İstiqlal Zirvəsi muzeyi

Azərbaycanın şanlı tarixinin simvolu - "İstiqlal Zirvəsi"

1329
(Yenilənib 19:16 07.02.2021)
"Xocalı soyqırımını dünyaya tanıtmaq üçün bundan üstün texnologiya yoxdur. Muzeyə gələn qonaqlar Xocalı soyqırımı ilə yanaşı, 20 Yanvar hadisəsini də izləyə biləcəklər. İnsanlar holoqram vasitəsilə 20 Yanvar gecəsini qiyabi yaşayacaqlar"

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 7 fevral — Sputnik. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin "Bakı şəhərində Vətən müharibəsi memorial kompleksinin və Zəfər muzeyinin yaradılması haqqında" 3 dekabr 2020-ci il tarixli sərəncamına müvafiq olaraq Azərbaycan memarlarının təşəbbüsü ilə "İstiqlal Zirvəsi" layihəsi hazırlanıb.

Layihənin müəllifi Muxtar Ərturan "Zəfər Muzeyi" haqqında Sputnik Azərbaycan-a danışıb: "Bu, iki dövlət, bir millətin layihəsi, türkçülüyün rəmzidir. Bu səbəbdən də təqdim etdiyimiz layihənin adı "İstiqlal Zirvəsi" adlanır. Layihə milli atributlarımızdan olan və Türk dünyası simvollarını əks etdirən aypara və səkkiz guşəli ulduz şəklindədir. Muzey ultramüasir, çoxmərtəbəli bina olmaqla layihələndirilib. Bina paytaxt Bakı şəhərinin ən yüksək yerində nəzərdə tutulub. Şəhidlər xiyabanı, "Əbədi məşəl" və əsas prospektlərdən panoram görüntü açılmaqdadır".

Hazırlanmaqda olan muzeyin dairəvi olmasının səbəbini layihə rəhbəri belə izah edib: "Binanın ətrafında landşaft dizaynı milli memarlıq ornamentlərimizi əks etdirir. Memorial kompleksin Bakı şəhərinin ən yüksək yerində, hər yerdən görünə biləcək məkanda, teleqüllənin qərb istiqamətinə yerləşdirilməsi ehtimal edilir. Landşaftın dairəvi formada olmasının səbəbi gələcəkdə  8 Noyabr Zəfər marşı üçün Hərbi zirehli texnika və insan kütləsinin (parad) bayram etməsi üçün nəzərdə tutulması ilə əlaqədardır".

Layihənin birinci mərtəbəsinin atrium hissəsində, döşəmədən nisbətən hündürdə yerləşən, dairəvi Turan Birliyini əks etdirən gerb Azərbaycanın Bayrağının üçrəngli simvolları ilə əhatə olunur. Bu simvolların üzərində Vətən müharibəsi şəhidlərinin adları göstəriləcək və bu, gələcəkdə şəhidlərimizin müqəddəs anım yeri kimi nəzərdə tutulub. Ərturanın sözlərinə görə, şəhidlərin adları Azərbaycan bayrağı üzərində fosfor tərkibli nano boya ilə yazılacaq ki, bu da öz növbəsində "ULTRA NEON Conspiracy Hologram" işıqlar sayəsində bərq edəcək: "Bu simvolik gerbin üzərində, hündürlüyü 30 metr olan "Stace Performance Hologram" silindr nəzərdə tutulur. Bu silindr daxilində Ulu Öndər Heydər Əliyev, İlham Əliyev, Rəcəp Tayyib Ərdoğanın 7D formatında holloqrafik təsvirləri onların seçmə çıxış nitqləri ilə müşayiət olunacaq və hər epizoddan sonra 7D formatında odlar yurdunun simvolunu əks etdirən, eyni zamanda şəhidlərimizin əbədi xatirəsinə holloqrafik məşəl (BİO) yanacaq. "3D AR Vol Techno" holoqram. 30 metr hündürlüyündə "Əbədi məşəl" dünyanın ən böyük məşəli olacaq".

