Yəhudilər

Yəhudiləri niyə sevməliyik?

6509
(Yenilənib 20:25 21.12.2017)
Heç bir siyasi hadisə bu xalqın fövqəladə qüdrətinə ləkə sala bilməz

BAKI, 21 dekabr — Sputnik. Əlbəttə, mən dünyada mütləq həqiqətin olduğuna inanmıram. Elə Eynşteynin zaman anlayışı kimi, mənimçün də həqiqət nisbidir. Lakin mütləq həqiqətə bütün həqiqətlərdən daha yaxın olan bir həqiqət var: bütün bəşər yəhudilərə borcludur.

Ayrı-seçkiliklərin hamısına qarşıyam. Amma söhbət yəhudilərdən gedirsə, mən də bir ayrı-seçkilik edirəm, çünki onları digər bütün xalqlardan daha çox sevirəm.

Hamımız gündə yüz yol eşidirik ki, yəhudilər dahidir, yəhudilər elmin, mədəniyyətin tanrılarıdır, dünyaya saysız-hesabsız böyük ixtiralar verib və insanları hər əsrin böyük bəlalarından xilas ediblər. Hansımız dərindən bilirik yəhudilərin bəşər üçün nələr etdiklərini? Bu böyük tarixə kiçik bir nəzər salaq.

Dünyanın ən böyük yəhudisi Albert Eynşteynin kəşflərini, bəşəriyyətə faydalarını saymaq lazımdırmı? Adı belə, sükutla baş əyib ünvanına təşəkkürlər yollamağımız üçün kifayətdir.

Müasir fizikanın banisi sayılan Nils Bor atomun ilk kvant nəzəriyyəsini hazırladı. Həmçinin, atomun quruluşu, kvant mexanikası, atom nüvəsi, nüvə reaksiyaları barədə çoxsaylı ixtiraları olan bu dahi də yəhudi idi.

Penisillin hamımıza tanışdır. Bu dərman dünyada bütün insanların taleyini dəyişdi. Penisillinin kəşfi Aleksandr Fleminqə məxsus olsa da, onun öyrənilməsini, tətbiqini, inkişafını Ernst Boris Ceyn adlı yəhudi biokimyaçıya borcluyuq.

Pual Erlix də immun sistemi, bakteriyalar, toksinlər və antitoksinlər üzərində çalışmaları ilə sağlamlığımıza xidmət etmiş yəhudi dahilərdən biridir.

Növbəti yəhudi dahi Karl Landsteyner qanımızı incələdi. Yaşamamızı təmin edən qırmızı axını qruplara böldü. Yəni, qan qruplarını kəşf etdi və qan nəqlinin bəsit əməliyyat prosesinə çevrilməsini ixtira etdi.

Ötən əsrlərin qorxunc bəlası olan vərəmə qarşı ilk antibiotiki də bir yəhudi kəşf etdi. Streptomisin adlı antibiotikin ixtirasını Selman Abraham Vaksmana borcluyuq.

Hepatit B virusunu incələyən və ona qarşı peyvəndi kəşf edən də yəhudi idi. Barux Semyuel Blamberq adlı bu həkimin sayəsində insanlar Hepatit B virusundan qoruna bildi.

İndi müasir tibbin yəhudi anasından danışaq. Gertruda Elayon adlı bu qadının kəşflərinin sayı barmaqlarımızın sayından çoxdur. O, leykoz xəstəliyi üçün ilk malicə üsulunu, orqan nəqlində istifadə edilən immunosupressiv dərmanı, miningit, malyariya, sepsis xəstəlikləri, sidik kanalının və tənəffüs sisteminin bakterial infeksiyaları üçün bir sıra dərmanları ixtira etdi. Nəhayət, özünün ən böyük kəşfinə imza atıb QİÇS xəstəliyinə qarşı zidovudin adlı dərmanı yaratdı.

Yeri gəlmişkən, dahi azərbaycanlı Lütfi Zadənin də anası yəhudi idi. Həmçinin, kvant mexanikası haqqında araşdırmaları ilə Nobel mükafatını alan fizik Lev Landau Bakıda doğulsa da, milliyyətcə yəhudi idi.

