Məktəbli, arxiv şəkli

Kamal Abdulla: Azərbaycanda təkcə rusdilli yox, İndoneziyadilli məktəblər olmalıdır

3454
(Yenilənib 22:04 15.09.2020)
Asim Mollazadə: "Bu gün Azərbaycanda rus icması yaşayır. Onlara öz dillərində təhsil almaq imkanı yaradılmalıdır"

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 15 sentyabr — Sputnik. Yeni tədris ili ərəfəsi Azərbaycanda rusdilli məktəblərin fəaliyyəti ilə bağlı məsələ yenidən gündəmə gəlib. Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri Fərid Şəfiyev bildirib ki, Azərbaycanda olan rusdilli məktəblərin şagirdləri təhsillərini başa vurduqdan sonra rəsmi Azərbaycan dilini mükəmməl səviyyədə bilmir, həmçinin onların rus dilində biliklərinin səviyyəsi bir çox hallarda qənaətbəxş olmur. O, deyib ki, rusdilli məktəblər nə təhsil, nə də siyasi məqsədlərə cavab vermir. F. Şəfiyev onu da əlavə edib ki, rusdilli məktəb məsələsi siyasi gündəmdən çıxmalı və sırf Azərbaycanın elmi-tədris müstəvisində inkişaf etdirilməlidir.

Qeyd edək ki, hazırda cəmiyyətdə rusdilli məktəblərə münasibət birmənalı deyil. Bu gün ölkəmizdəki rusdilli məktəblərdə boş yerlərin qalmaması sübut edir ki, Azərbaycanda övladının rus dilində təhsil almasını istəyən valideynlərin sayı kifayət qədərdir. Cəmiyyətimizdə belə bir fikir var ki, rus dilində təhsil uşağın gələcək həyatında, karyerasında, dünya görüşündə əhəmiyyətli rol oynayır. Odur ki, bu gün təkcə ölkəmizdə yaşayan rus icması deyil, azərbaycanlılar da övladlarının rus dilində təhsil alması üçün "dəridən qabıqdan çıxırlar".

Bununla belə, sosial şəbəkələrdə rusdilli məktəblərin bağlanmasını, hətta dövlət hesabına maliyyələşdirilməsinə qadağa qoyulmasını tələb edənlər var. Sputnik Azərbaycan ölkəmizdə rusdilli məktəblərin fəaliyyətinin əhəmiyyətini araşdırıb.

Azərbaycan Dillər Universitetinin rektoru, Xalq yazıçısı Kamal Abdulla Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, Azərbaycanda təkcə rus dilli yox, İndoneziya dilli məktəblər də fəaliyyət göstərməlidir:

"Biz müstəqil dövlətik və inkişafımız üçün bütün dünya ilə müəyyən əlaqələr qururuq. Yaxın və uzaq qonşularımızla, eləcə də bizdən çox uzaqda yaşayan portuqal indoneziya dili daşıyıcılarının da Azərbaycanda məktəbləri olmalıdır. Azərbaycan cəmiyyətinin üzvü seçimi özü etməlidir. Bu ən demokratik üsuldur. Hər kəs öz seçimini edib öz övladının istədiyi dilə yönəldərək və istədiyi mədəniyyətin içərisinə daxil edir. Fikrimcə bu heç müzakirə olunası mövzu deyil".

Kamal Abdulla hesab edir ki, insanın vətənpərvərliyi onun dil bilgisi ilə ölçülmür: "Mən Moskvada təhsil almışam. Görmüşəm ki, məktəbi rus dilində bitirən Azərbaycan övladları, Azərbaycanın mənafeyini heç də Azərbaycan məktəbini bitirənlərdən az müdafiə etmir. Bu məsələni unutmaq olmaz! İnsanın öz evində aldığı tərbiyə hər şeydən üstün və birincidir. Hər şeyi o müəyyənləşdirir. Hansı dildə təhsil alırıq alaq, azərbaycanlı kimi qalırıqsa, heç bir problem yoxdur. Biz bununla öz zəifliyimizi göstəririk ki, birdən rus dilində təhsil alsaq, azərbaycanlılıqdan çıxarıq. Əslində isə bu, belə deyil".

