Berlin

Hökumət başçısını səhnədə tənqid atəşinə tutdular

512
(Yenilənib 23:06 18.07.2017)
Velosipeddə gəzən nazir, səhnədə tənqid olunan hökumət başçısı...

(əvvəli birinci yazıda)

BAKI, 18 iyul — Sputnik. İyul ayının 4-ü günorta saatlarında Berlin – Teqel Hava Limanına çatdım. Əvvəlcədən bizə göndərilən proqrama görə, axşam saat 18:00-da Almaniya xarici işlər naziri Mixael Rotla görüşməli idik. Mən də düşünmüşdüm ki, yəqin nazirliyin binasında, xüsusi dəstə ilə mühafizə olunan, kostyumlu, qalstuklu, zəhmli, hamıya yuxarıdan aşağı baxan, qarnı dizlərinə sallanan bir qoca kişi bizimlə uzaqdan-uzağa danışıb gedəcək.

Küçədə ART - Velosiped
© Sputnik / Orxan Bahadırsoy

Saat 18:00-da Berlinin darısqal küçələrinin birində, içi adamla dolu bir kafeyə gətirdilər bizi. Kabinetlərin birində, təxminən 25 nəfərlik masanın ətrafında əyləşdik. Masanın baş tərəfində Höte adına İnstitutun iki əməkdaşı oturdu. Düşündüm ki, yəqin nazirin işi çıxıb, gələsi olmayıb. Yoxsa ki, bu nazir adi kafeyə gələn deyil axı. Lap gəlsə də, bu masanın başında onun üçün xüsusi yer ayrılmayıb axı.

Çox keçmədi ki, kabinetin küçəyə baxan pəncərəsinin önündə bir velosiped saxladı. Sarışın, hündürboy, ortayaşlı bir kişi velosipeddən endi. Masa ətrafında əyləşən almanlar bu kişiyə diqqətlə baxıb öz aralarında nəsə danışırdılar. Az sonra kişi bizim kabinetə daxil olub dramaturqların arasında qalan boş stullardan birində əyləşdi. Almanca bir şeylər danışdı. Mən isə gözümü tərcüməçiyə dikib intizarla bu qonağın kimliyini öyrənmək istəyirdim. Tərcüməçi onun nitqini belə tərcümə etdi: "Mən — Almaniyanın xarici işlər üzrə dövlət naziri Mixael Rot. Almaniyaya xoş gəlmisiniz…"

Ardını dinləyə bilmədim. Çünki fikrim qarışdı. Ürəyimdə deyirdim ki: "Belə də nazir olar? Hanı bunun sürücüləri, arxasınca maşın-maşın gedən polisləri, hanı bunun mühafizəçiləri?" Beş-altı cümlə danışandan sonra masa ətrafında əyləşənlərə alman pivəsi təklif edildi. Daha sonra tərcüməçi dedi ki: "Hər kəs menyudan istədiyini sifariş verə bilər. Hörmətli ədəbiyyat adamları bu gün nazirin əziz qonaqlarıdır".

Bu əsnada gülümsəyən nazir əlindəki pivə bakalını bizə doğru uzadıb, sonra başına çəkdi. Sonra da bizimlə yedi-içdi və sağollaşıb, velosipedi ilə uzaqlaşdı.

Bu almanlar da vəzifənin, rütbənin, kürsünün nə olduğunu bilmirlər. Onlar niyə anlamırlar ki, nazir də, millət vəkili də, lap adicə idarə müdiri də öz kürsüsünə möhkəm yapışıb insanlara yuxarıdan aşağı baxmalı, dövlət büdcəsini mənimsəməli, vəzifə səlahiyyətlərindən gen-bol sui-istifadə etməli, bacardıqca özləri üçün mal-mülk yığmalıdırlar. Əgər bunun yollarını bilmirlərsə, bizim bəzi məmurlar onlara bu mövzuda master-klas keçə bilərlər.