Dünya ədəbiyyatının nəhəng imzalarından Franz Kafka və Stefan Sveyq də, 19-cu əsrin böyük rəssamlarından və impressionizmin yaradıcılarından biri olan Kamil Pissarro da yəhudi idilər.

Mükafat heç bir şeyə meyar olmasa da, bu, dəyişməz bir həqiqətdir ki, bütün dünyada ən çox Nobel mükafatı alan dahilər yəhudi xalqının nümayəndələridir. Nobel mükafatı alan yəhudilər ümumi mükafatçıların kimya üzrə 20 faizini, iqtisadiyyat üzrə 42 faizini, fizika üzrə 25 faizini, tibb üzrə 27 faizini, ədəbiyyat üzrə 12 faizini təşkil edir.

İnsanları xəstəliklərdən, ağrılardan, bəlalardan, ölümdən xilas edən, bəşərə saysız-hesabsız texnoloji avadanlıqlar, tibbi inqilablar, elmi, bədii əsərlər bəxş edən bir xalq bütün hallarda alidir və sevgiyə, rəğbətə layiqdir. Sadaladıqlarım bütünün milyonda biri də deyil. Lakin yəhudiləri sevmək üçün təkcə bu sadaladıqlarım da bəsdir.

Yəhudi xalqına nifrət püskürən insanların zaman anlayışından danışmağa belə, haqqı yoxdur. Çünki biz zaman anlayışını bir yəhudidən (Albert Eynşteyndən) öyrəndik. Yəhudiləri düşmən görənlərin öz övladlarını Hepatitə qarşı peyvənd etdirməyə üzü olmamalıdır.

Sənin övladını bəladan xilas edən bir dahinin xalqını necə düşmən görə bilərsən ki? Yəhudiləri sevməyənlər adi qəzalarda qan itirdikdə özünə qan köçürülməsinə razılıq verməməlidir. Axı sən özünə düşmən bildiyin xalqın yetirdiyi dahinin ixtirası ilə özünü ölümdən necə xilas edə bilərsən? Bütün bunlar ikiüzlülük deyil?

Heç bir siyasi hadisə bu xalqın fövqəladə qüdrətinə ləkə sala bilməz. Heç bir nifaq bu xalqın bəşər üçün dəyərini anlayanları onları sevməkdən çəkindirə bilməz. Nə olursa olsun…

6509
Teqlər:
Nobel mükafatı, millət, yəhudi, bəşəriyyət, xalq, dünya, Albert Eynşteyn, insan, dərman
Əlaqədar
Yəhudi əsilli milyarder ölü tapıldı
İslam mənsubiyyəti, Qarabağda dolaşan yəhudi ruhları, yoxsa...?
Qüds qərarı Trampındır, yoxsa İvankanı yəhudi edən kürəkəni Kuşnerin?
Polis 57 nəfər yəhudini həbs etdi, ortalıq qarışdı
Tramp yəhudiləri məyus etdi
İlham Əliyev Amerika yəhudilərinin liderləri ilə görüşüb
Dövlət başçısı yəhudi icmasına müraciət etdi
Bakıda tozlu hava

Diqqət: Başınızı qaldırıb Bakı səmasına baxın!

9103
(Yenilənib 15:23 12.05.2019)
Onlar hər yerdə, hər tərəfdədirlər və onlardan qurtuluş yoxdur

BAKI, 13 may — Sputnik. Ən ləzzətlisi bilirsiniz nədir? Gözəl yaz havasını ciyərlərinə çəkib məsti-xumar olmaq üçün avtomobilin pəncərəsini açmısan. Yenicə bir-iki nəfəs çəkib ciyərlərini yaz mehi ilə nəşələndirmisən ki, küləyin qova-qova gətirdiyi bir topa toz çağırılmamış qonaq kimi özünü pəncərədən içəri soxur. Orda da boş durmaz ki... Haralaradək soxulacağını, harada "park edəcəyini" təsəvvür edirsiniz.