Xalq yazıçısı Kamal Abdulla
© Sputnik / Irade JELIL
Xalq yazıçısı Kamal Abdulla

Milli Məclisin Beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr komitəsinin üzvü Asim Mollazadə isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, hər bir azərbaycanlı bir neçə xarici dili bilməyə çalışmalıdır:

"Bu gün Azərbaycanda təkcə rusdilli yox, ingilis, fransız, alman və digər dilli məktəblərin olması çox yaxşı haldır. Biz çalışmalıyıq ki, xarici dilli məktəblərin ölkəmizdə sayı çox olsun. Bu gün Azərbaycanda rus icması yaşayır. Onlara öz dillərində təhsil almaq imkanı yaradılmalıdır. Qoy həm digər xarici dillərdə məktəblərin sayı çoxalsın, həm də Azərbaycanda yaşayan rus icması öz dilində təhsil ala bilsin. Mənim bu məsələyə yanaşmam belədir. Xarici dildə o qədər məlumat var ki, Azərbaycan gəncləri nə qədər mükəmməl səviyyədə xarici dilləri bilsələr, bizim üçün bir o qədər yaxşıdır".

Deputat deyir ki, Azərbaycan əsrlərdən bəri öz multikultural dəyərləri ilə seçilib: "Azərbaycanda hər bir xalqın mədəniyyətinə hörmət var. Multikultural dəyərlər bu gün də qorunur. Bunu rus dili ilə məhdudlaşdıraraq bizi məhdud dairəyə salırlar. Bu məsələni siyasiləşdirmək yanlışdır. Azərbaycan dünyaya əməkdaşlıq üçün açıqdır. Əməkdaşlıq üçün isə bir sıra xarici dilləri mükəmməl bilənlərə ehtiyac var. Biz hər bir qonşumuzla normal münasibət qurmaq, əməkdaşlıq etmək istəyirik. Çünki bölgəmizdə sülh və əmin-amanlığa ehtiyac var. Azərbaycanın hələ görəcəyi işlər çoxdur. Bu planda müharibə bizim planlarımız üçün təhlükədir".

Asim Mollazadə
Milli Məclisin Beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr komitəsinin üzvü Asim Mollazadə

Milli Məclisin Elm və Təhsil Komitəsinin üzvü, deputat Kamilə Əliyeva Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, mətbuatda, sosial şəbəkələrdə rus dilinin tədrisi ilə bağlı əsassız fikirlər söylənilməkdədir. Bəzi dairələr bu məsələni siyasiləşdirməyə çalışır və öz maraqlarını güdürlər. Hər bir Azərbaycan vətəndaşı öz dilini tarixini dərindən öyrənməli, ana dilini də mükəmməl bilməlidir.

"Rus dili Azərbaycanda əlavə xarici dil kimi tədris olunur. Burada mənə elə gəlir ki, təhlükəli bir məsələ yoxdur. Bu gün Azərbaycanda rus dili ilə yanaşı dövlət və özəl məktəblərdə, eləcə də universitetlərdə ingilis, fransız dili də tədris olunur. Bakıda Fransız məktəbi fəaliyyət göstərir. Elə orta məktəblər var ki, tədris ancaq ingilis dilində aparılır. Bakıda və bölgələrimizdə xarici dil kursları fəaliyyət göstərir. Deməli, xarici dillərə tələbat var. Mən bunu çox yaxşı hal hesab edirəm. Azərbaycan gənci daha savadlı, bilikli olmalıdır. Azərbaycan həqiqətlərini xarici ölkələrdə onların öz dilində çatdırmağı bacarmalıdır", - deyən Kəmalə Əliyeva hesab edir ki, ana dilini, vətənini sevmək insana genlə gəlir. Bu elə bir məsələdir ki, burada hansı dildə təhsil almaq əhəmiyyətli deyil.

