üstünlüyüm onda idi ki, coğrafiyadan başqa bütün fənləri yaxşı oxuyurdum. Dəqiq fənlərin də, humanitar fənlərin də fəal şagirdi idim.

Üstəlik, məktəbin mədəni-ictimai həyatında danılmaz əməyim vardı. Bütün tədbirləri mən təşkil edirdim. Tamaşalar qurur, konsert proqramları hazırlayırdım. İnşa, hekayə, şeir, bədii qiraət müsabiqələri də mənsiz keçmirdi. Əgər bu üstünlüklərim olmasaydı, bir gün də saxlamazdılar məni məktəbdə.

Bilirəm, indi deyəcəksiz ki, mənim necə şagird olmağımın kimə nə dəxli var? Düz də deyirsiz. Amma sözümün canı bu deyil.

Rüşvətə nifrət edən məktəb direktorumuz vardı. Bilik günündə, müəllimlər günündə, 8 martda və son zəngdə məktəbin girişində dayanır, əlində hədiyyə olan uşaq görən kimi valideynini çağırıb geri qaytarırdı. O, məktəbdə fond pulu, süpürgə pulu bəhanələri ilə uşaqlardan pul yığılmazdı. Hətta öz aramızda keçirmək istədiyimiz hər hansı bir bayram şənliyi üçün də pul yığa bilməzdik. Buna görə direktorumuza xüsusi rəğbət bəsləyirdim.

Bu məktəbdə divar qəzetləri vardı. Orda şagirdlərin məqalələri, araşdırmaları, şeir və hekayələri dərc olunurdu. Tez-tez bilik və idman yarışları təşkil edilirdi. Əgər bunlar da olmasaydı, yəqin ki, məktəbə heç getməzdim.

Lakin ümumi təhsil sisteminin darıxdırıcı ab-havasından nə qədər qurtulmaq olardı ki? Eyni cür geyinən minlərlə uşaq, hər gün eyni bina, eyni sinif otaqları, eyni partalar, eyni müəllimlər və s.

Ən sevdiyim ədəbiyyat, fizika, kimya, biologiya, anatomiya və riyaziyyat fənlərinin belə tədris prosesində elə monotonluq vardı ki, bəzən bu fənlərdən küsürdüm. Mən istəyirdim ki, əgər biz ədəbiyyat dərsində Mirzə Fətəli Axundzadəni, Cəlil Məmmədquluzadəni, Cəfər Cabbarlını, Hüseyn Cavidi keçiriksə, onların ev muzeylərini görək, onların şəxsi əşyalarına toxunaq, onların əsərlərinin teatr tamaşasına baxaq.

Biz heç vaxt orta məktəbin hesabına Qobustan qayalarına, Buzeyir mağarasına, Şirvanşahlar sarayına, Qız qalasına aparılmadıq. Tarix dərsində bunların var olduğunu dedilər, biz də inandıq. Məsələn, tarix dərsində Buzeyir mağarası haqqında oxusam da, yalnız iki il bundan əvvəlki səyahətlərim sayəsində o mağaradan cəmi otuz kilometr aralıda dünyaya göz açdığımı öyrəndim.

Mən kimya müəlliminə "natrium metalı xlorid turşusu ilə reaksiyaya girdikdə natrium-xlorid duzu əmələ gəlir" demək yox, göstərmək istəyirdim. Amma bunun üçün lazım olan laboratoriyamız yox idi. Soyuq otaqlarda közərən elektrik sobalarına isinə-isinə lövhəyə formullar yazmaqdan usanırdıq.

Anatomiya otağında sovet dövründən qalma skletdən başqa bir şey görünmürdü. İnsan sümükləri haqda dərsimiz olanda o skletdə öz daxilimizi görürdük. On bir illik məktəb həyatıma az da olsa maraq qatdığı üçün hələ də o skletə minnətdaram.

Beləcə, həyatımın ən enerjili illəri nəzəriyyələr əzbərləməyə məhkum edilmişdi. Mənim etiraz etdiyim bu idi, sadəcə üsulu yanlış seçmişdim. Əlbəttə, məktəbə porno kartlar aparmaq darıxdırıcı nizam-intizama, ancaq əzbərimizə işləyən nəzəriyyələrə, sıxıcı tədris metoduna etiraz yox, uşaq həyasızlığı idi. Amma neyləyim? Ağlım o qədər kəsmişdi.

Sonralar eyni darıxdırıcı mühiti təhsil aldığım iki ali məktəbdə gördüm. Üstəlik, bunlar orta məktəbdən daha da pis idilər. Çünki bunlarda rüşvət də var idi. Elə buna görə də hər ikisindən imtina etdim.

