Kino

Serial düşüklüyü

816

BAKI, 30 mart — Sputnik. Nə yazıq ki, serial deyəndə Azərbaycan rejissorlarının, ya da rejissorluq iddiasında olanların ağlına bəsit, şit komediya, bayağılıq, düşüklük gəlir. Onlar elə zənn edirlər ki, serial ekranda sözün həqiqi mənasında bambılılıq etməklə, dombalaq aşmaqla, şıllaq atmaqla, üzü və bədəni eybəcər formalara salmaqla tamaşaçını güldürməkdir. Dünyanın bəlkə də heç yerində bir sənət məhsulu öz həqiqi mahiyyətindən bu qədər uzaqlaşmayıb.

Kiminsə əlinə yarım-yapalaq, qeyri-peşəkar, sırf gülüş məqsədi güdən, düşüklüklərlə dolu bir ssenari düşür. Bundan sonra öz bayağı məhsulunu bir-iki sponsora da sırıyır. Öz köhnə-dost tanışlarını da 5-10 manatdan yığır kamera qarşısına. Məqsəd budur: kimin nə qədər gücü varsa, bambılılıq eləsin. Vəssalam, serial hazırdır.

Dərdin ağırlığı ondadır ki, bəzən yarım əsrə yaxın sənət təcrübəsi olan, illərini səhnəyə həsr etmiş peşəkar aktyor və aktrisalar da həmin 5-10 manatdan ötrü bu düşüklüyün qurbanına çevrilirlər. Bir tərəfdən onları qınamaq olmur. Axı bu düşük seriallara çəkilməsələr, onlara həmin 5-10 manatı da verən olmayacaq.

Amma həqiqi sənət sevgisi milyon manatlardan da yuxarıda durmalıdır. Məncə, o aktyor və aktrisaların azacıq da olsa sənət sevgisi varsa, belə zay məhsullara çəkilməkdənsə, ac qalsalar yaxşıdır. Özləri də bilə-bilə niyə sənəti məhv edirlər ki?

Dövlət büdcəsindən seriallar üçün ayrılan məvacibin hesabatı kimdən və haçan alınacaq? Ayrılan pul müqabilində ərsəyə gətirilən nə olub? Bəs çəkilən seriallar, heç olmasa həmin vəsaiti qazandıra bilibmi dövlətə? Qazandırmayıbsa, niyə sorğu-sual olunmur?

Məlumunuzdur ki, bütün ölkələrdə çəkilən seriallar başqa dövlətlərə satılır. Bu satışdan kifayət qədər çox pul qazanmaq olur. Eləcə də Azərbaycanda serial üçün pul ayrılıbsa, serial ərsəyə gəldikdən sonra bu pul tələb olunmalıdır. Bu, biznesdir. Həm də çox yaxşı qazandıran biznesdir. Belə olan halda, niyə biz serial biznesindən bir qəpik də qazana bilmirik?

Ümumiyyətlə, televiziya və teatr sahəsində hökm sürən özbaşınalıq, dərəbəylik, hegemonluq o qədər çoxdur ki, Azərbaycan bu sahədə ancaq sürətlə geriyə gedə bilər, irəliyə yox. Yazılan ssenarilər konkret bir bədii şura tərəfindən yoxlanmadıqda, ayrılan məvacibin tam hesabatı alınmadıqda, pullar acgözlülüklə mənimsənildikdə, serialın ssenaristi öz tanışına, rejissoru öz tanışına, baş rol ifaçısı öz tanışına rol verəndə, aktyor və aktrisaları qəpik-quruş müqabilində səhər-axşam işlədəndə nə yaratmaq olar? Belə bir məhsulu hansı ölkə satın alar? Axı bu məhsulun düşüklük, bayağılıq, şitlik qoxusu ekrandan adamın burnunu göynədir.

