Nərgiztəpə

Nərgiztəpə oğuz elinin alınmaz qalası

759
(Yenilənib 11:12 28.12.2016)
Bura Azərbaycan tarixinin bütöv bir mərhələsinə işıq saçır

Ayaz Yaşılyarpaq, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 28 dek — Sputnik. "Ərənlər əvrəni Qaracuq Çoban sapanının ayasına daş qodı, atdı. Birin atanda ikisin-üçin yıqdı, ikisini atanda üçin-dördin yıqdı. Kafirlərin gözinə qorxu düşdi. Qaracuq Çoban kafirin üç yüzini sapan daşıyla yerə bıraqdı. İki qardaşı oxa düşdi, şəhid oldı. Çobanın daşı dükəndi; qoyun deməz, keçi deməz, sapanın ayasına qor atar, kafiri yıqar." 

Keçmiş Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətindən və keçmiş Martuni (indiki Xocavənd) rayonundan Azərbaycan hökumətinin nəzarətində olan yeganə ərazi
© Sputnik / Kamal Almuradlı
Keçmiş Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətindən və keçmiş Martuni (indiki Xocavənd) rayonundan Azərbaycan hökumətinin nəzarətində olan yeganə ərazi

Nərgiztəpə… Keçmiş Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətindən və keçmiş Martuni (indiki Xocavənd) rayonundan Azərbaycan hökumətinin nəzarətində olan yeganə ərazi. Bu yüksəklik tarixin müxtəlif dönəmlərində qanlı döyüşlərə şahidlik edib, oğuz elinin alınmaz qalasına çevrilib.

Söhbətimizə "Kitabi-Dədə Qorqud" dastanındakı "Salur Qazanın evi yağmalandığı boy"dan körpü salmağımız heç də təsadüfi deyil. Uzaq əsrlərdən bu günümüzədək gəlib çıxan rəvayətə görə, Qaracuq (Qaraca) Çobanın mərdliklə vuruşduğu, qardaşları Qabangücü və Dəmirgücünün şəhid olduğu hadisə bu yerdə baş verib. Xalq inancına görə, ərazidəki iri daşlar, yaxud "daşlaşmış qoyunlar" qeyri-adi gücə malik el qəhrəmanının sapandından çıxaraq hərəsi bir tərəfə yuvarlanıb, onun özü isə bu yerdə dəfn olunub.

Nərgiztəpədə tapılmış, üzərinə ox, kaman işarələri, damğalardan ibarət naxışlar çəkilmiş qəbirüstü daş
© Sputnik / Kamal Almuradlı
Nərgiztəpədə tapılmış, üzərinə ox, kaman işarələri, damğalardan ibarət naxışlar çəkilmiş qəbirüstü daş

Xocavənd Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının köməkçisi Şaiq Aslanov Sputnik-ə məlumat verir ki, ötən əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində Dağlıq Qarabağ və ona bitişik rayonlar işğal olunarkən, Nərgiztəpə də bir müddət erməni hərbi qüvvələrinin nəzarətinə keçib: "1993-cü ilin sonlarından başlayaraq Azərbaycan Ordusu və könüllülər amansız döyüşə atılaraq ərazini geri almağa müvəffəq olub".

"Təpənin yüksəkliyində torpaqlarımızın müdafiəsi uğrunda canından keçmiş 150-yə yaxın şəhidin xatirəsini əbədiləşdirmək məqsədilə abidə kompleksi yaradılıb, Azərbaycanın dövlət bayrağı asılıb. Beləcə Nərgiztəpə xocavəndlilər üçün vətənpərvərlik ruhuna, qürur mənbəyinə və and yerinə çevrilib." — deyir Ş. Aslanov.

Barəsində dastan və rəvayətlər dolaşmağı, siyasi, hərbi-strateji əhəmiyyəti öz yerində, Nərgiztəpə, həm də tarixi abidə kimi də qiymətlidir. Onun haqqında ilk dəfə ötən əsrin ortalarında Mil-Qarabağ bölgəsində tədqiqat aparan görkəmli rus alimi A. A. İessen məlumat verib. Orta tunc və antik dövr küp qəbirləri mədəniyyətinə aid keramika nümunələrinə əsaslanan araşdırıcı, təpəni çoxtəbəqəli abidə adlandırıb.

