Məmmədəli Məmmədovun Qax rayonunun Baydarlı kəndindəki büstü

Oder çayını yaran azərbaycanlı: o, böyük bir sovet diviziyasını xilas etdi

6738
1945-ci il yanvarın 24-ü. Sahildəki evlərdən birində baş serjant Məmmədov döyüş meydanında xilas etdiyi əsgər və zabitləri yerləşdirdikdən sonra faşistlər həmin yeri gülləbəran edirlər. Məmmədəli faşistlərin 40 əsgər və zabitini məhv edir.

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 9 may — Sputnik. Böyük Vətən Müharibəsinin bəşəriyyətə vurduğu yaralar hələ də sağalmayıb, yaddaşlardan silinməyib. İllər keçsə də, bu ölüm-dirim müharibəsi unudulmayacaq.

Fəzail Əhmədov
© Sputnik / Ayaz Yashilyarpaq

Keçmiş SSRİ-nin elə bir ucqar məkanı olmayıb ki, bu vahiməli və dəhşətli müharibə həmin yerlərə aclıq, səfalət, müsibət, ölüm və göz yaşları gətirməsin. O dövrdə Vətən anlayışı milliyyətindən, dilindən, yaşadığı yerindən asılı olmayaraq hər bir insan üçün əziz və müqəddəs idi. Bir sözlə, İkinci Dünya Müharibəsi tarixdə xüsusi iz buraxıb.

Məmmədəli Məmmədov
© Sputnik / Shahperi Abbasova
1940-cı il oktyabr ayının 10-da əsgəri xidmətə çağrılmış M.Məmmədov, 1235-ci atıcı alayında sanitar təlimatçı kimi fəaliyyət göstərib

Bu qələbədə Azərbaycan neftinin və azərbaycanlıların rolu danılmazdır. Azərbaycandan Böyük Vətən Müharibəsində iştirak edən on minlərlə döyüşçü faşistlərlə vuruşlarda rəşadət və qəhrəmanlıq nümunələri göstərdiklərinə görə SSRİ-nin yüksək adları, rütbələri, orden və medalları ilə təltif ediliblər.

Bunlardan biri də Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Məmmədəli Cəbrayıl oğlu Məmmədovdur. O, 1920-ci ildə Qax rayonun Baydarlı kəndində anadan olub. Uşaqlığını, ilk gənclik illərini də elə bu kənddə keçirmişdi. Şəki Pedeqoji Texnikumunu bitirdikdən sonra bir müddət müəllim işləmişdi.

Məmmədəli Məmmədov
© Sputnik / Shahperi Abbasova
Yaralı döyüşçüləri xilas etməkdə xüsusi mərdlik və cəsurluq göstərmiş Məmmədəli 1943-cü il oktyabrın 24-də "İgidliyə görə" medalı ilə təltif olundu

1940-cı il oktyabr ayının 10-da Sovet Ordusu sıralarına əsgəri xidmətə çağrılmış M.Məmmədov, 1235-ci atıcı alayında sanitar təlimatçı kimi fəaliyyət göstərir. O, yaralı döyüşçüləri xilas etməkdə xüsusi mərdlik və cəsurluq göstərmişdi. Buna görə də Məmmədəli 1943-cü il oktyabrın 24-də "İgidliyə görə" medalı ilə təltif olundu.

İrəlidə Oder çayı dururdu. Əmr edilmişdi ki, nəyin bahasına olursa olsun, bu çay keçilməli, Sovet qoşunları üçün yol açılmalıdır. Məmmədəli bu döyüşdə öz əsgəri borcunu yerinə yetirdi. Qorxu bilmədən, başına yağan güllələrdən Sovet döyüşçüsünü və zabitini xilas etdi.

O, bu döyüşlərdə təkcə sanitar təlimatçısı kimi fəaliyyət göstərmişdi. 1945-ci ilin yanvar ayının 24-də Oder çayı sahillərindəki evlərdən birində baş serjant M.Məmmədov döyüş meydanında xilas etdiyi əsgər və zabitləri yerləşdirdikdən sonra faşistlər həmin yeri gülləbəran edirlər. Məmmədəli sərrast atəşləri ilə faşistlərin 40 əsgər və zabitini məhv edir.

Məmmədəli Məmmədov
© Sputnik / Shahperi Abbasova
Məmmədəli Məmmədovun ata yurdu

Qəhrəmanın qardaşı oğlu Maarif Bayramov bu haqda Sputnik-ə danışır: "Əmimin döyüş yoldaşı Sədrəddin Kərimov kəndə, nənəmin yanına gəlmişdi. O deyirdi ki, "həmin döyüşdə biz yaralanmışdıq". Əmim həmin döyüşdə tək vuruşub, sonda özü də döyüşdə qəhrəmancasına həlak olur".

M.C.Məmmədov SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyyətinin 10 aprel 1945-ci il tarixli qərarına əsasən, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülüb. Qəhrəmanın məzarı Oder çayı yanındakı qəbirstanlıqda yerləşir.

