Qafqazın xəritəsi

Bakının azad edilməsinə həsr olunan filmin təqdimatı keçirilib

45
Filmin əsas məqsədi Azərbaycan və Türkiyənin hər zaman biri-birinin yanında olduğunu çatdırmaqdır

BAKI, 15 sentyabr — Sputnik. AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxanasında (MEK) Əməkdar incəsənət xadimi Ziya Şıxlınskinin Qafqaz İslam Ordusuna həsr olunmuş "Yazılsın tarixə bir qızıl xətlə" sənədli filminin təqdimatı keçirilib. Film 1918-ci ildə Azərbaycanın və paytaxt Bakının Qafqaz İslam Ordusu tərəfindən azad edilməsinə həsr olunub. Filmin əsas məqsədi Azərbaycan və Türkiyənin hər zaman biri-birinin yanında olduğunu çatdırmaqdır. Azərbaycan türkləri Çanaqqalada, Anadolu türkləri Azərbaycanın müstəqilliyi uğrunda döyüşlərdə biri-birinin ağır günlərində həmişə köməyə gələrək on minlərlə şəhid veriblər və əsl qardaşlığın necə olduğunu göstəriblər. 1918-ci ilin mart ayında Türk ordusu generalı Nuru Paşanın rəhbərlik etdiyi hərbi qüvvələr Gəncədən Bakıya qədər böyük qurbanlar hesabına Azərbaycan Demokratik Respublikasının müdafiəsinə gəldilər. Filmdə general Əliağa Şıxlinskinin Azərbaycan korpusunun formalaşdırması, rəhbərlik etdiyi ordu hissələrinin türk hərbi qüvvələri ilə birləşməsi və Azərbaycan Demokratik Respublikasının paytaxtının Gəncə şəhərindən Bakıya köçürülməsi sənədlər əsasında göstərilir.

Filmin müəllifi, Əməkdar incəsənət xadimi, rejissor Ziya Şıxlınski filmin mövzusu, ərsəyə gəlməsi haqqında təəssüratlarını bölüşüb, çəkilişlə bağlı baş verən əlamətdar faktlardan, xatirələrdən danışıb. Z.Şıxlınski filmin 1918-ci il 15 sentyabrda Bakının rus bolşevik-erməni daşnak qüvvələrindən azad edilməsi kimi tarixi bir hadisəyə həsr olunduğunu bildirib. Rejissor, kadrlarda xronoloji ardıcıllıqla əks olunan hadisələrdən — XX əsrin əvvəllərində dünyanın siyasi təlatümlərindən, Cənubi Qafqazın o zamankı durumundan, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasını şərtləndirən amillərdən və Azərbaycan-Anadolu türklərinin birliyindən bəhs edib. O, yeni yaranmış Azərbaycan Cümhuriyyətinə hərbi dəstək məqsədilə Osmanlı ordusunun generalı Ənvər paşanın göstərişi və Nuru paşanın rəhbərliyi ilə yaradılmış Qafqaz İslam Ordusunun keşməkeşli və şərəfli yolundan danışıb. Çıxışçı eyni zamanda Qafqaz İslam Ordusunun dəstəyi ilə yaradılmış Azərbaycan Ordusunun ilk komandanı general Əliağa Şıxlınskinin bacarıqlı sərkərdə kimi oynadığı əhəmiyyətli roldan da bəhs edib.

Bakı Slavyan Universitetinin dosenti Elçin Seyidov film haqqında fikirlərini bölüşüb. O, Bakının işğaldan azad edildiyi tarixi gündən, dövrü səciyyələndirən hadisələrdən danışıb. "Hər bir sənətkarın şah əsəri olur, bu film də Ziya müəllimin şah əsəridir" deyərək spesifik dəst-xəttə malik rejissor kimi dəyərləndirdiyi Ziya Şıxlınskiyə yeni yaradıcılıq uğurları diləyib.