Təhsilə yeni nazirlər təyin etməklə bu sıxıcı təhsil sistemindən böyük beyinlər yetişməz. Əvvəlcə nazirlərə yeni təhsil təyin etmək lazımdır ki, ümumi mühit elmi-mədəni inkişafa uğrasın. Ekskursiyalardan, laboratoriyalardan, müasir texnologiyalardan, muzeylərdən, teatr, kinoteatr və başqa mədəni istirahətlərdən yoxsul, əzbərçi tədris metodu ilə hara qədər getmək olar ki?

Dünyanın böyük təhsil ocaqları, dövrümüzün sağ qalan ən böyük dahisi Stiven Hokinqlə görüş günləri keçirir. Bizim tələbələr Stiven Hokinqin ixtiraları haqqında nəsə bilirsə, zəkası qarşısında baş əyin ki, bu metodla nəsə öyrənib.

654
Teqlər:
şillə, direktor, şəkil, dərs, məktəb, rüşvət
Əlaqədar
Yük maşını məktəb avtobusu ilə toqquşdu, yaralılar var
Tovuzda məktəb yandı: 254 şagird çətin vəziyyətdə qalıb
Azərbaycandakı qaraçılar məktəbə gedirlərmi?
Ali məktəbə "uşaq qəbul etdirən" müəllim həbs edildi
Məktəblər bağlandı
20 Yanvar faciəsinin ildönümü

20 Yanvar faciəsi - ağlamaqmı lazım, yaratmaqmı?

17
(Yenilənib 11:26 20.01.2021)
Kimsə çıxıb müxtəlif şeirlərdən, poemalardan, povest və romanlardan, film və teatr tamaşalarından, rəsm əsərlərindən misal çəkərsə, bunu qəbul etməyəcəyəm.

BAKI, 20 yanvar — Sputnik. 1990-cı ilin Qanlı Yanvarından 31 il ötür... Həmin ilin yanvar ayının 19-dan 20-nə keçən gecə saat 23:30-da keçmiş Sovet İttifaqının silahlı qoşunları Bakı şəhərində dinc əhalinin üzərinə hücum çəkir, bu qırğında onlarla insan həyatını itirir, yaralanır, itkin düşür. Üzərindən tam 31 il keçən bu faciənin tariximizdəki ibrət əhəmiyyəti nədir? Mədəniyyətimiz - ədəbiyyatımız və incəsənətimiz bu tarixi faciədən nələr yarada bilib?

Təəssüf ki, Azərbaycan mədəniyyəti bu tarixi faciəsinə, təkcə “Ağla, qərənfil, ağla” deyə bilib. Bir də ki insafən, mahir tar ifaçıları hər ilin yanvar ayının 20-də yaxşı “Zəminxarə” çala bilirlər. Başqa heç nə...

Kimsə çıxıb müxtəlif şeirlərdən, poemalardan, povest və romanlardan, film və teatr tamaşalarından, rəsm əsərlərindən misal çəkərsə, bunu qəbul etməyəcəyəm. Çünki bu mövzuda yaradılmış bütün sənət nümunələri ilə tanışam və onlar sənətsəl keyfiyyətləri baxımından Məmməd Aslanın “Ağla, qərənfil, ağla” şeirindən daha böyük deyillər. Heç tarzənlərin “Zəminxarə”si qədər səmimi də olmağı bacarmadılar.

Etiraf edək ki, Qanlı Yanvar haqqında yaradılan sənət nümunələrinin əksəriyyəti vətənpərvər mövzulu müsabiqələrdə mükafat qazana bilmək üçün yaradıldı. Nəticədə, mədəniyyətimizin rəflərində bu mövzuda xeyli sayda nümunələr olmasına rəğmən, onların heç birini dünyaya təqdim edə bilmədik. Çünki onlar dünyaya təqdim olunacaq qədər səmimi və keyfiyyətli deyildilər. Bu, açıq həqiqətdir. Heç kəs inciməsin.

“Madam ki, heç kəs yaza bilmədi, sən yazaydın” deyənlərin mühakimələrini eşidirəm. Fəqət, nəzərinizə çatdırmalıyam ki, mən bu qanlı gecədən 3 il sonra dünyaya gəlmişəm və həmin gecədən 17 il sonra bədii yaradıcılığa başlamışam. Yəni, bu mövzuda sənət nümunəsi yaratmağın mühakiməsi, hətta 1980-ci ildən də əvvəl doğulanlar arasında aparılmalıdır.