Almaniyada ilk izlədiyimiz tamaşa Maksim Qorki teatrının səhnəsində Folk Rixterin "Small Town Boy" tamaşası oldu. "Next Stage Europe 3" festivalının proqramı çərçivəsində Höte adına İnstitut tərəfindən aparıldığımız tamaşa eynicinsli münasibətlərdən bəhs edirdi. Tamaşanın məzmunundan və quruluşundan uzun-uzadı söhbət açmaq istəmirəm. Çünki nə məzmunu, nə də quruluşu bizim mühitin azad yaşam normalarına uyğun deyil.

Əsas məsələ bilirsiniz nədir? Deməli, bu yaxınlarda Almaniyada nigah bərabərliyi qanunu qəbul edildi. Bildiyiniz kimi, kansler Angela Merkel qanunun qəbul olunmasının əleyhinə idi, lakin parlamentin qərarına əsasən qanun qüvvəyə mindi. Xanım kanslerin bu bərabərlik qanununa qarşı çıxması teatrın hörmətli kollektivini möhkəm qəzəbləndirmişdi.

Tamaşanın sonunda kanslerin şəklini səhnənin tən ortasına qoyub onu insan haqları mövzusunda xeyli məzəmmət etdilər. Daha sonra xanım kanslerə izah etməyə çalışdılar ki, nigah bərabərliyi onun kiminləsə münasibət qurmağına mane olmayacaq və kimsənin onun şəxsi həyatına qarışmadığı kimi, o da insanların şəxsi həyatına müdaxilə etməsin.

Bir ölkənin paytaxtında yerləşən teatrda həmin ölkənin Baş nazirinin hansısa qanuna qarşı çıxması dövrün səhnə ustaları, yaradıcı adamları tərəfindən bu cür tənqid olundu və qapısının ağzınacan tamaşaçı ilə dolan auditoriya həmin aktyorları ayaq üstə alqışladı. Belə… Daha nə olsun?

Dünyanın ən böyük müharibəsindən məğlub çıxmış bir xalqın indiki nəhayətsiz azadlığına baxanda, azad yaşam tərzinə, tolerant düşüncəsinə, demokratiyasına, sərbəst yaradıcılıq ruhuna baxanda həqiqətən də, məəttəl qalırsan. Çox yox, 60-70 il bundan əvvəl barbar düşüncəli bu avropalılar qısa müddətdə necə bu qədər aliləşə bildilər?

512
Teqlər:
teatr, Berlin, Almaniya, kansler, nazir
Əlaqədar
Almanlar Türkiyədən qovuldular
Almaniya və Türkiyə arasında ixtilaf böyüyür
İki dünya nəhənginin münasibətlərinə Almaniyada aydınlıq gətiriləcək
Monarx hansı səbəbdən Almaniyaya getməyəcək?
Brexit — alman mərkəzli iqtisadi sistemdən ayrılma cəhdi
Bakıda tozlu hava

Diqqət: Başınızı qaldırıb Bakı səmasına baxın!

9095
(Yenilənib 15:23 12.05.2019)
Onlar hər yerdə, hər tərəfdədirlər və onlardan qurtuluş yoxdur

BAKI, 13 may — Sputnik. Ən ləzzətlisi bilirsiniz nədir? Gözəl yaz havasını ciyərlərinə çəkib məsti-xumar olmaq üçün avtomobilin pəncərəsini açmısan. Yenicə bir-iki nəfəs çəkib ciyərlərini yaz mehi ilə nəşələndirmisən ki, küləyin qova-qova gətirdiyi bir topa toz çağırılmamış qonaq kimi özünü pəncərədən içəri soxur. Orda da boş durmaz ki... Haralaradək soxulacağını, harada "park edəcəyini" təsəvvür edirsiniz.

Ya da balkon seyrindəsən. Qarşında pürrəngi çay, beynində hər şeyin yaxşı olduğuna, yaxşı olacağına dair romantik fikirlər. Xəyal dünyasındasan. Lakin sən bu təmənnada ikən, zəhərə dönür hər şey – balkondakılar da, beynindəkilər də. Aqlayından ayrılmağın acısını çıxarmağa yer axtaran toz dənəcikləri, Çingiz xanın monqolları kimi bir göz qırpımında çökürlər üzərinə.

