Qadın

Fədayə kimi ola bilməyənlərin rəzaləti

5319
(Yenilənib 17:20 03.11.2017)
Həssas, müdafiəsiz qalmış bir qadına qarşı bu qədər nifrət haradan doğur!?

BAKI, 2 noyabr — Sputnik. Həyatında ölümünə sevəcəyi bir insan olmayan şəxs insan deyil. Canlı olanı cansızlardan fərqləndirən onun hisslərinin olmasıdır. Sevgi bəşəriyyətin bütün fiziki və bioloji qanunlarına tabe olan bir hissdir. Bu hiss canlıya məxsusdur. Yoxdur elə bir insan ki, dəlicəsinə, bütün tabuları, yasaqları, hər şeyi rədd edib ağılsızcasına sevməyi bacarmasın. Amma böyük əksəriyyət öz hisslərini cilovlamağı, özünü bu ülvi hissdən məhrum etməyi bacarır. Amma bir qisim insanlar da var ki, onlar üçün sevgi hər şeyin fövqündə dayanır.

Bu günlər ölkənin gündəmi Fədayə Laçındır. Onu gündəm edən ağır cinayətlər törətmiş bir məhbusun həbsdən qaçmasına yardım etdiyinə dair şübhəli şəxs qismində saxlanılmasıdır. Sonra media hadisələri bir az şişirdərək o məhbusun Fədayənin sevgilisi olduğunu bəyan etdi. İkilinin birgə şəkilləri, videoları sosial medianı bürüdü. Qınaqlar, ittihamlar, təhqirlər bir-birini əvəz etdi. Onu müşahidə etdim ki, ölkənin şou-biznes çevrəsi Fədayəyə sevgi və sayğı ilə yanaşdı. Kimi onun suç işlədiyinə inanmadığını, kimi də tezliklə azadlığa çıxacağına inandığını bildirdi. İndiyə qədər bəndənizdə hər hansı hörmət doğurmamış və münasibət formalaşdırmamış Nadir Qafarzadənin Fədayəyə ağı deməsi onun haqqında fikrimi dəyişdirdi. Ürəyi var imiş. Onun ağısına verilən əcaib-qəraib reaksiyalar olmasaydı, bəlkə də bunları yazmayacaqdım. 

Fədayə "vor-zakon"u sevməklə və bunu bəlli etməklə oğlunu rəzil edirmiş. Sevmək, sevdiyinə öz hisslərini bəlli etmək niyə rəzalət olsun ki? Sevmək ancaq Azərbaycan kimi geridə qalmış, orta əsrlər təfəkkürü ilə yaşayan bir cəmiyyətdə "rəzalət", "rüsvayçılıq" sayıla bilər. Ancaq belə ölkələrdə qızı, qadını sevdiyinə görə qınaya, təhqir edə, alçalda, öldürə bilərlər. Yalnız bu ölkədə oğlu olan anaya sevməyi yasaq edə bilərlər.

Gənc yaşlarda həyat yoldaşından ayrılmış və tənha qalmış, övladını min müşkülatla böyüdüb ərsəyə çatdırmış, ona olan analıq borcunu yerinə yetirmiş qadının sevmək, ömrünün ikinci baharını yaşamaq haqqı yoxdur?! Kim onun bu doğal haqqını əlindən ala bilər?! Bəsit, dar düşüncəli, özü yaratdığı çərçivələrin köləsi olan adamlar?! O adamlar ki, başqasının malına göz dikməyi, oğurlamağı, atmağı, kələk gəlməyi, rüşvəti, yaltaqlığı, işverənliyi, üzə durmağı, ev yıxmağı həyatının qayəsinə çevirməyi rahatlıqla bacarır, amma səmimi qəlblə sevməyi cinayət hesab edir?! O adamlar ki, qadınlarla olan cinsi münasibətlərini böyük bir qəhrəmanlıq edibmiş kimi hər yerdə bağıra-bağıra, fəxrlə dolaşır və bunu "kişilik" hesab edir?!

Bəsdir, hamınız özünüzü qoymusuz artistliyə. Ağıllı-ağıllı yazırsız: "Oğlundan ayıb olsun, nəyinə yaraşır, soxdu oğlunun papağını yerə, oğlunun qeyrəti olsa elə ananın başını kəsər…!"