  • Mənim xatirələrim adlı kitab
    "Mənim xatirələrim" adlı kitab
    © Photo : AMEA mətbuat xidməti
  • Yazılsın tarixə bir qızıl xətlə sənədli filminin təqdimatı
    "Yazılsın tarixə bir qızıl xətlə" sənədli filminin təqdimatı
    © Photo : AMEA mətbuat xidməti
  • Yazılsın tarixə bir qızıl xətlə sənədli filminin təqdimatı
    "Yazılsın tarixə bir qızıl xətlə" sənədli filminin təqdimatı
    © Photo : AMEA mətbuat xidməti
1 / 3
© Photo : AMEA mətbuat xidməti
"Mənim xatirələrim" adlı kitab

AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxanasının direktoru Leyla İmanova MEK əməkdaşları adından belə bir filmi ərsəyə gətirdiklərinə görə müəllif Ziya Şıxlınskiyə və operator Yuri Voronovskiyə təşəkkürünü bildirib: "Bu filmə baxanda bizim yaşadığımız tarixi, bu tarixi yaradanları, qələmə alanları bir daha gözünün qarşısından keçirirsən və başa düşürsən ki, bu cür əsərlərə, bu cür təmiz interpritasiyalara, bu cür yanaşmalara, tarixi faktların bu cür sintezinə bizim hələ də çox böyük ehtiyacımız var. Mən istərdim ki, biz Azərbaycan və Türkiyə tarixinin birləşdiyi səhifələrə bir daha nəzər salaq, o məqamların tarixə salınmasına yardım edək. Təklif edirəm ki, biz filmin bugünkü təqdimatı ilə kifayətlənməyək, növbəti nümayişi Şərq fondunda mühafizə olunan türkdilli mənbələrin təqdimatı zamanı həyata keçirək.

Tədbirin sonunda son bir neçə ildə formalaşmış ənənəyə əsasən MEK-in unikal layihəsi olan Azərbaycan Milli Rəqəmsal Yaddaş bazasına növbəti sənədlər hədiyyə olunub. Ziya Şıxlinski müəllifi olduğu "Yazılsın tarixə bir qızıl xətlə" adlı filmini, rus imperator ordusunun general-leytenantı və Azərbaycan Demokratik Respublikasının artilleriya generalı Əliağa Şıxlinskinin "Мои воспоминания" ("Mənim xatirələrim") adlı kitabını və Qafqaz Hərbi Dairəsi ştabının Hərbi Tarix Şöbəsi tərəfindən 1901-ci ildə Tiflisdə hazırlanmış 1801-1813-cü illərdə Qafqazda sərhədlərin durumunu əks etdirən "Qafqazın xəritəsi – sərhədlərin göstərilməsi ilə" bağlı sənədi hədiyyə edib.

45
Teqlər:
AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxanası, AMEA, Ziya Şıxlınski, Əliağa Şıxlinski, Gəncə, Türkiyə, Azərbaycan, Bakı
Əlaqədar
Rüstəmxanlı: “Bakının cinayətkarlardan təmizlənməsi şərəfli tarixdir”
Cümhuriyyət Azərbaycan tarixinin ən şərəfli səhifəsidir
Publisist: Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti tariximizin şərəfli dövrüdür
Tariximizin ən şanlı səhifələrindən biri
Ofis, arxiv şəkli

İşədüzəltmə firmalarının fırıldaqçılığına son

5
(Yenilənib 22:44 06.07.2020)
İşədüzəltmədə vasitəçilik fəaliyyəti həyata keçirən hüquqi şəxslərlə daimi məlumat mübadiləsi təmin olunacaq

BAKI, 6 iyul — Sputnik. Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində yaradılan Dövlət Məşğulluq Agentliyinə həvalə olunan vəzifələrdən biri də işədüzəltmədə vasitəçilik fəaliyyəti ilə məşğul olan hüquqi şəxslərin elektron formada reyestrini aparmaqdır.

Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a Nazirlikdən məlumat verilib. Xəbərə görə, həmin reyestrin yaradılması 2020–2021-ci illərdə nəzərdə tutulub və hazırda üzərində işlər aparılır. Bu reyestr müvafq sahədə vahid informasiya bazasının yaradılmasına imkan verəcək. Nəticədə işədüzəltmədə vasitəçilik fəaliyyəti həyata keçirən hüquqi şəxslərlə daimi məlumat mübadiləsi təmin olunacaq.  Hüquqi şəxslər onlarda olan mövcud vakansiyaları, həmçinin onlara işlə təmin edilmək üçün müraciət edən şəxslər və eləcə də işlə təmin etdikləri şəxslər barədə bütün məlumatları bu reyestrə daxil edəcəklər.