Ya da balkon seyrindəsən. Qarşında pürrəngi çay, beynində hər şeyin yaxşı olduğuna, yaxşı olacağına dair romantik fikirlər. Xəyal dünyasındasan. Lakin sən bu təmənnada ikən, zəhərə dönür hər şey – balkondakılar da, beynindəkilər də. Aqlayından ayrılmağın acısını çıxarmağa yer axtaran toz dənəcikləri, Çingiz xanın monqolları kimi bir göz qırpımında çökürlər üzərinə.

Onlar hər yerdə, hər tərəfdədirlər: Parkda körpəsini gəzdirən qadınlar da, küçədə iş-güc arxasınca şütüyən kişilər də, açıq və qapalı məkanlarda alver edən tacirlər də, otağın pəncərəsini azacıq aralı qoyub xəstəsini müayinə edən həkimlər də, müayinə olunan xəstələr də, qaçanlar da, duranlar da... şəhərimizə təşrif buyurmuş turistlər də onların qurbanlarıdır. Onlardan qurtuluş yoxdur!

Bakını bürümüş toz duman
©Karikatura
Bakını bürümüş toz duman

... Ay gözəl insanlar! Bir şəhəri nə qədər rəndələmək olar? Bir şəhərdəki binaları, keçidləri, körpüləri, tunelləri, divarları nə qədər laqundalamaq, qazımaq, sürtmək, ağartmaq və qaraltmaq olar? Eyni prosesləri eyni yerlərdə eyni qaydada dönə-dönə təkrarlamaq hansı arzunun məhsuludur? Axı nə vaxtadək?

Bakı küləklər şəhəridir. Burada yanvarın şaxtasında da külək vıyıldayır, avqustun cırcırında da. Burada gah Xəzri at oynadır, gah Gilavar. Bu, yerləşdiyi coğrafi məkandan dolayı şəhərimizin alnına yazılan taledir. Və kimsə təbii qanunauyğunluğu dəyişdirə bilməz.

Bəs, bunları bilə-bilə yeri-göyü qazıyıb, qalaq-qalaq toz yaratmaq (həm də kimyəvi – zərərli toz), həmin zəhər topalarının şəhərin dörd bir yanına yayıldığını görə-görə, əməlindən bircə addım geri durmamaq hansı xoş niyyətdən xəbər verə bilər, siz Allah?

Bir dönün ətrafınıza baxın. Bu şəhərin ağacları belə, bombozdur, budaqlarından qaramat sallanır. Yerə baxın, dizdən aşağı şalvarınız küçədə qalaqlanmış toz-torpağın içindədir. Başınızı qaldırın, şəhərimizin səmasını seyr edin, görün nələr görəcəksiniz. Görün, mavi səmanın üzü necə bozarıb, qanı necə qaralıb. Görəcəksiniz ki, göyün üzündən üstümüzə zəhrimar tökülür.

Və sonra düşünün. Əgər bizə, özünüzə, şəhərimizə qarşı azacıq rəhminiz yaranarsa, əl saxlayın, üstünüzdəki toz-torpağı çırpın, yuyunun, qəşəng bir pürrəngi çay içə-içə, hər şeyin yaxşı olduğu, yaxşı olacağı barədə xəyallara dalın. Yox əgər rəhm-filan duyğusu gəlib çıxmazsa, o zaman ətrafa, yerə, göyə baxmaqla itirdiyiniz vaxta heyfslənin, o itkini kompensasiya etmək üçün daha əzmlə işinizə davam edin.

"Kolay gəlsin"...?

9103
Teqlər:
səma, yer, balkon, bina, küçə, toz
Əlaqədar
Ölkə ərazisini yenə toz-duman bürüyüb
Paytaxt və yarımadanın havası qatılaşır, toz normanı 4.5 dəfə üstələyir
Bakıda normadan 1.3 dəfə artıq toz var
Toz barədə daha bir xoşagəlməz məlumat gəldi
Paytaxt üçün növbəti toz xəbərdarlığı verildi
Akademik Milli Dram Teatrının ətrafında aparılan abadlıq və yenidənqurma işləri

İyun ayının 2-si çox maraqlı olacaq, çox!