Milli Məclisin Elm və Təhsil Komitəsinin üzvü, deputat Kamilə Əliyeva
"Azərbaycan xalqı elə bir xalqdır ki, öz dilinə, öz vətəninə bağlıdır. Bu əsrlər boyu belə olub. Azərbaycan xalqı bəşəriyyətə töhfə verəcək mədəniyyətə malikdir. Bu məsələ heç də siyasiləşdirilməməlidir. Ölkəmizdə digər xarici dillər kimi rus dili də tədris olunmaqdadır", - deyə deputat əlavə edib.

Təhsil məsələləri üzrə ekspert Kamran Əsədov mediaya açıqlamasında deyib ki, hazırda ölkədə Bakı da daxil olmaqla, 340 orta məktəbdə tədris rus dilində aparılır. "Bu, orta məktəblərin 7,6 faizində tədrisin rus dilində aparılması deməkdir. Ölkədə orta məktəblərin ümumi sayı 4472-dir. Tədrisin rus dilində aparıldığı 340 məktəbdə 90 min şagird rus dilində təhsil alır. Bu, ölkədə ümumən şagirdlərin 6,3 faizinin rus dilində təhsil alması deməkdir. Azərbaycanda şagirdlərin ümumi sayı 1 milyon 416 min nəfərdir. Həmin şagirdlərin 450 mindən çoxu rus dilini xarici dil kimi öyrənir ki, bu da şagirdlərin 32 faizi deməkdir. Ölkədə fəaliyyət göstərən ali təhsil müəssisələrində isə bütün ixtisasların 70 faizdən çoxu rus dilində də tədris olunur. Ali təhsil müəssisələrinin demək olar ki, bütün fakültələrində rus bölməsində təhsil alan tələbələr var".

© Sputnik / Irade JELIL
Təhsil məsələləri üzrə ekspert Kamran Əsədov

Ekspert bildirib ki, rus bölməsi üzrə şagirdlərin sayı Bakı şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin tabeliyində olan ümumi təhsil məktəblərində təhsil alan ümumi şagird sayının 17 faizini təşkil edir.

3454
Əlaqədar
Moskvadan Bakıya ilginc rus dili təklifi: Bizim cavabımızı gözləyirlər
Fərid Şəfiyev: Azərbaycanda rus məktəbləri məsələsi siyasiləşdirilir
Rus dili ilə bağlı problem şərəf məsələsidirmi - Cəmiyyətimiz iki cinaha bölünüb
Azər Həsrət: “Rusdilli media bizim üçün hər şeydən öndə gəlir”
Rusdilli əhalini təmsil edən təşkilatlar prezidentə müraciət ünvanlayıb
 Astara rayonunun Şiyəkəran kəndində 20 Yanvar şəhidlərinə ucaldılan abidə

Şəhidlərə ucaldılan ilk abidə: "Dedilər, səni həbs edərik" - FOTO

95
1990-cı ildə 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsinə ilk abidə Azərbaycanın cənubunda qoyulub. Amma bu abidə qoyulandan bir il sonra onun təşəbbüskarı müəmmalı şəkildə 35 yaşında dünyasını dəyişib

Rahim Muradov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 20 yanvar — Sputnik. Azərbaycan xalqı ölkəmizin müstəqilliyi uğrunda şəhid olanların əziz xatirəsini daim uca tutub. Bakıda törədilən qətliamdan sonra xalqımız şəhid olanları böyük ehtiramla dəfn etdi. O vaxt Azərbaycanda 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsinə ilk abidə Astara rayonunun Şiyəkəran kəndində ucaldılıb. Kənd sakini Yunus Qulamov bu abidənin şəhidlərimizin qırx mərasiminə bir həftə qalmış hazırlanıb kəndin mərkəzində qoyulduğunu Sputnik Azərbaycan-a bildirdi.