Nərgiztəpədə dağ çiçəkləri
© Sputnik / Kamal Almuradlı
Nərgiztəpədə dağ çiçəkləri

Son vaxtlar aparılan arxeoloji qazıntılarla burada qədim divar və xəndək qalıqları aşkar edilib. Divarın tikintisində hər hansı bərkidici maddədən istifadə edilmədiyindən, onu Azərbaycanda daha çox "təpəgöz qalaları" kimi tanınan klassik siklop tikililəri sırasına daxil edirlər. Alimlər belə tikililəri ibtidai cəmiyyətin dağılması və sinifli cəmiyyətə keçid dövünə aid edirlər. Tədqiq olunan ərazidə, üzərinə ox, kaman işarələri, damğalardan ibarət naxışlar çəkilmiş qəbirüstü daşlar, iri küp içərisində insan sümükləri olan qəbir qalıqları, daş lövhələr, boya ilə naxışlar çəkilmiş müxtəlif saxsı qablar, sədəfdən düzəldilmiş muncuq, habelə daşdan düzəldilən əmək alətləri aşkar edilib.

Gündüzqala kəndi
© Sputnik / Ayaz Yaşılyarpaq

Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, arxeoloq Təvəkkül Əliyev hesab edir ki, Nərgiztəpə Azərbaycan tarixinin bütöv bir mərhələsinə işıq saça biləcək abidədir: "Burada qədim Azərbaycan dövləti olan Albaniyanın həm antik, həm də erkən orta əsrlər tarixini bütün çalarları ilə izləmək olar. Qazıntılar zamanı Orta Tunc, Son Tunc və İlk Dəmir dövrlərinə, erkən alban çağlarına aid saxsı nümunələrinə də təsadüf edilir."

… Biz bilmirik bu təpə niyə belə adlandırılıb. Nərgiz gül adıdır. Amma klassiklərimiz gözəlin gözlərini də bu gülə bənzədiblər. Bu təpə "on iki batmanlıq daş" altından da çiçək çıxarmağı bacarıb. Bu təpə saf sevgilərə şahidlik edib. Oğuz elində ana südü ilə dağ çiçəyi yaraya məlhəm buyurulub…

759
Teqlər:
Şaiq Aslanov, "Kitabi-Dədə Qorqud", Nərgiztəpə, Qaracuq Çoban, ərazi, abidə, tarix
Əlaqədar
200 illik tarixi abidə ətrafında müəmma
Abidələrdə yaşayan tarix
Tarixi məscid yenidən ibadətə açılacaq
Altında oğurlanmış tarix yatan məbəd
Şuşa, arxiv şəkli

Qarabağın adıyla halal pul qazanmaq olar - gərək başı da, ürəyi işlədəsən

1
(Yenilənib 10:55 12.08.2020)
Müsabiqəyə təqdim olunan ssenarinin hüquqları müəllifə məxsus olmalı, orijinal və ekranlaşdırılmamış olmalıdır.

BAKI, 12 avqust — Sputnik. Qarabağ həqiqətlərinin beynəlxalq arenada səslənməsində kinematoqrafın oynaya biləcəyi müsbət rolu nəzərə alaraq, o cümlədən kinematoqrafiyamızda Qarabağ müharibəsinin yaşatdığı insan faciələrinin tam dolğunluğu ilə, realistik əksinin vacibliyini qeyd edərək, Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqı "Qarabağ. İnsan. Qələbə" tammetrajlı bədii film ssenarisi müsabiqəsi elan edir. 

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, müsabiqənin şərtləri belədir:

- Müsabiqəyə təqdim edilən ssenarinin janrından asılı olmayaraq, Qarabağ müharibəsinin insan taleyi, onun draması və faciəsi prizmasından ifadəsi, həm yerli, həm də xarici tamaşaçıya maraqlı olması arzuolunandır.

- Müsabiqədə iştirak üçün tammetrajlı bədii filminin ssenarisi (elektron variantda CD diskdə və çap olunmuş variantda, şrift Courier New, ölçü 12), müəllif haqqında məlumatın (əlaqə telefonu və e-mail ünvanı) təqdim edilməsi tələb olunur. Ssenari 22 noyabr 2020-ci il tarixinə qədər Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının ofisinə təqdim edilməlidir. Ünvan: Bakı şəhəri, Həsən Seyidbyli 18.