4843
(Yenilənib 17:16 07.05.2019)
Hamı qatılmalı, hamı dəstək olmalı ki, bu cür tədbirlər çox olsun

BAKI, 10 may — Sputnik. 30 ilə yaxındır ki, Azərbaycan teatrı tamaşaçı problemi yaşayır. Əlbəttə, bu məsələdə teatr adamlarının da çoxlu günahları var. Bu barədə əvvəlki yazılarımda xeyli qeyd etmişəm deyə, indi təkrarçılıq etmək istəmirəm.

Amma həmişə bir sual məni narahat edir: Teatr adamları öz səhvlərini düzəltsələr, teatra azadlıq verilsə və müstəqil yaradıcılıq eşqi ilə mükəmməl sənət nümunələri ərsəyə gəlsə, o zaman xalq teatra gedərmi?

Məsələ təkcə teatr deyil. Kinoteatrlarda da eyni problem var. Deyəcəksiz ki, kinoteatrlar son zaman kifayət qədər tamaşaçı kütləsi cəlb edib. Biletləri satılır, yerləri dolu olur, seansların sayı artır və s.

Lakin diqqət edilməsi gərəkən nüans budur ki, bu izdahamlar hansı filmlərin nümayişində olur? Yerli və Türkiyənin bayağı komediyalarının, bir də əhəmiyyətsiz kədərə, göz yaşına hesablanmış ailə-məişət və eşq dramlarının nümayişlərindən başqa nədə görmüsüz bu izdihamı? Hansı psixoloji-fəlsəfi filmin nümayişi zamanı zal dolub-daşıb?

Hansısa ciddi sənətkarımızın konserti ildə bir dəfə və bir gün keçirildiyi halda, musiqi və sənət adı ilə ortalığa atılanların ildə beş-altı dəfə, on gün ard-arda konserti olur. Bu kütləvi bayağılaşmanın ciddi faciəvi nəticələri bizi gözləyir.

Elmi tədbirlərə, seminarlara, konfranslara isə Azərbaycanda çox nadir hallarda rast gəlirik. Hərçənd, bu cür tədbirlər çox olmalı, hamısının auditoriyası dolub-daşmalıdır. Populyar və ya yaradıcı elmlə məşğul olan adamlara bu ölkədə heç bir şərait yaradılmır ki, öz biliklərini başqaları ilə paylaşa bilsinlər. Onların sosial şəbəkələrdən və video portallardan başqa heç bir səhnəsi yoxdur.

İlham Əliyev, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti
© Official website of President of Azerbaijan Republic

Ölkədəki teatrların, sarayların, konsert zallarının icarə qiyməti fantastik həddədir. Eybi yox, bu mədəni obyektlərin qiyməti hər yerindən durub sənət adı ilə səhnəyə çıxmaq istəyənlər üçün fantastik həddə olsun. Amma ciddi sənətkarlar üçün və elm adamları üçün hətta ödənişsiz olmalıdır. Dövlətin sənət və elm xadimlərinə dəstəyi belə məqamlarda görünməlidir.

Mədəniyyət Nazirliyinin məsul şəxsləri öz çıxışlarında elmə və sənətə, gənclərə dəstəkdən danışırlar. Bir gənc hansısa seminar üçün onlardan məkan istəsə, şəxsi mülklərini satışa çıxarırmış kimi qiymət oxuyurlar.

İndi bu cür çətinliklərin içində, cəmiyyət biganəliyi ilə məsul şəxslərin fürsətdən istifadəsi arasında, öz gücünə, öz hesabına kimlərsə nəsə etməyə çalışır. Hansı ki, bunu edən gənclər gələcək aydın nəsillərin indiki əcdadıdır. O gənclər ki, bu qədər məşəqqətlərə rəğmən, tədbir hazırlayırlar, seminarlar, konfranslar keçirirlər. Maarifçiliklə məşğul olurlar. Azdırlar, amma varlar! Elm və mədəniyyət adına çalışırlar!

İyun ayının 2-si, saat 11:30-da Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrında "Kainat, Kvant və Beyin" adlı elmi-kütləvi konfrans baş tutacaq. "Elm Azərbaycan" və "Kvant Dünyası" elmi platformalarının təşəbbüsü, Akademik Milli Dram Teatrı, "ORKHANWAY Coaching" və "Astronomy Club"un dəstəyi ilə 550 nəfərlik elmi konfransdır bu. Konfrans zamanı hər kəsi maraqlandıracaq üç əhəmiyyətli mövzu: "Kainat", "Kvant Fizikası" və "Beyin" barədə çıxışlar olacaq.