Ötən əsrin sonlarında çox kiçik texnika ilə Lütfi Məmmədbəyov "İtkin gəlin" serialını çəkmişdi. Üstündən iyirmi ildən çox keçir, amma unudulurmu? Unuldulmaz da. Çünki həmin serialın kollektivi peşəkarlar idi. Çünki o serial istedadlı insanların məhsulu idi və sevgi ilə yaranmışdı. O serial Əlibala Hacızadə kimi qələm sahibinin ssenarisi ilə çəkilmişdi. İstedad və sevgi olandan sonra texnika nə karədir ki? Yaşamaq üçün hava və su nə qədər lazımdırsa, yaratmaq üçün istedad və sevgi də o qədər lazımdır. Havasız yaşamın mümkünsüzlüyü kimi, istedadsız yaratmaq da mümkün deyil. Susuz uzağı üç gün yaşamğın mümkünlüyü kimi, sevgisiz yaratmağın ömrü də uzağı üç gündür.

"İtkin gəlin"dən sonra Azərbaycanda unudulmayan serial çəkilməyib. Bu gün hamı komediyaya qaçır. Komediya olsa, dərd yarı. Çəkdikləri düşüklükdür, bambılılıqdır. Niyə faciə mövzularından qaçırlar? Hesab edirlər ki, tamaşaçı faciəni sevmir? O zaman mənə "Romeo və Cülyetta", "Hamlet", "Otello", "Qaçaqlar", "Məkr və məhəbbət", "Leyli və Məcnun", "İblis", "Oqtay Eloğlu", "Od gəlini" faciələri kimi uğur qazanmış komediya göstərsinlər. Uzağı "Ölülər"i demək olar ki, o da komediya yox, tragikomediyadır.

Çox az sayda çəkilən ciddi mövzulu seriallarımız var. Onların da heç biri istənilən nəticəni vermir. Əlbəttə, pul mənimsəniləndə¸ sənətə tamahkarlıq, rüşvətxorluq qarışanda yaxşı məhsul da yaranmayacaq. Bir gün də deyəcəyik: başın sağ olsun, Azərbaycan, mədəniyyətin ölüb!

816
Teqlər:
sənət, kino, dram, komediya, serial
Əlaqədar
İlham Namiq Kamal: elə bir peşəkar rejissor tanımıram ki, hazırda serialla məşğul olsun
Azərbaycan seriallarının üç əsas problemi
Obamanın ən çox izlədiyi serial
MTRŞ serialın yayımını dayandırdı, telekanalı cərimələdi
Serialların ailələri məhv edən 8 cəhəti
Barak Obamanın qızı serial çəkir
Bakıda tozlu hava

Diqqət: Başınızı qaldırıb Bakı səmasına baxın!

9104
(Yenilənib 15:23 12.05.2019)
Onlar hər yerdə, hər tərəfdədirlər və onlardan qurtuluş yoxdur

BAKI, 13 may — Sputnik. Ən ləzzətlisi bilirsiniz nədir? Gözəl yaz havasını ciyərlərinə çəkib məsti-xumar olmaq üçün avtomobilin pəncərəsini açmısan. Yenicə bir-iki nəfəs çəkib ciyərlərini yaz mehi ilə nəşələndirmisən ki, küləyin qova-qova gətirdiyi bir topa toz çağırılmamış qonaq kimi özünü pəncərədən içəri soxur. Orda da boş durmaz ki... Haralaradək soxulacağını, harada "park edəcəyini" təsəvvür edirsiniz.

Ya da balkon seyrindəsən. Qarşında pürrəngi çay, beynində hər şeyin yaxşı olduğuna, yaxşı olacağına dair romantik fikirlər. Xəyal dünyasındasan. Lakin sən bu təmənnada ikən, zəhərə dönür hər şey – balkondakılar da, beynindəkilər də. Aqlayından ayrılmağın acısını çıxarmağa yer axtaran toz dənəcikləri, Çingiz xanın monqolları kimi bir göz qırpımında çökürlər üzərinə.

Onlar hər yerdə, hər tərəfdədirlər: Parkda körpəsini gəzdirən qadınlar da, küçədə iş-güc arxasınca şütüyən kişilər də, açıq və qapalı məkanlarda alver edən tacirlər də, otağın pəncərəsini azacıq aralı qoyub xəstəsini müayinə edən həkimlər də, müayinə olunan xəstələr də, qaçanlar da, duranlar da... şəhərimizə təşrif buyurmuş turistlər də onların qurbanlarıdır. Onlardan qurtuluş yoxdur!