Ömrünü mahnılara, musiqiyə vermiş, həyatını mədəsi uğrunda deyil, hissləri uğrunda yaşayan bir insan sizin sevgiyə qısqanclığınızın, məsuliyyətsiz, qaramat, üfunət qoxuyan düşüncələrinizin əsirinə niyə çevrilməlidir?! Onun həyatı, hissləri ona aiddir. Onu şöhrət naminə, "gör filankəs toyuna kimi gətirib" deyilməsi üçün dəstə-dəstə pullarınızı səpərək toyunuza gətirəndə, toyxanalarda oxuduğu mahnılara qulaq asıb feyziyab olanda, qol qaldırıb oynayanda, könlünüzü əyləndirəndə yaxşı idı, amma o kimisə sevəndə, sevdiyi adama görə həbsxanaya düşməyi gözə alanda, sevgisi uğrunda qanunları pozmağa özündə cəsarət tapanda pisdir?! Sevdiyi insan, dost cinayət törədib deyə aferistlik edib onu tanımadığını bildirməli, onunla münasibətlərini danmalı idi?! 

Əslində Fədayə hisslərinə görə alçaldılmış, təhqir olunmuş, məhv edilmiş bütün qadınların simvoludur. Bəlkə onun oğlunu anasını "namus üstündə" öldürməyə, ana qatili olmağa təhrik edəsiz, hə!? Axı siz əsrlərdir buna alışıqsız.

Bu dünyada gördüyü işin adamlara "vedrə qoşmaq", son dərəcə ciddi olan məsələləri lağlağıya çevirmək, hər fürsətdə atmaq, kələk gəlmək, badalaq vurmaq olan azərbaycanlılar, söhbət qadının üzərinə gəlincə dərhal namus, qeyrət mücəssəməsinə çevrilirlər. Namus anlayışını qadının bədənindən o yanda dərk edə bilmirlər. Oysa, namus fiziki anlayış deyil, mənəvi anlayışdır. Əməyində, yaşayış tərzində, başqalarına münasibətdə namuslu olmayan, hər fürsətdə başqalarının haqqına girən, əxlaq anlayışını yalnız cinsi münasibətlər müstəvisində dərk edən nəfərlər yığnağı, axı haradan bilsin ki, başqalarının özəl, privat, intim həyatına bu qədər müdaxilə etmək olmaz?!

Sonucda Fədayə Laçın bir sənət adamıdır. Siyasət adamı, dövlət xadimi deyil. Seçki kampaniyalarda iştirak etmir, ölkəni və dövləti yönəltmir. Onun həssas qəlbi sevməyə, musiqidən zövq almağa, yaratmağa, yaşatmağa hədəflənib. Həssas, müdafiəsiz qalmış bir qadına qarşı bu qədər nifrət haradan doğur!? Lev Tolstoy "Anna Karenina"sında göstərirdi ki, gizlində sevgililəri, oynaşları olan zadəgan silkinin nümayəndələri Anna Karenina kimi şan-şöhrətdən, aristokrat həyatından, nüfuzlu bir dövlət məmurunun arvadı olmaqdan öz sevgisini etiraf edərək əl çəkəcək qədər səmimi ola bilmədiklərinə görə ona nifrət edirdilər. Bəlkə siz də Tolstoyun qəhrəmanları kimi gizlində etdikləriniz gün üzünə çıxmadıqca "qəhrəman" olduğunuzu, xəlvətdə hər oyundan çıxıb aşkarda mələk kimi göründüyünüzü düşünürsüz?! Bəlkə ona görə Fədayəni həzm edə bilmirsiz ki, o, sizdən fərqli olaraq sevdiyi insan uğrunda həbslərə düşməyi gözə almışdı?!  