Binada Ulu Öndər Heydər Əliyev irsinin öyrənilmə mərkəzi fəaliyyət göstərəcək. Bundan başqa, Xocalı soyqırımı 7D sinema muzeyi – 3D formatında zal xüsusi texnologiyalardan sayılan "Mat. Fuse.hololens" texnologiyaları ilə təchiz olunacaq. Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, bu zala xüsusi hərəkətli horizontal eskalatorlar vasitəsilə daxil olunacaq: "Hərəkətli eskalatorlar üzərində olan insanlar 1 dəqiqə müddətində bu zaldan keçəcək. Müasir "AR" texnologiyası sayəsində zala daxil olan insanlar Xocalı hadisələrini 1 dəqiqə ərzində canlı olaraq izləyəcək. İnsanlığa qarşı törədilmiş cinayət "REAL TİME" vizual qrafika vasitəsilə izləniləcək. Muzey iştirakçıları sanki o hadisəni canlı yaşayacaqlar. Bu layihə bir yenilik olmaqla həm ölkə vətəndaşları, həm də əsasən xarici turistlər üçün nəzərdə tutulub. Xocalı soyqırımını dünyaya tanıtmaq üçün bundan üstün texnologiya yoxdur. Muzeyə gələn qonaqlar Xocalı soyqırımı ilə yanaşı, 20 Yanvar hadisəsini də izləyə biləcəklər. İnsanlar holoqram vasitəsilə 20 Yanvar gecəsini qiyabi yaşayacaqlar".

7D Sinema Zəfər muzeyi 3D formatda zaldan ibarət olacaq. Həmin zal barəsində danışan layihə rəhbəri bildirir ki, bu zal Milli Qəhrəmanlarımıza və onların göstərdiyi şücaətə həsr edilib: "Son texnoloji yenilik olan 7D Sinema və "Volum.Techno Table Fused hologram" sayılan bu texnoloji yenilik vasitəsilə şəhid olmuş Milli qəhrəmanlarımızın 3D vizual holoqram görüntüləri ilə hər kəs canlı tanış olacaq. Həmçinin xalq öz qəhrəmanlarını yaxından canlı olaraq tanıyacaq və "Real Time" izləyəcək. Bu formatlı layihə dünyada bir yenilikdir. Hər bir Milli Qəhrəmanın 3D formatında tam animasiyalı, hərəkətli görüntüsü yaradılacaq ki, canlı insandan seçilməyəcək dərəcədə real müşahidə ediləcək. Həmçinin xüsusi texnologiya və "Interactive visualization and voice Tablo" vasitəsi ilə Milli Qəhrəman ilə tanış olan hər bir kəs onun haqqında vizual və səsli məlumatlar da alacaqlar".

İstiqlal tariximizi əks etdirən Smart Muzeyi 1918-ci ildən İstiqlalımızın zirvəsi olan, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında erməni faşizmi üzərində tarixi qələbəmizə qədər hadisələri özündə əks etdirən bir muzeydir. Muzey elektron və vizual tablolarla təchiz edilib: ""Smart voice Tablo" hər bir qonağa konkret eksponat barədə sərbəst məlumat verəcək, insansız çalışacaq. Layihədə müstəqillik tariximizi və İstiqlal tariximizi əks etdirən "Smart" kitabxana, səsli və vizual görüntülərlə təchiz olunmuş müasir dünya tələblərini özündə əks etdirə smart rəsm qalereyası nəzərdə tutulub".

"Türk Dövlətlərinin Əməkdaşlıq Şurasının Mərkəzi olacaq. Burada müxtəlif tədbirlərin keçirilməsi üçün konfrans, akt zalları və fərqli təyinatlı otaqlar yerləşəcək. Hərbi Sənaye Muzeyi "Dəmir Yumruq" əməliyyatının Zəfərlə başa çatdırılmasında mühüm rol oynamış hərbi texnikalarımızı və hərbi sənayemizi əks etdirən sərgi zalıdır. Layihədə nəzərdə tutulan 7D Sinema zalları istiqlal mücadiləmizi əks etdirən filmləri nümayiş etdirmək üçün nəzərdə tutulub. Muzey bir dəfəyə 300 nəfərə yaxın adamı qəbul edə bilər," - deyə M.Ərturan əlavə edib.

Müsahibimizin sözlərinə görə, layihənin konsepsiyası artıq hazırdır: "Layihənin özünün hazırlanması üçün 3 ay müddət var. Əgər tikinti intensiv aparılarsa, təxminən 1 il yarıma təhvil vermək olar".

1329

İntihar çıxış yolu deyil, amma təəssüflər olsun ki, belə qızlar...