Bakını bürümüş toz duman
©Karikatura
Bakını bürümüş toz duman

... Ay gözəl insanlar! Bir şəhəri nə qədər rəndələmək olar? Bir şəhərdəki binaları, keçidləri, körpüləri, tunelləri, divarları nə qədər laqundalamaq, qazımaq, sürtmək, ağartmaq və qaraltmaq olar? Eyni prosesləri eyni yerlərdə eyni qaydada dönə-dönə təkrarlamaq hansı arzunun məhsuludur? Axı nə vaxtadək?

Bakı küləklər şəhəridir. Burada yanvarın şaxtasında da külək vıyıldayır, avqustun cırcırında da. Burada gah Xəzri at oynadır, gah Gilavar. Bu, yerləşdiyi coğrafi məkandan dolayı şəhərimizin alnına yazılan taledir. Və kimsə təbii qanunauyğunluğu dəyişdirə bilməz.

Bəs, bunları bilə-bilə yeri-göyü qazıyıb, qalaq-qalaq toz yaratmaq (həm də kimyəvi – zərərli toz), həmin zəhər topalarının şəhərin dörd bir yanına yayıldığını görə-görə, əməlindən bircə addım geri durmamaq hansı xoş niyyətdən xəbər verə bilər, siz Allah?

Bir dönün ətrafınıza baxın. Bu şəhərin ağacları belə, bombozdur, budaqlarından qaramat sallanır. Yerə baxın, dizdən aşağı şalvarınız küçədə qalaqlanmış toz-torpağın içindədir. Başınızı qaldırın, şəhərimizin səmasını seyr edin, görün nələr görəcəksiniz. Görün, mavi səmanın üzü necə bozarıb, qanı necə qaralıb. Görəcəksiniz ki, göyün üzündən üstümüzə zəhrimar tökülür.

Və sonra düşünün. Əgər bizə, özünüzə, şəhərimizə qarşı azacıq rəhminiz yaranarsa, əl saxlayın, üstünüzdəki toz-torpağı çırpın, yuyunun, qəşəng bir pürrəngi çay içə-içə, hər şeyin yaxşı olduğu, yaxşı olacağı barədə xəyallara dalın. Yox əgər rəhm-filan duyğusu gəlib çıxmazsa, o zaman ətrafa, yerə, göyə baxmaqla itirdiyiniz vaxta heyfslənin, o itkini kompensasiya etmək üçün daha əzmlə işinizə davam edin.

"Kolay gəlsin"...?

9104
Teqlər:
səma, yer, balkon, bina, küçə, toz
Əlaqədar
Ölkə ərazisini yenə toz-duman bürüyüb
Paytaxt və yarımadanın havası qatılaşır, toz normanı 4.5 dəfə üstələyir
Bakıda normadan 1.3 dəfə artıq toz var
Toz barədə daha bir xoşagəlməz məlumat gəldi
Paytaxt üçün növbəti toz xəbərdarlığı verildi
Akademik Milli Dram Teatrının ətrafında aparılan abadlıq və yenidənqurma işləri

İyun ayının 2-si çox maraqlı olacaq, çox!

4845
(Yenilənib 17:16 07.05.2019)
Hamı qatılmalı, hamı dəstək olmalı ki, bu cür tədbirlər çox olsun

BAKI, 10 may — Sputnik. 30 ilə yaxındır ki, Azərbaycan teatrı tamaşaçı problemi yaşayır. Əlbəttə, bu məsələdə teatr adamlarının da çoxlu günahları var. Bu barədə əvvəlki yazılarımda xeyli qeyd etmişəm deyə, indi təkrarçılıq etmək istəmirəm.

Amma həmişə bir sual məni narahat edir: Teatr adamları öz səhvlərini düzəltsələr, teatra azadlıq verilsə və müstəqil yaradıcılıq eşqi ilə mükəmməl sənət nümunələri ərsəyə gəlsə, o zaman xalq teatra gedərmi?