Maarif Bayramov deyir: "Təəssüf ki, əmimdən yadigar heç nə qalmayıb. Bu balaca daxmadan başqa. Bacardığım qədər əmimin doğulub, boya- başa çatdığı bu həyəti, bu daxmanı qoruyub saxlamağa çalışıram. Əmimin heykəli əvvəlcə rayonun mərkəzində idi. Və bu, bizə qürür verirdi. Təəssüf ki, həmin heykəlin yeri dəyişdirildi".

6738
Teqlər:
Məmmədəli Məmmədov, veteran, Böyük Vətən Müharibəsi, Qax, İkinci Dünya Müharibəsi
Əlaqədar
Moskvadakı Qızıl Meydanda Qələbə paradı keçirilib
İlham Əliyev Qələbə Günü münasibətilə keçirilən mərasimdə iştirak edib
Vladimir Putindən sabiq sovet xalqlarına önəmli mesaj
Azərbaycanın İkinci dünya müharibəsində faşizm üzərində qələbədə rolu
Müharibə veteranı faşistlərin Lvov və Bresti necə bombaladıqlarını xatırlayır
Rəssamın rəngləri və fırçaları, arxiv şəkli

Adi karandaşla canlı kimi görünən qəhrəmanlarımız: bunlar 14 yaşlı uşağın əl işidir - FOTO

17
(Yenilənib 23:32 16.01.2021)
Yardımlıdan olan yeniyetmə Vətən müharibəsi şəhidlərinin portretlərini sadə karandaşla yaradır. O inanır ki, gələcəkdə məşhur fırça ustası olacaq

BAKI, 16 yanvar - Sputnik, Kəmalə Əliyeva. Akademik təhsilinin olmamasına rəğmən, on dörd yaşlı Səməd İskəndərli karandaşla unikal əsərlər yaradır. O, daha çox Qarabağ müharibəsinin qəhrəmanlarının portretlərini çəkir. Sputnik Azərbaycan bildirir ki, gənc rəssam üçün hazırda ən böyük çətinlik işləmək üçün şəraitin olmaması və rassam ləvazimatlarının yoxluğudur. 

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от İskəndərli Səməd 🇦🇿 (@drawing.smd)

Səməd Yardımlı rayonunun Sırıq kəndində yaşayır. O, rəsmlə uşaqlıqdan maraqlanır. Maliyyə problemlərinə görə ailəsi ona inkişaf etməkdə yardım edə bilmir. Müəllimlə çalışmaq imkanı olmayan Səməd internetdə müxtəlif videoçarxlara baxaraq öyrənir. 

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от İskəndərli Səməd 🇦🇿 (@drawing.smd)

"Təəssüf ki, valideynlərim mənə rəssamlıq üçün lazım olanları ala bilmirlər, çünki bu ləvazimatlar çox bahadır. Əvvəl ancaq sadə karandaşla çəkməyə başladım. Sonra mənim xaricdə yaşayan dostum tanışları vasitəsilə mənə rəngli karandaşlar göndərdi, indi də onlardan istifadə edirəm. Onun sayəsində öz üzərimdə daha çox işləmək arzusu yarandı", - Səməd deyir.

© Photo : Courtesy of Samed Iskenderli
Səməd İskəndərli

Gənc istedad qohumlarını, tanışlarını, müxtəlif filmlərin qəhrəmanlarını çəkir. Son işləri isə Vətən müharibəsinin qəhrəmanlarına həsr olunub. Onun sözlərinə görə, hər dəfə şəhidlərin portretlərini yaradanda böyük məsuliyyət hiss edir və çalışır ki, hər yeni işi öncəkindən daha yaxşı alınsın. 

Səməd əmindir ki, gələcəkdə məşhur rəssam olacaq və onun əsərlərini hər kəs tanıyacaq. 

17
Teqlər:
Yardımlı, yeniyetmə, rəssam, Qarabağ
Mövzu:
Sözlə deyə bilmədiklərimizin izharı - sənət
Qanda qlükozanın miqdarının yoxlanılması

Şəkərlə bağlı xərcləri əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq olar

8
(Yenilənib 23:07 16.01.2021)
"Ölkəmizdə qeydiyyatda olan şəkərli diabet xəstələrinin sayı 272 min nəfərdir. Onların 1850-ni uşaqlar təşkil edir".

BAKI, 16 yanvar — Sputnik. "Ölkəmizdə qeydiyyatda olan şəkərli diabet xəstələrinin sayı 272 min nəfərdir. Onların 1850-ni uşaqlar təşkil edir".

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bunu İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri Zaur Əliyev "Virtual Diabet Məktəbi" layihəsi üzrə Anlaşma Memorandumunun imzalanması mərasimində deyib. O bildirib ki, diabetlə əlaqəli fəsadlaşmaların sayının artması universal tibbi təminat baxımından dövlət büdcəsinə ağır maliyyə yükü yaradır:

"İlkin profilaktik tədbirləri və əhali arasında maarifləndirməni gücləndirməklə xəstəliklə bağlı xərcləri əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq olar. Bu baxımdan Anlaşma Memorandumu mənfi tendensiyanı müsbətə doğru çevirməkdə yeni imkanlar açır".

Agentliyin İdarə Heyətinin sədri deyib ki, hər il dünyada ölümlərin 11.3%-i şəkərli diabetlə bağlı olur.

8