Qocaman döyüşçü İdris Əhmədov

Berlinə qədər döyüşən azərbaycanlı: "Bu vəhşiliyi heç faşistlərdən görmədim"

715
(Yenilənib 12:05 04.05.2016)
"Şəhərdə küçə davaları gedirdi, açıq döyüş yox idi. Komandirin əmri ilə bir-birimizdən aralı gedirdik ki, atəş açılanda çox adama dəyməsin. Küçənin ortasında güllənin hardan gəlib-hara dəyəcəyini bilmək olmurdu"

İlham Mustafa, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 4 may — Sputnik. Bu il mayın 9-da faşizm üzərində qələbənin 71 ili tamam olur. Kapitalizm, faşizm və kommunizm quruluşlarının bir-birini məhv etmək üçün girdiyi ikinci dünya müharibəsinə, o dövrdə SSRİ-nin tərkibində olan Azərbaycan da birtərəfli şəkildə qoşulmuş oldu.

Bu müharibənin tarix ədəbiyyatında "Vətən müharibəsi" adlanan 1941-1945-ci illər dövründə Azərbaycan xalqı, istər ön, istərsə də arxa cəbhədə misilsiz döyüş və əmək rəşadəti göstərib. 640 min azərbaycanlı cəbhəyə səfərbər olub. Azərbaycanlılardan ibarət 416-cı, 271-ci, 77-ci, və 223-cü milli diviziyalar təşkil edilib.

Bu diviziyalar Qafqaz dağlarından Berlinədək şanlı döyüş yolu keçərək qəhrəmanlıqları ilə xalqımızın hərb tarixinə yeni şərəfli sətirlər yazıb. Bu şanlı qələbənin canlı şahidlərinin sayı, təəssüflər olsun ki, ildən-ilə azalmaqdadır.

Faşist Almaniyasının təslim olmasını Berlində bayram edənlərdən biri də Daşkəsən rayonunun, yaşayan yeganə "Vətən müharibəsi" veteranı İdris Əhmədovdur. O, 1925-cı ildə Ermənistanın Amasiya rayonunun Düzkənd kəndində anadan olub. 18 yaşına çatanda digər soydaşlarımız kimi vətənin müdafiəsinə yollanıb.

Qocaman döyüşçü İdris Əhmədov
© Sputnik / Ilham Mustafa
Qori şəhərində hərbi hazırlıq keçən İdris babanın döyüş yolu Berlinə qədər uzanıb

İlk olaraq Qori şəhərinə gətirilərək, hərbi hazırlığı öyrənib. Bir müddət sonra isə 416 Taqanroq diviziyasının tərkibinə daxil olaraq Berlinədək döyüş yolu keçib. Yaşla əlaqədar yaddaş və eşitmə zəifliyi olsa da, veteranla söhbətimiz, onun ailə üzvlərinin köməyi ilə baş tutdu.

Müharibə zamanı "PTR" (tank əleyhinə silah) silahından, Berlinin alınmasında isə karabindən istifadə etdiyini deyir İdris Əhmədov. Berlin şəhərində gedən küçə döyüşləri getdiyini, hər ev uğrunda mübarizə aparıldığını, şəhəri qarış-qarış ələ keçirdiklərini nəql edir.

"Berlində küçə davaları gedirdi, açıq döyüş yoxuydu. Komandirin əmri ilə bir-birimizdən aralı gedirdik ki, atəş açılanda çox adama dəyməsin. Küçənin ortasında güllənin hardan gəlib-hara dəyəcəyini bilmək olmurdu", —deyir İdris baba.

9 mayda Almaniyanın təslim olmasına baxmayaraq, hələ bir müddət şəhərdə döyüşlərin getdiyini deyən müsahibimizin sözlərinə görə, döyüşlər qurtardıqdan sonra Belarusa qədər günlərlə piyada yol qət ediblər: "Hər saatda bir dəfə dayanırdıq. 5 dəqiqə uzanaraq ayaqlarımızı yuxarı qaldırıb dincəlirdik ki, ayağa yığılan qan bədəndə hərəkət eləsin. Çox vaxt beyin yatsa da, ayaqlar yeriyirdi".