Başa düşürəm ki, bir qatilin, cinayətkarın cəzadan qaçmasına yardım etmək cinayətdir. Amma Fədayə hələ sadəcə şübhəli şəxsdir. Onun cinayət törətdiyi sübuta yetirilməyib, məhkəmə onun haqqında qərar çıxarmayıb. Niyə hamı xorla onu cinayətkara yardım etməkdə suçlayır?! Ey özünə sərf edəndə qayda-qanun tərəfdarı olduğunu, adət-törələrin, ənənələrin keşiyində durduğunu hayqıran namus keşikçiləri? Bəs ana qanunumuz olan Konstitusiyada əksini tapmış təqsirsizlik prezumpsiyası sizə heç nə demir?! Bəs hər addımda istinad etməyi sevdiyiniz müqəddəs kitabınız, dininiz günahı şahidlərin şəhadəti ilə sübuta yetirilməmiş bir insanın günahkar sayılmasının suç olduğunu sizə öyrətməyib?!

Artıq Fədayənin "sevgilisi", "cinayət ortağı" sayılan adam öldü. Fədayə bu ağrını, bu yükü bir ömür içində gəzdirməli olacaq. Aman verin bu yükü daşıya bilsin! İmkan varsa, Fədayəni rahat buraxın! Hamı sizin qədər ağıllı, namuslu, əxlaqlı ola bilməz ki. Qoyun başqaları "axmaq", "namussuz", "əxlaqsız" olsun. Bəlkə də bu dünyanı, bu ölkəni ayaqda tutan sizin ağlınız, namus, əxlaq anlayışlarınız deyil, onların "axmaqlığı", "namussuzluğu" və "əxlaqsızlığı"dır!

5319
Teqlər:
Anna Karenina, Lev Tolstoy, qanuni oğru, Fədayə Laçın, Azərbaycan
Əlaqədar
"Qoca"nın həbsxana həyatı - VİDEO
Fədayə Laçından "Qoca"nın ölümünə ilk reaksiya
"Qoca" belə vuruldu - Təfərrüat
Baş prokurorluq təsdiqlədi: "Qoca" öldürülüb
Bakıda film kimi atışma, ölənlər var, "Qoca" ələ keçdi
Fədayə Laçının sevgilisi "Qoca" ilə videosu yayıldı
Redaktorun iş masası, arxiv şəkli

İslahatlar dalğası mediamıza çatdı: bizi gözləyir?

48
(Yenilənib 09:44 16.01.2021)
"Cidanı çuvalda gizlətmək" mümkün olmadığı kimi, mediamızın inkişafından məsul olan, bir zamanlar Vüqar Səfərli kimi laqeyd, jurnalistikadan xəbərsiz bir məmurun rəhbərlik etdiyi AR Prezidenti yanında KİVDF-nin qanunsuz əməlləri də gizli qalmadı.

Nəhayət ki, media sahəsindəki boşluqlar dövlətin diqqətini çəkdi.

Şəxsən mən dəfələrlə bu mövzuda yazsam da, səsimi lazımı şəxslərə eşitdirə bilmirdim.

Çünki, səsimizi eşitməli və eşitdirməli olan kəslər, səsimizi batırmaq üçün çabalayırdılar.

Bəli, mediamızın “başbilənləri” problemdən, haqsızlıqdan, qanun pozuntularından danışan şəxsləri ciddiyə almırdı, imkan olduqca səsimizi batırırdılar.

Onlar ancaq öz ətraflarındakı şəxsləri dinləyir, onlara “ləbbeyk” deyənlərin yolunu açırdılar.

Mediamızın vəziyyəti barədə uzun-uzadı yazmağa ehtiyac görmürəm, aidiyyatı olan hər kəs, hər şeyi bilir.

İllərdir baş alıb gedən ədalətsizliklər, mənimsəmələr, korrupsiya və israf nəhayət ki, dövlətin diqqətini çəkdi.

“Cidanı çuvalda gizlətmək” mümkün olmadığı kimi, mediamızın inkişafından məsul olan, bir zamanlar Vüqar Səfərli kimi laqeyid, jurnalistikadan xəbərsiz bir məmurun rəhbərlik etdiyi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun qanunsuz əməlləri də gizli qalmadı. İslahatlar dalğası mediamıza da gəlib çatdı.

***

Ölkə prezidenti “Azərbaycan Respublikasında media sahəsində islahatların dərinləşdirilməsi haqqında” fərman imzalayıb. Fərmana əsasən, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondu ləğv edilib və onun bazası əsasında “Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi” publik hüquqi şəxs yaradılıb.