14
(Yenilənib 13:55 24.02.2021)
"Qanunvericiliklə erkən nikah qadağandır və bu adla hansısa akt icra olunursa, tərəflər məsuliyyət daşıyırlar" - Fazil Mustafa.

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycamn

BAKI, 24 fevral — Sputnik. Bu gün əksər Azərbaycan ailələrində qız uşaqlarının hüquqlarının tanınmaması, onlara qarşı məsuliyyətsiz yanaşma bir çox hallarda faciə ilə nəticələnir. Bu faciənin törənməsinin arxasında isə çox vaxt ailə böyükləri – “ağbirçəklər", "ağsaqqallar" və məsuliyyətsiz, savadsız valideynlər dayanır.

"Qız yükü, duz yükü" deyib, qızlarını erkən yaşda, yaxud da ağına-bozuna baxmadan ata ocağından didərgin salıb ərə verməklə onları necə çıxılmaz dərənin dibinə yuvarladıqlarının fərqində olmurlar.

Qanunvericilik erkən nikaha icazə vermir, bu kimi halların aşkarlanması məsuliyyət yaradır. Amma çox zaman valideylər hüquqi məsuliyyətdən yayınmaq üçün belə mərasimləri nişanlama, adqoyma adlandırırlar. 13-15 yaşda bir qız gələcəyi ilə bağlı nə seçim edə, nə kimi düzgün qərar verə bilər ki?! Bu yaşda qız ailənin, ana olmanın məsuliyyətinin nədən ibarət olduğunu necə anlaya bilər ki? Bunları dərk etməyən, seçim imkanı olmayan, beyinləri erkən yaşlardan dərsə getmək əvəzinə ərə getmək təbliğatı ilə doldurulan bu qızcığazların əvəzinə valideynlər tərəfindən verilən qərarlar isə onların həyatını məhv etməkdən başqa bir şey deyil.

Erkən nikahla yanaşı, erkən yaşlarda nişanlama və adqoymaya görə də məsuliyyət olmalıdırmı? Qanunvericilikdə belə bir bəndin yer alması necə, erkən nikah probleminin, valideynlərin məsuliyyətdən qaçmalarının qarşısını ala biləcəkmi?

"Azərbaycan Uşaqlar Birliyi"nin sədri Kəmalə Ağazadə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında erkən nikahı dünənin və bu günün böyük bəlası adlandırıb. Onun sözlərinə görə, bəzən erkən nikahlara dərhal reaksiya verilsə də, bəzən valideynlər bu mərasimləri nişan, adqoyma adlandıraraq cəzasız qalırlar.

“Biz qızları erkən nikaha sövq etməklə nə qədər qızcığazın çiyninə böyük yük, içinə bir qadın, ana qoyuruq, artıq onun bətnini formalaşdırırıq”, - Ağazadə deyib.

Onun fikrincə, “nişan”, “adqoyma” tipli erkən evliliyi hədəf alaraq həyata keçirilən adətlərlə bağlı qanunvericiliyə müəyyən bəndlər əlavə edilməlidir. Orada belə halların hüquqi məsuliyyət yaratdığı konkret qeyd edilməlidir. Yaxud da elə inzibati cəzalar (məsələn, azı 3-4 min manatlıq cərimə) tətbiq edilməlidir ki, valideyn bunun maddi yükünü çiyinlərində hiss eləsin. 

Milli Məclisin Ailə, Qadın və Uşaq Məsələləri Komitəsinin eksperti Aynur Veysəlova Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bu istiqamətdə görülən işlərdən və sözügedən problemin yaranma səbəblərindən söz açıb. Onun fikruncə, bu problemə iki müstəvidən baxmaq lazımdır: hüquqi müstəvi və adət-ənənələr adlandırdığımız müstəvi.

“Hüquqi müstəvidə Azərbaycan hər zaman erkən nikahlara qarşı mübarizə aparan bir ölkə olub. 2011-ci ildə Azərbaycanda qadın və kişilər üçün ən aşağı nikah yaşı 18 müəyyənləşib. Erkən nikahla bağlı qanunvericilikdə məsuliyyət nəzərdə tutulub və zamanla bu istiqamətdə təkmilləşmə gedir. Lakin məsələyə "adət-ənənələr" müstəvisindən baxdıqda, valideynlərin təhsil vermədən qızlarını erkən yaşlarda nikaha sövq etməklə onları uçuruma yuvarladıqlarını görə bilərik. Valideynlər qız övladlarına yük kimi baxmamalıdırlar. Əslində qız övladları yük deyil, bir zinətdir", - Veysəlova deyib.