5
Bakıda yanğının nəticəsi

Paytaxtda üfunət qoxusu Yayılan iy “Sobsan”dan gəlir?

172
(Yenilənib 23:00 06.07.2020)
Üfunət iyi Bakının Binəqədi rayonunda daha çox hiss olunur, eyni zamanda Nərimanov və digər rayonların ərazilərini də bürüyüb.

BAKI, 6 iyul — Sputnik. Bakının bəzi ərazilərini üfunət iyi bürüyüb. Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, pis qoxu paytaxtın Binəqədi rayonunda daha çox hiss olunur.

Eyni zamanda üfunət iyi Nərimanov və digər rayonların ərazilərini də bürüyüb.

Hazırda atmosfer qatında mövcud olan qoxunun səbəbləri məlum deyil.

Qeyd edək ki, bir neçə gün öncə Binəqədi rayonundakı “Sobsan” boya fabrikində baş vermiş yanğın zamanı fabrikə yaxın ərazilərdə havaya qatı tüstü yayılıb. Yanğının ətraf mühitə təsirini müəyyənləşdirmək məqsədilə Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin əməkdaşları dərhal hadisə yerinə yollanıb, ərazidə monitorinq keçirib və atmosfer havasından nümunələr götürüblər.

Analizlərin nəticələrinə əsasən, yanğının baş verdiyi ərazinin ətrafında dəm qazı 5,6, benzol 1,3, toluol 1,2, etil benzol 23,3, meta-ksilol 2,7, orto ksilol 2,4 dəfə yol  verilən qatılıq həddini keçib. Ərazidəki atmosfer havasının hazırkı vəziyyətinin öyrənilməsi məqsədilə, bu gün fabrikə yaxın yaşayış məntəqələrində havadan təkrar nümunələr götürülüb və nəticəsi barədə əlavə məlumat veriləcək.

172
Arxeoloji qazıntılar, arxiv şəkli

Yeddi min ilin sirri - Polşada qədim xəndəklər aşkar edilib

0
(Yenilənib 23:51 06.07.2020)
Polşada daha əvvəl buna bənzər tapıntı aşkarlanmayıb. Ancaq Slovakiyada, Çexiyada, Macarıstanda və digər ölkələrdə buna bənzər çıxıntılar - quruluşlar hələ də qalıb.

BAKI, 7 iyul — Sputnik. Arxeoloqlar qrupu Polşanın şimalında naməlum mənşəli xəndəklər sistemi aşkarlayıb. Sputnik Azərbaycan xarici mətbuata istinadla xəbər verir ki, tədqiqatlarla müəyyən edilib ki, hündürlükdən onlar tək şəkil kimi görünürmüş.

Xəndəklər ilk dəfə "Google Maps" və "Google Earth" xəritələrinin köməyi ilə gözə çarpıb. Alimlərin fikrincə, obyektlərin 7 minə yaxın yaşı var.

Polşada daha əvvəl buna bənzər tapıntı aşkarlanmayıb. Ancaq Slovakiyada, Çexiyada, Macarıstanda və digər ölkələrdə buna bənzər çıxıntılar - quruluşlar hələ də qalıb.

Xəndəklər bir mərkəz ətrafında oval şəklində qazılıb və bəzi yerlərdə torpaq "körpülər" qorunub saxlanılıb.

Xəndəklərin eni üç metr, dərinliyi iki metrdir. Ən böyüyünün diametri 85 metr təşkil edir. Yəqin ki, qədim tayfalar onları sümük alətlərinin köməyi ilə qazıblar, bu da çox səy və vaxt tələb edib. Arxeoloqların sözlərinə görə, gil torpaqlarda müasir avadanlıqlarla belə qaıntı aparmaq çətindir.

Elm adamları bu quruluşların ritual məna kəsb etdiyini düşünürlər. Ancaq burada hansı ayinlərin keçirildiyi hələ müəyyən edilməyib. İçəridə olan qədim kömür izləri burada hansısa tikilinin olduğunu və sonradan yandığını sübut edir.

0