Mediamıza, jurnalistlərimizə, zəhmətkeşlərimizə xeyirli, uğurlu olsun.

Baş verəcək hadisələri qabaqlamaq istəməzdim, ancaq dünən efirlərin birində illərdir media sahəsində hər cür qanun pozuntusu, korrupsiya ilə məşğul olmuş “başbilənlərdən” birinin ölkə prezideninin yeni fərmanını şərh etdiyini görəndə dalağım sancdı.

Nədənsə mənə elə gəlir ki, rüşvətə, korrupsiyaya, KİVDF-nin maxinasiyalarına bulaşmış insanlar bu sahədən uzaqlaşmadıqca, mediamız rahat nəfəs ala bilməyəcək.

İllərdir mətbuatın nəfəsini kəsən bu adamların indi islahatları dəstəkləməsi, yeni yaranan quruma təsir imkanları, ağız dolusu ədalətdən danışması məni çox narahat edir.

***

Düşünürəm ki, “Kütləvi İnformasiya Vasitələri haqqında” qanuna ediləcək dəyişikliklər ictimaiyyətin geniş müzakirəsinə çıxarılmalıdır.

Bu günə qədər edilən dəyişikliklər qənaətbəxş olmadığı üçün, bundan sonrakı proseslərdə ictimai fikir nəzərə alınmalıdır.

İndi diqqət daha çox KİV-nin qeydiyyatı məsələsinə çəkilir, jurnalistikaya aidiyyatı olmayan şəxslərin bu sahədə olmasından narahatlıq bildirir. Halbuki, mətbuatımızın yüzlərlə həll olunması vacib, aktual problemləri var.

Sosial şəbəkələrin, vətəndaş jurnalistikasının, blogerliyin geniş yayıldığı cəmiyyətdə, medianın inkişaf perispektivləri müasir texnologiyalardan kənarda müzakirə olunmamalıdır.

Qanunvericilikdə ediləcək dəyişikliklər medianın reklam bazarının formalaşmasına geniş dəstəyi də nəzərdə tutulmalı, mətbuata mümkün azadlıqlar verilməlidir.

Heç bir funksionallığı olmayan qəzetlərə dövlətin maddi dəstəyi dayandırılmalıdır.

Azad fikrə, azad sözə şərait yaradılmalı, ölkədə ciddi, dövlətçilik maraqlarını düşünən müxalif mətbuatın formalaşmasına imkan verilməlidir.

Şəxsən mən media sahəsindəki islahatların müsbət nəticələrini tezliklə görmək istəyirəm.

48
Xəzər, arxiv şəkli

Dəniz şəhəri olsaq da, bir azdan havanı Kanadadan almalı olacağıq

60
Bakının girişində xəzriyə bir heykəl quraşdırmaq da yerinə düşərdi, çünki bizim eləmədiyimizi bu xeyirli külək edir

Uzunömürlü insanların çoxu adətən dağ rayonu, ya da təmiz havası olan dəniz kənarında yaşayır. Oksigeni bol olan istənilən məkanda xəstələnmək şansı da azdır. Təmiz, yodlu-bromlu dəniz havası insanın uzun müddət sağlam yaşamasına zəmin ola bilər.

Şəhər havasının korlanmasına yüzlərlə amil təsir edir

Böyük şəhərlərdə sinə dolusu nəfəs almaq artıq çoxdan müşkülə çevrilib. Əgər burada artıq 1 milyondan artıq insan yaşayırsa, deməli, istəsən də, istəməsən də, təmiz hava qıtlaşır. Özü də müasir meqapolislərin bir çoxunda insan sayı on milyonlarla ölçülür. Şəhər havasının korlanmasına isə yüzlərlə amil təsir edir.