Öz yaşıdlarıma və məndən sonrakılara isə bir dostyana tövsiyə verə bilərəm ki, əgər bu mövzuda nəsə yaratmaq istəyirlərsə, Bəxtiyar Vahabzadənin “Ölümü kamına çəkdi şəhidlər”ini, ya da Məmməd Aslanın “Ağla, qərənfil, ağla”sını parodiya etməsinlər. Onlar həmin gecənin isti ağrıları ilə yazılmışdı və yalnız ahu-zar edə bilmişdilər. Problem onda idi ki, bu qədər sənətkarın içindən çıxıb o gecənin həqiqətlərini, insanların gerçək iztirablarını, ağrılarını, rejimin ədalətsizliyini və vəhşiliyini olduğu kimi təsvir edə bilən, onu bədii çalarla zənginləşdirib əsl sənət nümunəsi kimi dünyaya təqdim edə bilən bir nəfər də olmadı. Niyə olmadı? Çünki onların böyük əksəriyyəti həmin rejimin köləsi olmuşdular və həmin rejimin alçaqlığına bəşəri etiraz etmək üçün üzləri yox idi.

Bu səbəblə, bundan sonrakıların  içində kimsə “Qanlı Yanvar” həqiqətlərini soyuq başla və üstün istedadla sənət nümunəsinə çevirmək istəsə, bunun üçün hələ də əlçatımlı olan mənbələr var. Bəzənmiş-düzənmiş üzgün duyğu çələnglərinə aldanmayıb, gerçək ağrıları tapa bilən və təsvir edə bilən sənətkar bu dəhşətli gecə haqqında böyük sənət nümunəsi yarada bilər. Bu, həm mədəniyyətin tarixi mirasına, həm də o gecə haqqında ən tutarlı mənbəyə çevrilər.

17
Cütlük, arxiv şəkli

Modern həyatlar, süni xoşbəxtliklər, sinxron tənhalıqlar

233
(Yenilənib 20:33 19.01.2021)
Modern insan ona heç zaman lazım olmayacaq, həyatını dəyişə bilməyəcək, gündəlik yaşamını gözəlləşdirməyəcək şeylərin xiffətini çəkərək yaşayır.

Cəmiyyətin mexanizm kimi işlək olması üçün böyük sosial qruplara uyğunlaşan, "həyatın çəmi"ni tapan, daima istehlak edən, standart arzu və istəkləri olan, növbəti addımı proqnozlaşdırıla bilən insanlara ehtiyac var. Texnologiya və elm inkişaf etdikcə, müasir insanın istehlak həvəsi də artır, ehtiyaclar azalmaq əvəzinə çoxalır, modern insan ona lazım olmayan texnoloji yeniliklərə meyillənir. Bahalı və çoxfunksiyalı telefonlar, televizorlar, saatlar, planşetlər, ev kinoteatrları və s. əşyalara çox çılğın və mənasızca tələbat müşahidə edirik. Qiymətlər bahalaşdıqca, modern insan daha ehtirasla "ağıllı" əşyalara "ehtiyac duyur".

***

Sosial şəbəkələr məşhurluq ehtirasını alovlandırır, populyarlıq, təqdir olunmaq ehtiyaca çevrilir. Bu ehtiyacın yaratdığı mütiliklə və yaltaqlıqla istənilən sosial qrupa asanlıqla adaptasiya ola bilən xaraktersiz və insani keyfiyyətlərdən məhrum “modern insan” formalaşır. Bu ucuz şöhrət bir qədər sonra asan qazanca çevrilir, modern insan yaşamağın və "həyatın çəmi"ni tapır. Bəsit arzularla yaşayan istehlakçı insan asan proqnozlaşdırılır və rahat idarə olunur. Modern həyat yaşayan, çılğın və mənasız ehtirasları olan insanların növbəti addımını proqnozlaşdırmaq çətin deyil. Ən sadə şəkildə ifadə etsək, modern insanın ən böyük hədəfi istifadə etdiyi telefon markasının növbəti yeni modelidir. Modern kütlə (cəmiyyət), kitabdan, bilgidən, sənətdən uzaq düşməyinin, “fast-food” bilgilərlə qidalandığının, mənasız kitablar oxuyub, bayağı sənətə meyillləndiyinin fərqində deyil. Modern həyatlar gerçək həyat zövqlərindən uzaq, süni sevinclərə möhtacdır. Modern həyatlar yalan, parıltı, dəbdəbə üzərində qurulub. Bir ovuc istisna – ki, həqiqi modern insan məhz istisnalar hesab edilməlidir – kütlənin çılğın ehtirasları üçün gecə-gündüz fikir, texnologiya, bilgi, sənət yaradır. Modern cəmiyyəti, modern insanı daha dərindən tanıyan elm, sənət adamları özlərini çətinə salmadan yüngül, asan anlaşılan, parıltılı şeylər, nəsnələr yaradır.