Onlar hər yerdə, hər tərəfdədirlər: Parkda körpəsini gəzdirən qadınlar da, küçədə iş-güc arxasınca şütüyən kişilər də, açıq və qapalı məkanlarda alver edən tacirlər də, otağın pəncərəsini azacıq aralı qoyub xəstəsini müayinə edən həkimlər də, müayinə olunan xəstələr də, qaçanlar da, duranlar da... şəhərimizə təşrif buyurmuş turistlər də onların qurbanlarıdır. Onlardan qurtuluş yoxdur!

Bakını bürümüş toz duman
©Karikatura
Bakını bürümüş toz duman

... Ay gözəl insanlar! Bir şəhəri nə qədər rəndələmək olar? Bir şəhərdəki binaları, keçidləri, körpüləri, tunelləri, divarları nə qədər laqundalamaq, qazımaq, sürtmək, ağartmaq və qaraltmaq olar? Eyni prosesləri eyni yerlərdə eyni qaydada dönə-dönə təkrarlamaq hansı arzunun məhsuludur? Axı nə vaxtadək?

Bakı küləklər şəhəridir. Burada yanvarın şaxtasında da külək vıyıldayır, avqustun cırcırında da. Burada gah Xəzri at oynadır, gah Gilavar. Bu, yerləşdiyi coğrafi məkandan dolayı şəhərimizin alnına yazılan taledir. Və kimsə təbii qanunauyğunluğu dəyişdirə bilməz.

Bəs, bunları bilə-bilə yeri-göyü qazıyıb, qalaq-qalaq toz yaratmaq (həm də kimyəvi – zərərli toz), həmin zəhər topalarının şəhərin dörd bir yanına yayıldığını görə-görə, əməlindən bircə addım geri durmamaq hansı xoş niyyətdən xəbər verə bilər, siz Allah?

Bir dönün ətrafınıza baxın. Bu şəhərin ağacları belə, bombozdur, budaqlarından qaramat sallanır. Yerə baxın, dizdən aşağı şalvarınız küçədə qalaqlanmış toz-torpağın içindədir. Başınızı qaldırın, şəhərimizin səmasını seyr edin, görün nələr görəcəksiniz. Görün, mavi səmanın üzü necə bozarıb, qanı necə qaralıb. Görəcəksiniz ki, göyün üzündən üstümüzə zəhrimar tökülür.

Və sonra düşünün. Əgər bizə, özünüzə, şəhərimizə qarşı azacıq rəhminiz yaranarsa, əl saxlayın, üstünüzdəki toz-torpağı çırpın, yuyunun, qəşəng bir pürrəngi çay içə-içə, hər şeyin yaxşı olduğu, yaxşı olacağı barədə xəyallara dalın. Yox əgər rəhm-filan duyğusu gəlib çıxmazsa, o zaman ətrafa, yerə, göyə baxmaqla itirdiyiniz vaxta heyfslənin, o itkini kompensasiya etmək üçün daha əzmlə işinizə davam edin.

"Kolay gəlsin"...?

9095
Teqlər:
səma, yer, balkon, bina, küçə, toz
Əlaqədar
Ölkə ərazisini yenə toz-duman bürüyüb
Paytaxt və yarımadanın havası qatılaşır, toz normanı 4.5 dəfə üstələyir
Bakıda normadan 1.3 dəfə artıq toz var
Toz barədə daha bir xoşagəlməz məlumat gəldi
Paytaxt üçün növbəti toz xəbərdarlığı verildi
Akademik Milli Dram Teatrının ətrafında aparılan abadlıq və yenidənqurma işləri

İyun ayının 2-si çox maraqlı olacaq, çox!