Milyonlarla bir yerə toplanan insanın nəfəs alması, şəhərlərdə saxlanılan ev heyvanları, insan fəaliyyəti nəticəsində yaranan zibil, sənaye müəssisələri, ziyanlı istehsalat, aviasiya, ictimai və gəmi nəqliyyatı, nəhayət şəxsi avtomobillər sakinlərin həyatını dözülməz edir. Şəhər insanı isə daim özünə rahat şərait yaratmağa çalışır. Tez-tez evini təmir edir, hələ dünən bəh-bəhlə dükandan aldığı əşyanı bu gün zibilə atır, çox yeyir, gəzir, idmanla məşğul olur, avtomobili, kompüteri və smartfonu daha dəblisi ilə əvəzləyir. Hər bir əməliyyat bu və ya digər formada şəhərin havasını çirkləndirir.

London, Nyu-York, İstanbul, Moskva, Pekin, Tokio, Seul kimi meqapolislərdə təmiz hava problemi çoxdan mövcuddur. Oksigen balonlarını Yaponiyada 2006-cı ildən satırlar. Nisbətən təmiz havası olan ölkələr artıq bu “məhsul”u satmaqla gəlir əldə edirlər. Əhalisi az, havası isə zəngin olan Kanada neçə müddətdir Çinə dağ havası yollayır. Eynilə dağ havasını dünya bazarında satan İsveçrə şirkəti də var. Pekin həm də dünyanın ən çirkli şəhərlərindən sayılır. Bəzi tədqiqatçılar Pekində nəfəs almağı gündə 40 siqaret çəkməklə bir tuturlar. Kanada havası Çində olduqca yaxşı satılır. 

Hava yoxdursa, deməli, həyat yoxdur

Hər bir şəhər, hər bir dövlət havanın çirklənməsi ilə bacardığı qədər mübarizə aparır. Deyək, 100-150 il öncə Londonda evlər daş kömürlə qızdırılırdı. Bu prosesdə yaranan tullantılar Böyük Britaniyanın paytaxtını dünyanın ən çirkli şəhərinə çevirmişdi. Nə nəfəs almaq olurdu, nə də normal yaşamaq. Təbii qaz peyda olduqdan sonra London meriyası daş kömürlə evləri qızdırmağı qadağan edir və şəhərin havası xeyli təmizlənir. Hazırda London daha bir problemlə üz-üzədir: əhalisi 10 milyona yaxınlaşan şəhərdə rahat nəfəs almağa ərazi qalmayıb. İnsanlar və avtomobillər paytaxtın havasını dəhşətli dərəcədə çirkləndirir. İndi də daha sərt qaydalar tətbiq edilməyə başlanılıb. Londonun mərkəzinə keçid pulludur, maşın saxlamaq da əlavə pul tələb edir. Yaxın illərdə şəhərdə duru yanacaqla işləyən avtomobillərin tam olaraq hidrogen yanacağına keçəcəyi, elektromobillərin geniş yayılacağı gözlənilir.

Sərt qaydalar tək Londonda deyil, həm də Avropanın bir çox ölkəsində tətbiq edilib. Yaxın gələcəkdə benzinlə işləyən avtomobillərin tam olaraq ekoloji təmiz yanacaqla çalışan nəqliyyat vasitələri ilə əvəzlənməsi bütün böyük şəhərlərin rəhbərliyi üçün prioritet məsələdir. Hava yoxdursa, deməli həyat yoxdur.

Oslonun daxilində bircə dənə sənaye müəssisəsi qalmayıb

Məsələn, Norveçin paytaxtı Oslo 2019-cu ildə Avropanın ən yaşıl və təmiz şəhəri elən edilib. Bu şəhərdə zibil ən azı 4 növə bölünərək şəhərin kənarında yerləşdirilən zibil zavoduna göndərilir. Zibil çox dəqiqliklə emal edilir, yəni cəmi 3 faiz qalıq qalır. Hətta qonşu Danimarka və İsveç öz zibilini də Norveçə təhvil verir. Norveçdə hətta kanalizasiyada yaranan istilikdən evləri qızdırmaq üçün istifadə edirlər. Oslonun daxilində bircə belə sənaye müəssisəsi qalmayıb. Hamısı şəhər kənarına çıxarılıb.