© Sputnik / Rahim Murad
Astara rayonunun Şiyəkəran kənd sakini Yunus Qulamov

- Həmin günlərdə yollar, xüsusən də Ələt-Astara yolu bağlanmışdı. Abidəni Bakıda hazırladıb sovxozun yük avtomobillərindən birinin yük yerində gizlicə kəndə gətirdilər. Abidənin qoyulmasının təşəbbüskarı mənim rəhmətlik dayım, həmin illərdə Şiyəkəranda coğrafiya müəllimi işləyən, 34 yaşlı Ənnam Əmrayev olub. Rəhmətlik Ənnam müəllim bu abidəni qoymaq istəyəndə o vaxt Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin əməkdaşları dəfələrlə hədə-qorxu gələrək maneə törətməyə çalışıblar. Lakin Ənnam müəllim öz istədiyinə nail oldu. Amma bu abidə qoyulandan bir il sonra Ənnam Əmrayev müəmmalı şəkildə 35 yaşında dünyasını dəyişdi. Ənnam müəllimin vaxtsız və müəmmalı şəkildə ürək xəstəliyindən vəfat etməsində keçmiş DTK-nın rolunun olduğundan bütün kənd camaatı şübhələndi.

- Abidənin qoyulması üçün lazım olan vəsaitin hamısını mərhum Ənnam müəllim təkcə özümü ödədi?

- Vəsaitin çox hissəsini rəhmətlik dayım Ənnam müəllim vermişdi, digər hissəsi kəndimizdə Sovet hökumətinə qarşı çıxan və müstəqilliyimizi tələb edən kənd ziyalıları tərəfindən verildi.

© Sputnik / Rahim Murad
Astara rayonunun Şiyəkəran kəndinin girişi

- Mərhum dayınıza həmin vaxt DTK-dan savayı daha kimlər təzyiq göstəriblər?

- Həmin dövrdə rayon rəhbərliyi təzyiq göstərmədi. Amma Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin əməkdaşları açıq-aşkar təzyiqlər göstərirdilər. Hətta bir neçə dəfə rayon mərkəzinə çağıraraq, “Səni həbs edərik” deyə təhdid də ediblər. O vaxt Astara Rayon Partiya Komitəsinin sədri Sultan Məmmədov idi və bir dəfə də Ənnam müəllimə: “Biz sənə xəbərdarlıq etsək də, mənən səninləyik”, - deyib.

- Yunus müəllim, 20 Yanvar hadisələri vaxtı Bakıda Şiyəkərandan şəhid olan vardımı?

- Həmin hadisələr vaxtı kəndimizdən kimsə orada şəhid olmamışdı. Lakin hadisələrdən sonra Şiyəkəranın hər yerində işıq dirəklərindən qara bayraqlar asılmışdı. Düzü, bu bəyənilmədi, amma insanlarda olan azadlıq eşqi və şəhidlərimizə olan ehtiram hissi güclü olduğundan dirəklərdən qara bayraqları sökmədilər.

© Sputnik / Rahim Murad
Astara rayonunun Şiyəkəran kəndində 20 Yanvar şəhidlərinə ucaldılan abidə

- Azərbaycanda şəhidlərin xatirəsinə ilk ucaldılan abidə olduğu üçün qonşu kənddən və ya rayonlardan gəlib ziyarət edən olurdumu?

- Bildiyimiz kimi, həmin dövrlərdə yanvar hadisələrinə siyasi qiymət verilmədiyi üçün Bakıda uzun müddət şəhidlərin xatirəsinə abidə ucaldılmadı. Dediyim kimi, bu, yeganə abidədir ki, şəhidlərimizin qırxı çıxmamış artıq kəndimizdə qoyulmuşdu. Artıq kəndimizdə bir növ adət halı alıb, yeni evlənənlər nikah günü gəlib burada abidənin önündə xatirə fotosu çəkdirirlər. İndi də hər il 20 Yanvar hadisələrinin ildönümündə bütün kənd camaatı sözügedən abidəni ziyarət edir.