Qocaman döyüşçü İdris Əhmədov
© Sputnik / Ilham Mustafa
İdris Əhmədov: Komandirin əmri ilə bir-birimizdən aralı gedirdik ki, atəş açılanda çox adama dəyməsin

1947-ci ilə kimi Belarusda saxlanıldıqdan sonra tərxis olunaraq Amasiyaya qayıdıb. Sovxozda çoban, sonra isə baş çoban kimi fəaliyyət göstərib. Müharibədə gördüyü dəhşətləri bir də 80-ci illərin sonlarında görmək qismətinə düşüb İdris Əhmədovun.

"1988-ci ildə ermənilər azərbaycanlıları sıxışdırmağa başladılar. Əvvəl gəlib mal-qaranı əlimizdən aldılar, sonra kənddə bir neçə nəfəri öldürmək istədilər. Yerevandan böyüklər gəldilər ki, "ay türklər, getməyin, mal-heyvan verək, yaşayın". Onlar gedəndən sonra ermənilər kəndə hücum elədilər. Neçə adamı öldürmək istədilər", —deyir.

Qocaman döyüşçü İdris Əhmədov
© Sputnik / Ilham Mustafa
İdris kişi hazırda kiçik oğlu Gəray və ailəsi ilə birgə Yuxarı Daşkəsən kəndində yaşayır.

İdris babanın sözlərinə görə, həmin vaxt Ermənistanda zəlzələ olduğu üçün, ermənilərin başları qarışıb: "Yoxsa salamat adam buraxmayacaqdılar. Nə qədər adamın yolda qabağını kəsib hər şeyini əlindən aldılar. Heç o vaxt almanlar tutduqları yerilərin əhalisi ilə belə davranmırdılar".

Qaçqınlıq vaxtı gəlib Daşkəsən rayonunun Yuxarı Daşkəsən kəndində məskunlaşıblar. 4 oğlu, üç qızı olub İdris kişinin. Oğlanlarından biri cavan vaxtı dünyasını dəyişib. 2008-ci ildə həyat yoldaşını da itirib. Hazırda kiçik oğlu Gəray və ailəsi ilə birgə yaşayır.

715
Teqlər:
İdris Əhmədov, "Vətən müharibəsi", 9 may, faşizm, SSRİ, qələbə, Azərbaycan
Mövzu:
Faşizm üzərində qələbə (6)
Əlaqədar
Azərbaycan Prezidentindən "dördgünlük müharibə"nin təfərrüatları barədə mühüm açıqlama
Onları doğulan gündən müharibə təqib edir...
Müharibə mədəniyyəti
Suriyada müharibə qızışır: NATO qırıcılarını bu ölkəyə göndərir
Müharibə hər an başlaya bilər
Putin: Suriyada müharibəni biz başlamamışıq

Ağdamın mina xəritəsinin Azərbaycana verilməsinə rəsmilərin reaksiyası

359
(Yenilənib 23:37 12.06.2021)
Ermənistanın Ağdam rayonu üzrə 97 min tank və piyada əleyhinə minanı özündə əks etdirən xəritələri Azərbaycan tərəfinə təqdim etməsi müqabilində, saxlanılan 15 nəfər erməni Azərbaycan-Gürcüstan sərhədində Ermənistana təhvil verilib.

BAKI, 12 iyun - Sputnik. Azərbaycanın Ağdam rayonunun mina xəritələrini Ermənistandan alması müqabilində 15 erməni hərbçini təhvil verməsindən sonra siyasətçilər və rəsmi şəxslər bu vacib hadisə barədə fikirlərini bildirməyə başladılar.

"Şadam ki, mənim aktiv dəstəyim və bizim strateji partnyorumuz, ABŞ Dövlət katibinin köməkçisi Filip Rikerin iştirakı ilə Azərbaycan tərəfi 15 Ermənistan vətəndaşını azad etdi, onlar öz ailələrinə Gürcüstan vasitəsilə qovuşdular", - Gücüstanın Baş naziri İrakli Qaribaşvili özünün Facebook səhifəsində yazıb.