Ekspertin sözlərinə görə, valideynlər çalışır ki, qız övladları daha tez ailə həyatı qursunlar. Lakin bir şeyi düşünmürlər ki, təhsili, peşəsi, sənəti yoxdursa, bu qız uşağı bir şəxsiyyət olaraq inkişaf etməyibsə, həm fizioloji, həm də psixoloji olaraq ailə qurmağa hazır deyilsə, onlar övladlarını uçuruma yuvarlayırlar. Sonradan isə bu valideynlər, günahkar axtarırlar:

“Baxın, savadsız, peşəsi olmayan qadın öz gələcəyi ilə bağlı vacib qərarlar qəbul edə, dünyaya gətirdiyi övladına lazımi təhsili verə bilmir. Bir çox hallarda bu qadınların ailə həyatları da uğurlu olmur. Mütəxəssislər də bildirir ki, əksər hallarda erkən nikahlar uğursuz sonluqlarla nəticələnir və bu kimi ailələrdə çoxsaylı problemlər müşahidə edilir. Erkən ailə həyatı quran və şəxsiyyət kimi formalaşa bilməyən bu şəxslər dönüb geriyə baxdıqda, öz özünə sual verəcək ki, “həyatımda nail olduğum bu idimi, mən bunları istəmişdimmi”. Özünü sorğu-sual edərkən onun da içində digərləri kimi oxumaq, təhsil almaq arzusunun baş qaldırdığını görəcək".

Veysəlova bildirib ki, bu qadınlar əzildiklərindən, hüquqlarını bilmədiklərindən haqlarını tələb edə bilmir və bəzən intihara əl atırlar:

"Belə qadınlar arasında məişət zorakılığına məruz qalma, boşanma halları daha çox qeydə alınır. İntihar çıxış yolu deyil, amma təəssüflər olsun ki, belə qızlar ya ailə quranadək, ya da ki ailə qurduqdan sonra dözməyərək intihar edir. Çünki onların gözlədiyi həyat bu olmamışdı".

Veysəlovanın fikrincə, ailədə təmas, ünsiyyət elə olmalıdır ki, heç kəs heç kəsin əmlakı, şəxsi mülkiyyəti olmasın, kiminləsə bu cür rəftar edilməsin: "Övlada, qız uşaqlarına şəxsiyyət kimi yanaşmaq lazımdır. Valideyn elə şərait yaratmalıdır ki, övladı kənarda yox, ailəsində, valideynin timsalında dostunu tapsın. Səmimiyyət və dostluq münasibətləri bütün problemlərin həlli üçün ən mühüm vasitədir. Çünki məsafələr uzaqlaşdıqca, ailədaxili münasibətlərdə də problemlər yaranacaq".

Ekspert hesab edir ki, bu cür münasibətlərdən doğulan uşaqlar da bir sıra qüsurlarla dünyaya gəlirlər.

Erkən nikahların qarşısının alınması yolunun maariflənmədən başladığını bildirən mütəxəssis, valideynləri övladlarına şəxsiyyət kimi yanaşmağa, onun məsuliyyətini daşımağa, təhsillə təmin etməyə çağırıb:

“Qızlar daha tez ailə həyatı qurmalıdır” kimi stereotiplərdən kənara çıxmaq lazımdır.  Bu stereotiplərlə mübarizə çoxlu vaxt tələb edir. Biz qız övladlarına ailə və cəmiyyətdə dəyərin verilməsi məsələsini gündəmə gətirməli, bunu aktuallaşdırmalıyıq. Ailələrdə qızlara qarşı bu və digər formada müəyyən zorakılıq faktorlarının olması bəzi hallarda daha bədbəxt sonluqlarla yekunlaşır. Maarifləndirmə işləri aparılmalı və ictimai qınaq olmalıdır. Məsələn, 14-16 yaşlı qızın nişan mərasimindən xəbər tutan müəllim belə bu hadisənin qarşısını almalıdır. İnsanları elə istiqamətləndirməliyik ki, onlar özləri də boş fikirlərdən daşınsınlar. Körpə qızcığaz həyatdan nə görüb, nə anlayıb ki, ona adqoyma edir, nişanlayırlar?! Sadə həqiqətləri insanlara başa düşəcəyi dildə çatdırmaq lazımdır. İnanın bundan sonra onlar nəinki övladlarına, heç qohum-əqrəbadakı digər doğmalarına qarşı da belə bir addımın atılmasını qəbul etməyəcəklər".