4841
(Yenilənib 17:16 07.05.2019)
Hamı qatılmalı, hamı dəstək olmalı ki, bu cür tədbirlər çox olsun

BAKI, 10 may — Sputnik. 30 ilə yaxındır ki, Azərbaycan teatrı tamaşaçı problemi yaşayır. Əlbəttə, bu məsələdə teatr adamlarının da çoxlu günahları var. Bu barədə əvvəlki yazılarımda xeyli qeyd etmişəm deyə, indi təkrarçılıq etmək istəmirəm.

Amma həmişə bir sual məni narahat edir: Teatr adamları öz səhvlərini düzəltsələr, teatra azadlıq verilsə və müstəqil yaradıcılıq eşqi ilə mükəmməl sənət nümunələri ərsəyə gəlsə, o zaman xalq teatra gedərmi?

Məsələ təkcə teatr deyil. Kinoteatrlarda da eyni problem var. Deyəcəksiz ki, kinoteatrlar son zaman kifayət qədər tamaşaçı kütləsi cəlb edib. Biletləri satılır, yerləri dolu olur, seansların sayı artır və s.

Lakin diqqət edilməsi gərəkən nüans budur ki, bu izdahamlar hansı filmlərin nümayişində olur? Yerli və Türkiyənin bayağı komediyalarının, bir də əhəmiyyətsiz kədərə, göz yaşına hesablanmış ailə-məişət və eşq dramlarının nümayişlərindən başqa nədə görmüsüz bu izdihamı? Hansı psixoloji-fəlsəfi filmin nümayişi zamanı zal dolub-daşıb?

Hansısa ciddi sənətkarımızın konserti ildə bir dəfə və bir gün keçirildiyi halda, musiqi və sənət adı ilə ortalığa atılanların ildə beş-altı dəfə, on gün ard-arda konserti olur. Bu kütləvi bayağılaşmanın ciddi faciəvi nəticələri bizi gözləyir.

Elmi tədbirlərə, seminarlara, konfranslara isə Azərbaycanda çox nadir hallarda rast gəlirik. Hərçənd, bu cür tədbirlər çox olmalı, hamısının auditoriyası dolub-daşmalıdır. Populyar və ya yaradıcı elmlə məşğul olan adamlara bu ölkədə heç bir şərait yaradılmır ki, öz biliklərini başqaları ilə paylaşa bilsinlər. Onların sosial şəbəkələrdən və video portallardan başqa heç bir səhnəsi yoxdur.

İlham Əliyev, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti
© Official website of President of Azerbaijan Republic

Ölkədəki teatrların, sarayların, konsert zallarının icarə qiyməti fantastik həddədir. Eybi yox, bu mədəni obyektlərin qiyməti hər yerindən durub sənət adı ilə səhnəyə çıxmaq istəyənlər üçün fantastik həddə olsun. Amma ciddi sənətkarlar üçün və elm adamları üçün hətta ödənişsiz olmalıdır. Dövlətin sənət və elm xadimlərinə dəstəyi belə məqamlarda görünməlidir.

Mədəniyyət Nazirliyinin məsul şəxsləri öz çıxışlarında elmə və sənətə, gənclərə dəstəkdən danışırlar. Bir gənc hansısa seminar üçün onlardan məkan istəsə, şəxsi mülklərini satışa çıxarırmış kimi qiymət oxuyurlar.

İndi bu cür çətinliklərin içində, cəmiyyət biganəliyi ilə məsul şəxslərin fürsətdən istifadəsi arasında, öz gücünə, öz hesabına kimlərsə nəsə etməyə çalışır. Hansı ki, bunu edən gənclər gələcək aydın nəsillərin indiki əcdadıdır. O gənclər ki, bu qədər məşəqqətlərə rəğmən, tədbir hazırlayırlar, seminarlar, konfranslar keçirirlər. Maarifçiliklə məşğul olurlar. Azdırlar, amma varlar! Elm və mədəniyyət adına çalışırlar!