Məsələ təkcə teatr deyil. Kinoteatrlarda da eyni problem var. Deyəcəksiz ki, kinoteatrlar son zaman kifayət qədər tamaşaçı kütləsi cəlb edib. Biletləri satılır, yerləri dolu olur, seansların sayı artır və s.

Lakin diqqət edilməsi gərəkən nüans budur ki, bu izdahamlar hansı filmlərin nümayişində olur? Yerli və Türkiyənin bayağı komediyalarının, bir də əhəmiyyətsiz kədərə, göz yaşına hesablanmış ailə-məişət və eşq dramlarının nümayişlərindən başqa nədə görmüsüz bu izdihamı? Hansı psixoloji-fəlsəfi filmin nümayişi zamanı zal dolub-daşıb?

Hansısa ciddi sənətkarımızın konserti ildə bir dəfə və bir gün keçirildiyi halda, musiqi və sənət adı ilə ortalığa atılanların ildə beş-altı dəfə, on gün ard-arda konserti olur. Bu kütləvi bayağılaşmanın ciddi faciəvi nəticələri bizi gözləyir.

Elmi tədbirlərə, seminarlara, konfranslara isə Azərbaycanda çox nadir hallarda rast gəlirik. Hərçənd, bu cür tədbirlər çox olmalı, hamısının auditoriyası dolub-daşmalıdır. Populyar və ya yaradıcı elmlə məşğul olan adamlara bu ölkədə heç bir şərait yaradılmır ki, öz biliklərini başqaları ilə paylaşa bilsinlər. Onların sosial şəbəkələrdən və video portallardan başqa heç bir səhnəsi yoxdur.

İlham Əliyev, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti
© Official website of President of Azerbaijan Republic

Ölkədəki teatrların, sarayların, konsert zallarının icarə qiyməti fantastik həddədir. Eybi yox, bu mədəni obyektlərin qiyməti hər yerindən durub sənət adı ilə səhnəyə çıxmaq istəyənlər üçün fantastik həddə olsun. Amma ciddi sənətkarlar üçün və elm adamları üçün hətta ödənişsiz olmalıdır. Dövlətin sənət və elm xadimlərinə dəstəyi belə məqamlarda görünməlidir.

Mədəniyyət Nazirliyinin məsul şəxsləri öz çıxışlarında elmə və sənətə, gənclərə dəstəkdən danışırlar. Bir gənc hansısa seminar üçün onlardan məkan istəsə, şəxsi mülklərini satışa çıxarırmış kimi qiymət oxuyurlar.

İndi bu cür çətinliklərin içində, cəmiyyət biganəliyi ilə məsul şəxslərin fürsətdən istifadəsi arasında, öz gücünə, öz hesabına kimlərsə nəsə etməyə çalışır. Hansı ki, bunu edən gənclər gələcək aydın nəsillərin indiki əcdadıdır. O gənclər ki, bu qədər məşəqqətlərə rəğmən, tədbir hazırlayırlar, seminarlar, konfranslar keçirirlər. Maarifçiliklə məşğul olurlar. Azdırlar, amma varlar! Elm və mədəniyyət adına çalışırlar!

İyun ayının 2-si, saat 11:30-da Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrında "Kainat, Kvant və Beyin" adlı elmi-kütləvi konfrans baş tutacaq. "Elm Azərbaycan" və "Kvant Dünyası" elmi platformalarının təşəbbüsü, Akademik Milli Dram Teatrı, "ORKHANWAY Coaching" və "Astronomy Club"un dəstəyi ilə 550 nəfərlik elmi konfransdır bu. Konfrans zamanı hər kəsi maraqlandıracaq üç əhəmiyyətli mövzu: "Kainat", "Kvant Fizikası" və "Beyin" barədə çıxışlar olacaq.

Konfransda astronom, elmi tədqiqatçı Orxan Əhməd, fizik, elektrik mühəndisi Sadiq Şamilov, araşdırmaçı, neyromarketinq mütəxəssisi, TEDX spikeri Orxan Şahbaz çıxış edəcəklər. Müasir dünyada yaşayan, elmin, texnologiyanın, kainatın, kvant fizikasının və ən əsası beynin məhsullarından faydalanan hər bir fərdin qatılmasının mühüm olduğu tədbirdir.