- Müsabiqəyə təqdim olunan ssenarinin hüquqları müəllifə məxsus olmalı, orijinal və ekranlaşdırılmamış olmalıdır.

- Qaliblər diplom və pul mükafatı ilə təltif ediləcəklər.

- Baş mükafat 5000 AZN.

- Həvəsləndirici mükafat (2 ssenari) 2500 AZN.

Qalib ssenari istehsalı məqsədəuyğun layihə olaraq Mədəniyyət Nazirliyinə təqdim ediləcəkdir.

Əlavə məlumat üçün əlaqə: (012)5059533, mail: info@aki.az

1
Əlaqədar
Qarabağlılar Kann Festivalının təşkilatçılarına etiraz edirlər
Amerikada Azərbaycan həqiqətləri: Qarabağa aid film mükafat aldı - VİDEO
Qarabağın qapısını açmaq istəyənlərin "Açar"ı: hər azərbaycanlının qəlbi sızlayacaq
Azərbaycan filmi “Qızıl şir”ə iddialıdır
Onun ürəyi Qarabağın "Fəryad"ına dözmədi
Əli qandallanmış kişi polis bölməsində, arxiv şəkli

Şəmkirdə "Canavar" ələ keçdi, amma əməli heç canavara yaraşmır

8
Saxlanılan şəxslər istintaqa təhvil veriliblər, maddi sübutlar isə ekspertizaya təqdim olunub. Faktlarla bağlı araşdırma aparılır

BAKI, 12 avqust — Sputnik. Şəmkir Rayon Polis Şöbəsinin (RPŞ) əməkdaşları tərəfindən rayon sakinləri, əvvəllər məhkum olunmuş 42 yaşlı Tural Ələsov, 46 yaşlı Vüqar Zamanov və 42 yaşlı, əvvəllər dəfələrlə məhkum olunmuş Şirxan Aslanov narkotik vasitələrin qanunsuz satışında və saxlanmasında şübhəli bilindikləri üçün saxlanılıblar.

Sputnik Azərbaycan Daxili İşlər Nazirliyinin Mətbuat Xidmətinin Gəncə regional qrupuna istinadla xəbər verir ki, onların üzərinə qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada baxış keçirilən zaman T. Ələsovdan 1.296 qram, Ş. Aslanovdan 0.253 qram, Vüqar Zamanovdan isə 0.289 qram narkotik vasitə olan heroin aşkar edilərək götürülüb. İlkin dindirilmə zamanı Şirxan Aslanov və Vüqar Zamanov narkotik vasitəni "Canavar" ləqəbi ilə tanıdıqları Tural Ələsovdan aldıqlarını etiraf ediblər.

Bundan başqa RPŞ əməkdaşlarının keçirdikləri digər əməliyyat tədbirləri nəticəsində, qanunsuz olaraq narkotik saxlamaqda şübhəli bilinən, əvvəllər məhkum olunmuş rayon sakini Dilqəm Məmmədov saxlanılaraq RPŞ-yə gətirilib və onun üzərinə keçirilmiş baxış zamanı 13.533 qram narkotik vasitə olan həşiş və 0.676 qram qurudulmuş marixuana aşkar edilərək götürülüb.

Rayon Polis Şöbəsinin daxil olmuş məlumat əsasında keçirdikləri daha bir əməliyyat tədbirləri nəticəsində, qanunsuz olar narkotik vasitə əkib-becərməkdə şübhəli bilinən rayonun sakini, əvvəllər məhkum olunmuş 45 yaşlı Ömər Rzayevin Yuxarı Seyfəli kəndi ərazisindəki həyətyanı sahəsinə keçirilən baxış zamanı oradan 5 ədəd ümumi çəkisi 12 kq 400 qram olan çətənə bitkiləri aşkar edilərək götürülüb.

Saxlanılan şəxslər istintaqa təhvil veriliblər, maddi sübutlar isə ekspertizaya təqdim olunub. Faktlarla bağlı araşdırma aparılır.

8
Əlaqədar
Gəncə sakini ağır dəlillə ələ keçdi - FOTO
Oğuzda 3 tondan artıq narkotik vasitə məhv edilib
Dərman da olarmış! Marixuananın xərçəngi məhv edən növü aşkarlanıb
Videosu "tutmadı", özünü tutdular
Şabran polisi əməliyyat keçirdi: üç rayon sakini saxlanıldı