İyun ayının 2-si, saat 11:30-da Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrında "Kainat, Kvant və Beyin" adlı elmi-kütləvi konfrans baş tutacaq. "Elm Azərbaycan" və "Kvant Dünyası" elmi platformalarının təşəbbüsü, Akademik Milli Dram Teatrı, "ORKHANWAY Coaching" və "Astronomy Club"un dəstəyi ilə 550 nəfərlik elmi konfransdır bu. Konfrans zamanı hər kəsi maraqlandıracaq üç əhəmiyyətli mövzu: "Kainat", "Kvant Fizikası" və "Beyin" barədə çıxışlar olacaq.

Konfransda astronom, elmi tədqiqatçı Orxan Əhməd, fizik, elektrik mühəndisi Sadiq Şamilov, araşdırmaçı, neyromarketinq mütəxəssisi, TEDX spikeri Orxan Şahbaz çıxış edəcəklər. Müasir dünyada yaşayan, elmin, texnologiyanın, kainatın, kvant fizikasının və ən əsası beynin məhsullarından faydalanan hər bir fərdin qatılmasının mühüm olduğu tədbirdir.

Elmə, elmi tərəqqiyə dəstək üçün, müasir zamanda müasir məkan kimi uğurlu inkişafa zəmin yaratmaq üçün, hər kəsin ziyalanması üçün atılmış bir addımdır bu konfrans. Hamı qatılmalı, hamı dəstək olmalı ki, bu cür tədbirlər çox olsun! Çox olsun ki, hamı aydınlansın! Hamı aydınlansın ki, azad cəmiyyətdə azad fərdlər kimi yaşayaq!

4841
Teqlər:
sənət, tamaşaçı, serial, film, tamaşa, teatr
Əlaqədar
Mütəxəssis: “Teatrın keyfiyyətindən xalqın taleyi asılıdır”
Teatr və konsert müəssisələri işçilərinin maaşları artırıldı
"ƏSA Teatrı" fəaliyyətini dayandırmaq məcburiyyətindədir
Teatrlar gözləyir ki, dramaturq yetişsin - yazıçı repertuar problemindən danışır
ABŞ bayrağı, arxiv şəkli

ABŞ-da Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar tələb edirlər

0
İstər Moskvada, istərsə də Donald Tramp administrasiyasında Rusiyanın "Talibanla sözləşməsi" iddialarını rədd edirlər.

BAKI, 2 iyul — Sputnik. ABŞ Konqresinin Nümayəndələr Palatasının spikeri Nensi Pelosi "Talibanla sözləşdiyinə görə" Rusiyaya qarşı sanksiyalar tətbiq etməyə çağırıb.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, Pelosi bunu MSNBC telekanalına müsahibəsində deyib. 

"Biz Rusiyaya qarşı sanksiyalar tətbiq etməliyik, özü də indi", – spiker bildirib.

İstər Moskvada, istərsə də Donald Tramp administrasiyasında Rusiyanın "Talibanla sözləşməsi" iddialarını rədd edirlər.

Əsassız iddialar

"The New York Times" dərc etdiyi məqaləsində iddia edib ki, Rusiya hərbi kəşfiyyatı Əfqanıstanda ABŞ əsgərlərinə hücumlara görə Talibanla əlaqəli olan yaraqlıları mükafatlandırır və ABŞ prezidentinə bu barədə məlumat verilib. Lakin bu iddiaya heç bir dəlil verilməyib.

Rusiyanın ABŞ-dakı səfirliyi isə ölkə rəhbərliyindən bu cür xəbərlərə görə diplomatlara edilən təhdidlərə adekvat cavab verməyi tələb edib. Xarici İşlər Nazirliyi mətbuatda yayılan xəbərləri saxta, Tramp isə sifariş adlandırıb. Ağ Ev, Pentaqon və ABŞ kəşfiyyatı bu hesabatların təsdiqlənmədiyini və Trampa "təhdidlər" barədə məlumat verilmədiyini deyib.

Rusiya prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov Rusiyanın Talibanla "sözləşməsi" barədə iddianı şərh edərkən bunun yalan olduğunu deyib.

0