Şəhərin hər yerində piyadalar və velosipedçilər üçün yollar çəkilib. Avtomobil yolları isə şəhəraltı tunellərə köçürülüb.  Oslo əhalisinin yarısı elektromobillərdə hərəkət edir, günəş paneli ilə yüklənən elektrik velosipedi də çox populyardır. Tramvay, gəmi və digər nəqliyyat növlərində də elektrik enerjisindən istifadə edilir. Su elektrik stansiyaları da kifayət qədər enerji verə bilir. 1 litr benzin 3 manatadır deyə oslolular kütləvi olaraq benzinlə işləyən avtomobillərdən imtina edirlər. Elektromobillər üçün hər yerdə doldurma məntəqələri quraşdırılıb. Burada akkumulyatoru doldurmaq havayıdır. Havanı çirkləndirən avtomobillərin şəhər mərkəzinə daxil olması pulludur. Bu qayda həm də parklama yerlərinə də aid edilir.

Müasir şəhərin rəhbərliyi mümkün vasitələrlə havanın çirklənməsinin qarşısını almağa yönəlmiş tədbirlərə əl atmalıdır, yoxsa yaşayış mümkün olmayacaq.  Şəhərin yaşıllaşdırılması, yeni ağacların əkilməsi, demək olar, bütün meqapolislərdə reallaşdırılır. Yaponlar hətta göydələnlərin dam örtüyünü yaşıllıqla tamamlayırlar. Hər eyvanda mütləq ev bitkilərinin olduğunu müşahidə etmək olar. Yaşıllıq varsa, deməli oksigen çatışmazlığının az da olsa, qarşısını almaq olacaq.

Avtomobilin salonundan benzin iyi gəlir? Gəlsin də...

Bakı əhalisi də təmiz hava qıtlığından əziyyət çəkir. Dəniz şəhəri olsaq da, yodlu-bromlu havanı duya bilmirik, çünki Azərbaycanda mövcud olan avtomobillərin yarısı paytaxta cəmlənib. 4 milyonluq əhaliyə bəlkə də 1 milyon maşın düşür. 40 il öncənin Bakısında tək-tük maşın səsi eşidilirdi. Hava təmiz, insan sayı isə 4 dəfə az idi. Hazırda maşının nə səsi kəsilir, nə də havaya atılan zəhərli qazın sonu bilinir. Bizim avtomobil parkımız yalnız benzin və dizellə işləyən nəqliyyat vasitələrindən ibarətdir. Avtobusların bir çoxu elə işə düşərkən atmosferə qara tüstü buraxır, hamılıqla boğuluruq.

Ölkədə köhnə avtomobillərin utilizə edilmə proseduru yoxdur, yəni avtomobil ölənəcən işləyir. Sərt ekoloji qaydalar tətbiq edilmədiyindən avtomobilin texniki vəziyyəti sürücünü narahat etmir bir növ. Maşının arxa borusundan qara tüstü çıxır? Nə olsun? Çıxır, çıxsın da. Avtomobilin salonundan benzin iyi gəlir? Gəlsin də, nə olacaq ki?! Belə vəziyyətdə olan maşınla sərnişin daşıyan da az deyil. Soruşanda da, deyir, düzəldərəm, kasıblığın üzü qara olsun və sair. Avtobusun və ya avtomobilin köhnə olması əsas deyil, gərək yiyəsi bu nəqliyyat vasitəsinə qulluq eləsin, vaxtı-vaxtında yararsız detalları dəyişsin. Onu da etmək istəmirik.

Bakı yaşamaq üçün yararsız olan bir şəhərə çevrilməkdədir

Qanuna görə, hər bir nəqliyyat vasitəsi ildə bir dəfə texniki baxışdan keçməlidir. Məntiqlə paytaxtdakı avtomobillərin bir hissəsi elə bu mərhələdə kənarlaşdırılmalıdır. Amma proses formal olaraq reallaşır, apar pulunu ödə, texniki baxış barədə sənədi al. Nəticədə Bakı yaşamaq üçün yararsız olan bir şəhərə çevrilməkdədir, hava yox, xəstəlik də baş alıb gedir. Nəqliyyata texniki baxış məsələsində daha sərt qaydaların tətbiq edilməsinə su-hava kimi ehtiyac var. Köhnə avtomobil və avtobuslardan çoxdan yaxa qurtarmaq lazımdır, ən azı nəqliyyat vasitəsi sahiblərini  buna məcbur etməklə. Köhnədir, apar təhvil ver, puluna al ya da yeni avtomobil üçün sertifikat əldə et. Köhnəlmiş maşınları utilizə etmək, yığmaq zamanı çatıb. Ya da ən azı maşın sahibi öz avtomobilinə qulluq etməlidir. Niyə yol hərəkət qaydasını pozan sürücüyə cərimə yazılır, amma borusundan tüstü çıxan avtomobili görən yoxdur? Bəyəm, bu insan həyatı üçün təhlükəli deyil? Təmiz hava heç kimi maraqlandırmır?