Elmə, elmi tərəqqiyə dəstək üçün, müasir zamanda müasir məkan kimi uğurlu inkişafa zəmin yaratmaq üçün, hər kəsin ziyalanması üçün atılmış bir addımdır bu konfrans. Hamı qatılmalı, hamı dəstək olmalı ki, bu cür tədbirlər çox olsun! Çox olsun ki, hamı aydınlansın! Hamı aydınlansın ki, azad cəmiyyətdə azad fərdlər kimi yaşayaq!

4845
Teqlər:
sənət, tamaşaçı, serial, film, tamaşa, teatr
Əlaqədar
Mütəxəssis: “Teatrın keyfiyyətindən xalqın taleyi asılıdır”
Teatr və konsert müəssisələri işçilərinin maaşları artırıldı
"ƏSA Teatrı" fəaliyyətini dayandırmaq məcburiyyətindədir
Teatrlar gözləyir ki, dramaturq yetişsin - yazıçı repertuar problemindən danışır
Rəssamın rəngləri və fırçaları, arxiv şəkli

Adi karandaşla canlı kimi görünən qəhrəmanlarımız: bunlar 14 yaşlı uşağın əl işidir - FOTO

17
(Yenilənib 23:32 16.01.2021)
Yardımlıdan olan yeniyetmə Vətən müharibəsi şəhidlərinin portretlərini sadə karandaşla yaradır. O inanır ki, gələcəkdə məşhur fırça ustası olacaq

BAKI, 16 yanvar - Sputnik, Kəmalə Əliyeva. Akademik təhsilinin olmamasına rəğmən, on dörd yaşlı Səməd İskəndərli karandaşla unikal əsərlər yaradır. O, daha çox Qarabağ müharibəsinin qəhrəmanlarının portretlərini çəkir. Sputnik Azərbaycan bildirir ki, gənc rəssam üçün hazırda ən böyük çətinlik işləmək üçün şəraitin olmaması və rassam ləvazimatlarının yoxluğudur. 

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от İskəndərli Səməd 🇦🇿 (@drawing.smd)

Səməd Yardımlı rayonunun Sırıq kəndində yaşayır. O, rəsmlə uşaqlıqdan maraqlanır. Maliyyə problemlərinə görə ailəsi ona inkişaf etməkdə yardım edə bilmir. Müəllimlə çalışmaq imkanı olmayan Səməd internetdə müxtəlif videoçarxlara baxaraq öyrənir. 

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от İskəndərli Səməd 🇦🇿 (@drawing.smd)

"Təəssüf ki, valideynlərim mənə rəssamlıq üçün lazım olanları ala bilmirlər, çünki bu ləvazimatlar çox bahadır. Əvvəl ancaq sadə karandaşla çəkməyə başladım. Sonra mənim xaricdə yaşayan dostum tanışları vasitəsilə mənə rəngli karandaşlar göndərdi, indi də onlardan istifadə edirəm. Onun sayəsində öz üzərimdə daha çox işləmək arzusu yarandı", - Səməd deyir.

© Photo : Courtesy of Samed Iskenderli
Səməd İskəndərli

Gənc istedad qohumlarını, tanışlarını, müxtəlif filmlərin qəhrəmanlarını çəkir. Son işləri isə Vətən müharibəsinin qəhrəmanlarına həsr olunub. Onun sözlərinə görə, hər dəfə şəhidlərin portretlərini yaradanda böyük məsuliyyət hiss edir və çalışır ki, hər yeni işi öncəkindən daha yaxşı alınsın. 

Səməd əmindir ki, gələcəkdə məşhur rəssam olacaq və onun əsərlərini hər kəs tanıyacaq. 

17
Teqlər:
Yardımlı, yeniyetmə, rəssam, Qarabağ
Mövzu:
Sözlə deyə bilmədiklərimizin izharı - sənət