Konfransda astronom, elmi tədqiqatçı Orxan Əhməd, fizik, elektrik mühəndisi Sadiq Şamilov, araşdırmaçı, neyromarketinq mütəxəssisi, TEDX spikeri Orxan Şahbaz çıxış edəcəklər. Müasir dünyada yaşayan, elmin, texnologiyanın, kainatın, kvant fizikasının və ən əsası beynin məhsullarından faydalanan hər bir fərdin qatılmasının mühüm olduğu tədbirdir.

Elmə, elmi tərəqqiyə dəstək üçün, müasir zamanda müasir məkan kimi uğurlu inkişafa zəmin yaratmaq üçün, hər kəsin ziyalanması üçün atılmış bir addımdır bu konfrans. Hamı qatılmalı, hamı dəstək olmalı ki, bu cür tədbirlər çox olsun! Çox olsun ki, hamı aydınlansın! Hamı aydınlansın ki, azad cəmiyyətdə azad fərdlər kimi yaşayaq!

4843
Teqlər:
sənət, tamaşaçı, serial, film, tamaşa, teatr
Əlaqədar
Mütəxəssis: “Teatrın keyfiyyətindən xalqın taleyi asılıdır”
Teatr və konsert müəssisələri işçilərinin maaşları artırıldı
"ƏSA Teatrı" fəaliyyətini dayandırmaq məcburiyyətindədir
Teatrlar gözləyir ki, dramaturq yetişsin - yazıçı repertuar problemindən danışır
Suqovşan

Su ehtiyatlarının qiymətləndirilməsi sahəsində dönüş yaranır

0
(Yenilənib 12:39 30.11.2020)
Ramiz Məmmədov suvarma sahəsində qabaqcıl, müasir təcrübəyə malik yerli və xarici ölkə fermerlərinə həsr olunmuş müntəzəm televiziya verilişlərinə ehtiyac olduğunu vurğulayıb.

BAKI, 30 noyabr — Sputnik. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademiki H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutunun direktoru, akademik Ramiz Məmmədovun ölkənin su təminatı ilə vəziyyətinə aydınlıq gətirən məqaləsi dərc edilib. AMEA-dan Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, Azərbaycanın şirin su ekosistemləri: problemlər və gözləntilər" adlı məqalədə bu ilin yay-payız aylarında Kür çayında yaranmış vəziyyətlə əlaqədar aparılan tədqiqat işlərinin nəticələr yer alıb. Şirin su ilə bağlı problemlərin hələ bir müddət davam edəcəyini proqnozlaşdıran akademik bununla əlaqədar iqtisadiyyatın strateji sahələrinin strukturunda dəyişikliyə ehtiyac olduğunu diqqətə çatdırıb.

Qeyd olunub ki, Türkiyənin təcrübəsindən yararlanaraq, respublikamızın intellektual bazası hesabına "elm-bilik" mərkəzlərinin yaradılması ilə daha az şirin su işlədən emaledici sənayenin, xüsusilə yüksək texnologiyaya əsaslanan sahələrin inkişafını sürətləndirmək olar. Bundan başqa, suvarma sahəsində qabaqcıl, müasir təcrübəyə malik yerli və xarici ölkə fermerlərinə həsr olunmuş müntəzəm televiziya verilişlərinə ehtiyacın olduğu vurğulanıb.

Alim həmçinin bildirib ki, Tərtər çayı üzərindəki Suqovuşan, Araz çayı üzərindəki Xudafərin, Köndələnçaydakı Kaskad su anbarları, bir sıra çaylarımız, vaxtilə qazılmış yüzlərlə subartezian quyuları, İranla müştərək tikilməsi nəzərdə tutulmuş Qız qalası hidroqovşağı su ehtiyatlarının qiymətləndirilməsi və istifadəsi sahəsində bir dönüş yaradacaq.

0
Teqlər:
Kür çayı, təcrübə, Suqovuşan, su