95
Teqlər:
tarix, şəhidlər, abidə, Astara, 20 Yanvar
Vüqar Muradov, arxiv şəkli

Tanınmış müğənni Şuşa fatehinə mahnı həsr edib - VİDEO

603
(Yenilənib 22:00 20.01.2021)
Müğənninin "Şəhid" ("Qarabağ") adlı mahnısının sözləri Abil İslama, musiqisi Arif Səlimova məxsusdur. Klipin rejissoru Tural Nusalovdur. Sözügedən mahnı baş leytenant Asəf Ağayev başda olmaqla, bütün şəhidlərimizə həsr olunub.

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 20 yanvar — Sputnik. Tanınmış müğənni, "Yeni ulduz" müsabiqəsinin qalibi, Azərbaycanın Böyük Vətən müharibəsinin qazisi Vüqar Muradov 17 dekabr 2020-ci ildə Xocavənd rayonu istiqamətində minaya düşərək şəhid olmuş baş leytenant Asəf Ağayev də daxil olmaqla, bütün şəhidlərə mahnı həsr edib. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, müğənninin "Şəhid" ("Qarabağ") adlı mahnısının sözləri Abil İslama, musiqisi Arif Səlimova məxsusdur. Klipin rejissoru Tural Nusalovdur.

Məlumat üçün bildirək ki, Asəf Ağayev 2020-ci il sentyabr 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistanın işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzuli rayonundan Şuşa şəhərinə qədər döyüş yolu keçib. Şuşa şəhərinin işğaldan azad edilməsində şücaət göstərmiş hərbçilərimizdən biri olub. Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidlik və şücaət nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən, Asəf Ağayev ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edilib.

Bundan başqa, Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidlik və şücaət nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən, Asəf Ağayev ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edilib.

603
Teqlər:
şəhid, Şuşa, mahnı, Vüqar Muradov
Pfizer-BioNtech peyvəndi, arxiv şəkli

ÜST iddia edir ki, vaksindən ölən yoxdur

0
ÜST nümayəndəsinin sözlərinə görə, peyvəndin bir neçə yan təsirləri qeydə alınıb, məsələn, anafilaktik şok kimi

BAKI, 20 yanvar - Sputnik. Koronavirus infeksiyasına qarşı peyvəndlərdən hələlik heç bir ölüm halı qeydə alınmayıb. Sputnik Azərbaycan RİA Novosti-yə istinadən bildirir ki, bunu Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının eksperti Mariancela Simao deyib. 

"Əlimizdə bazarda geniş istifadə olunan peyvənd var. Bu, Pfizer-dir. Və hələlik hazırda istifadə olunan vaksinlərdən heç bir ölüm halının şahidi olmamışıq, - o bildirib. 

ÜST nümayəndəsinin sözlərinə görə, bir neçə yan təsirlər qeydə alınıb, məsələn, anafilaktik şok kimi. Bəzi peyvənd olunmuş şəxslərdə isə ciddi allergiyalara meyllilik var. Belə hallarda mütləq tibb müəssisələrində nəzarət altında peyvənd vurdurmaq lazımdır, mütəxəssis söyləyib.  

Simao əlavə edib ki, ÜST vaksinlərin istənilən ciddi yan təsirini izləyir və öz tövsiyələrini yeniləyir. Hazırda koronavirus əleyhinə daha 12 preparatı təşkilatın ekspertləri qiymətləndirməlidirlər.

0
Teqlər:
ÜST, ölüm, Pfizer, vaksin
Mövzu:
Yeni tip koronavirus pandemiyası