Təmiz havaya görə xəzri küləyinə borcluyuq

Bakını ekoloji təmiz şəhərə çevirmək üçün bir çox layihə var. Məsələn, tramvay nəqliyyatının yenidən bərpası, metronun genişləndirilməsi, velosiped yollarının inşası, yeni növ elektrik qatarı şəbəkəsinin uzadılması məsələləri ara-sıra gündəmə gəlir, amma bu planlar daha çox kağızda reallaşır. Praktik işlər çox gecikir. Bircə çoxlu ağac əkilir paytaxtda, tez-tez aksiyalar keçirilir, yeni-yeni sahələrdə kiçik meşələr yaradılır. Özü də bu işdə demək olar hər bir dövlət qurumu iştirak edir, hətta könüllü olaraq ağac əkmək olduqca şərəfli iş sayılır. Yenə də şəhərin havası təmizlənir bir növ.

Ümumilikdə təmiz havaya görə Xəzər dənizindən əsən xəzri küləyinə borcluyuq desək, yanılmarıq. Dənizdən əsən sərin şimal küləyi şəhərin tozunu-tüstüsünü sistematik olaraq aparır, havanı təmizləyir. Xilas edir bizi havasızlıqdan. Bakının girişində xəzriyə bir heykəl quraşdırmaq da yerinə düşərdi, çünki bizim eləmədiyimizi bu xeyirli külək edir.

Amma şəhər də dayanmadan artır, yeni binalar ucaldılır, prospektlər salınır, yollar tikilir, xaricdən də yeni avtomobillər gətirilir, özü də benzinlə işləyən. Belə getsə, nə xəzri, nə gilavar kömək etməyəcək bizə, havanı Kanada, ya da İsveçrədən pulla alacağıq.

60
Teqlər:
hava, Bakı, ekologiya
Bakı məktəblərin birində, arxiv şəkli

Orta məktəbi vaxtından əvvəl bitirmək istəyənlər üçün imkan

0
(Yenilənib 17:57 18.01.2021)
İstedadlı şagirdlər üçün təşkil olunan eksternat imtahanı Təhsil Nazirliyinin müvafiq əmri ilə təsdiq edilmiş "Ümumi təhsil pilləsinin ibtidai, ümumi orta və tam orta təhsil səviyyələrinin vaxtından əvvəl bitirilməsi Qaydaları" əsasında keçirilir.

BAKI, 18 yanvar — Sputnik. Ümumi təhsilin hər hansı səviyyəsini vaxtından əvvəl bitirmək istəyən istedadlı şagirdlər üçün eksternat qaydasında imtahan keçiriləcək. Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin (BŞTİ) əmrinə əsasən, eksternat imtahanı yanvarın 19-da təşkil olunacaq.

Qeydiyyatdan keçmiş məktəblilərin biliyi test imtahanı vasitəsilə yoxlanılacaq. İmtahan hər fəndən 10 sual olmaqla, fənn proqramlarına uyğun hazırlanacaq və nəticələr müvafiq komissiya tərəfindən 100 ballıq şkala üzrə qiymətləndiriləcək. Test imtahanından uğurla keçən istedadlı şagirdlər müsahibəyə cəlb olunacaqlar.

Qeyd edək ki, istedadlı şagirdlər üçün təşkil olunan eksternat imtahanı Təhsil Nazirliyinin müvafiq əmri ilə təsdiq edilmiş "Ümumi təhsil pilləsinin ibtidai, ümumi orta və tam orta təhsil səviyyələrinin vaxtından əvvəl bitirilməsi Qaydaları" əsasında keçirilir.

0