***

Modern insan passivdir və kapitalist dəyərlərdən mümkün qədər istifadə etməklə həyatını asanlaşdırandır. Modern insan özünü güvəndə hiss etmək üçün aid olduğu sosial qrupdan bir addım belə kənarlaşmır, sürü psixologiyasına çox asan uyğunlaşır. Kapitalizm robotlaşmış, yadlaşmış fərdlər yaradır və bu fərdlər özləri üçün yaratdıqları süni xoşbəxtliyə inanaraq yaşayır. Süni xoşbəxtliklər, daha çox istehlak acgözlüyü ardıqca, insanın öz şəxsi keyfiyyətlərinə belə yadlaşması sürətlənir. Ehtiyaclarımızı, yeyib-içəcəyimizi, geyimimizi, oxuyacağımız kitabı, baxacağımız filmi, dinləyəcəyimiz musiqini reklamlar müəyyənləşdirir. Süni xoşbəxtlik hissi içimizdəki gücə olan inamı azaldır, modern insan öz gücünü araşdırmadan, öz keyfiyyətlərinə bələd olmadan yaşayır. Modern insanın xoşbəxtliyi sosial şəbəkələrdəki məşhurluğuna, bahalı əşyalarına və dəbdəbəli həyatına bağlıdır.

***

Bütün bunlarla yanaşı, sinxron şəkildə modern insanın tənhalığı başlayır. Modern insan həyat səviyyəsini reklamların parıltısının diktəsi ilə qurub, süni xoşbəxtlik uydurduqca, sinxron olaraq bədbinləşir, tənhalaşır. Dəbdəbə və modern həyat yaşamaq ehtirası insanı kədərə, tənhalığa, depressiyaya sürükləyir. Modern insan ona heç zaman lazım olmayacaq, həyatını dəyişə bilməyəcək, gündəlik yaşamını gözəlləşdirməyəcək şeylərin xiffətini çəkərək yaşayır. Modern həyatlara sinxron olaraq tənhalıqlar dərinləşir, insan həqiqi hisslərin yox, süni xoşbəxtliklərin həsrəti ilə yaşayır.

***

Əslində, pəncərə qarşısında oturub dəmli çaydan qurtumlayaraq klassik roman oxumaq xoşbəxtliyi hələ də mövcuddur. Yeni dil öyrənmək, hər hansı bir musiqi alətini kəşf etmək hələ də mümkündür. Ancaq modern insan getdikcə bu sadə zövqlərdən uzaqlaşır, komforta meyillənir. Komfort isə tənhalığımızı dərinləşdirir, beynimizin yaradıcılıq gücünü məhv edir. Modern insan böyük xəyallar qurmadan, bəsit istəklərlə yaşayır...

233

Əyani təhsil başlayanda şagirdləri nələr gözləyir?

0
(Yenilənib 16:26 20.01.2021)
Yanvarın 18-dən sonra karantin qaydalarının yumşaldılması təhsilə də sirayət edəcək. KİV-də məlumat yayılıb ki, Təhsil Nazirliyi məktəbləri açmağa hazırlaşır, ancaq konkret vaxt deməyə hələ tələsmir

Məlumdur ki, respublika üzrə təhsil müəssisələrində əyani dərslər 2020-ci il noyabrın 2-də koronavirus pandemiyası ilə bağlı vəziyyətin pisləşməsi səbəbi ilə dayandırılmışdı. Hazırda gündəlik yoluxma statistikası payızdakı göstəricilərədək azalıb. Eyni zamanda Azərbaycanda əhalinin müəyyən qrupunun da peyvəndlənməsinə başlanılıb. 

Sosial şəbəkələrdə isə məktəblərin fevralın 1-dən, yaxud da 15-dən 5-9-cu sinif şagirdləri üçün açılacağı aktiv müzakirə olunur. 

Təhsil müəssisələrinin yenidən açılması ilə şagirdləri nələrin gözlədiyi, təhsil prosesinin necə qurulacağı və onlayn dərslərlə uşaqların məktəbə gəlməsini necə uyğunlaşdıracaqları barədə sualları yanvarın 25-i saat 12:00-da Sputnik Azərbaycan-ın Multimedia mətbuat mərkəzində təhsil eksperti, Təhsil.biz maarifçi-informasiya portalının baş redaktoru Kamran Əsədov cavablandıracaq.

Spikerə sualları öncədən ivelizade@gmail.com elektron ünvanına göndərə bilərsiniz. Tədbir Sputnik Azərbaycan-ın Facebook səhifəsində canlı yayımlanacaq.

Əlaqə: 

Telefonlar: 404-13-84/85

Ünvan: Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, 23 M, BMM-in binası, 4-cü mərtəbə, Sputnik Azərbaycan Multimedia Mətbuat Mərkəzi

0