Millət vəkili Fazil Mustafa isə hesab edir ki, burada söhbət həmin mərasimin adının nə qoyulmasından getmir: "Bunun erkən nikah olduğu sübuta yetirilirsə, valideynlər məsuliyyətə cəlb olunurlar. Niyyət erkən nikaha sövqetmədirsə, valideyn məsuliyyət daşımalıdır. Bunu sübut etmək isə heç də çətin deyil. Adını ad günü qoyub müxtəlif fırıldaqlarla hər şey etmək mümkündür. Amma qanunvericiliklə erkən nikah qadağandır və bu adla hansısa akt icra olunursa, tərəflər məsuliyyət daşıyırlar".

14

Ölkədəki faktiki hava - hər yerə qar yağır

8
(Yenilənib 19:34 24.02.2021)
Şimal-qərb küləyinin sürəti Bakıda 10-14 m/s, Abşeronda 18-23 m/s- dək mülayimləşib. Neft Daşları stansiyasının məlumatına əsasən dalğanın hündürlüyü 5.4 metrdir.

BAKI, 24 fevral - Sputnik. Milli Hidrometeorologiya Xidməti faktiki havanı açıqlayıb.

Xidmətdən bildirilib ki, fevralın 24-ü saat 18:00-a olan məlumatına əsasən, qarın intensivliyi səngiyib, lakin Ağstafa, Balakən, Oğuz, Qəbələ, Şamaxı, Qusar, Altıağac, Gəncə, Tovuz, Ağdam, Tərtər, Ceyrançöl, Neftçala, Astara, Bərdə, Beyləqan, Sarıbaş(Qax) , Kişçay(Şəki), Zərdab, Kürdəmir, İsmayıllı, Naftalan,  Zaqatala,  Quba, Mərəzə, Cəfərxan, Salyan, İmişli, Biləsuvar, Yardımlı, Lerik, Nabran, Ağsu, Mingəçevir, Xaçmaz, Şəmkirə qar yağmağa davam edir.

Şimal-qərb küləyinin sürəti Bakıda 10-14 m/s, Abşeronda 18-23 m/s- dək mülayimləşib. Neft Daşları stansiyasının məlumatına əsasən dalğanın hündürlüyü 5.4 metrdir.

8
Rusiyada təcili yardım maşını, arxiv şəkli

Rusiyada koronavirusa yoluxanların sayı durmadan artır

0
(Yenilənib 20:50 24.02.2021)
Rusiyada bu xəstəliyə yoluxanların sayı 4200902-yə çatıb. Pandemiya yayılandan bu ölkədə 84430 nəfər COVID-19-dan vəfat edib.

BAKI, 24 fevral — Sputnik. Son bir sutka ərzində Rusiyada 11749 koronavirusa yeni yoluxma halı aşkarlanıb. Sputnik Azərbaycan Rusiya Operativ Qərargahına istinadən xəbər verir ki, bir gün ərzində qonşu ölkədə 383 nəfər ölüb.

Ümumilikdə, Rusiyada bu xəstəliyə yoluxanların sayı 4200902-yə çatıb. Rusiyada pandemiya yayılandan 84430 nəfər COVID-19-dan vəfat edib. Ölkədə bu virusdan sağalanların sayı 3751562-yə çatıb.

Xatırladaq ki, koronavirus infeksiyası 2019-cu ilin dekabrında Çinin Uhan şəhərində yayılmağa başlayıb. Hazırda virus dünyanın əksər regionları və ölkələrində yayılıb. Dünyada koronavirus infeksiyasına indiyədək yoluxanların sayı 111,7 milyonu keçib, 2,47 milyondan çox insan isə virus səbəbi ilə ölüb.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) fevralın 11-də infeksiyanın törətdiyi xəstəliyin adını COVID-19 qoyub, martın 11-də isə koronavirusu pandemiya elan edib.

0