Öz növbəsində ABŞ-ın Dövlət katibi Entoni Blinken Twitter səhifəsində qeyd edib ki, ABŞ Azərbaycanın 15 ermənini azad etməsini alqışlayır.

​"Biz Gürcüstan hökumətinə tərəflər arasında danışıqlara kömək göstərilməsində həyati vacib roluna görə təşəkkür edirik. Belə addımlar regionun xalqlarını layiq olduqları dinc gələcəyə yaxınlaşdırır", - Dövlət katibinin bəyanatında deyilir.

Rusiyanın Xarici işlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova özünün Telegram kanalında Azərbaycanın mina xəritələri müqabilində 15 ermənini azad etməsi xəbərini yayaraq qeyd edib: "Çoxdan gözlənilən xoş xəbər. Tərəflərin bu cür addımlarını alqışlayırıq".

Avropa İttifaqı Şurasının sədri Şarl Mişel də kənarda qalmayıb: "Azərbaycan və Ermınistanın paralel humanitar jestlərini - tutulanların buraxılmasını və minalanmış ərazilərin xəritəsinin verilməsini alqışlayıram".

O, Twitter səhifəsində vurğulayıb ki, Avropa İttifaqı bu prosesi dəstəkləyib və proqressin tezləşməsi üçün köməyini təklif etməyi dayandırmayacaq.

Gürcüstanın XİN rəhbəri David Zalkaliani qeyd edib ki, ermənilərin öz ölkələrinə qaytarılması və Azərbaycanın minalarla bağlı lazımi materiallarla təmin edilməsi Cənubi Qafqazın üç ölkəsi arasında münasibətlərin başlanğıcıdır. Bu barədə isə APA-nın yerli bürosu məlumat verib.

Gürcü nazirin sözlərinə görə, Azərbaycanın azad etdiyi ermənilər artıq Ermınistan ərazisindədirlər.

Azərbaycan 15 ermənini hansı şərtlərlə buraxdı?

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi məlumat yayaraq bildirib ki, əldə edilmiş razılığa əsasən, 2021-ci il iyunun 12-də Ermənistanın Ağdam rayonu üzrə 97 min tank və piyada əleyhinə minanı özündə əks etdirən xəritələri Azərbaycan tərəfinə təqdim etməsi müqabilində, saxlanılan 15 nəfər erməni Azərbaycan-Gürcüstan sərhədində Gürcüstan nümayəndələrinin iştirakı ilə Ermənistana təhvil verilib.

"Bu humanitar aksiyanın həyata keçirilməsində Gürcüstanın baş naziri İrakli Qaribaşvili başda olmaqla, Gürcüstan hökumətinin dəstəyini təqdir edirik. Eyni zamanda, prosesə verdikləri töhfəyə görə, ABŞ dövlət katibi Antoni Blinken başda olmaqla, dövlət katibinin Avropa və Avrasiya məsələləri üzrə köməkçisi vəzifəsini icra edən Filip Rikerin, Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Şarl Mişelin və ATƏT-in İsveç sədrliyinin vasitəçilik rolunu xüsusilə qeyd edirik.

Mina xəritələrinin əldə edilməsi on minlərlə vətəndaşımızın, o cümlədən minatəmizləyənlərin həyatını və sağlamlığını təhlükədən xilas edəcək və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən Ağdamda əsası qoyulan yenidənqurma layihələrini və məcburi köçkünlərin qayıdışı prosesini sürətləndirəcəkdir", - məlumatda vurğulanıb.

Ermənistan minalanmış ərazilərin xəritəsini könüllü surətdə verməkdən imtina edir

Azərbaycan tərəfi dəfələrlə Ermənistan tərəfinə və beynəlxalq təşkilatlara minalanmış ərazilərin xəritəsini almaq üçün müraciət etsə də, Ermənistan birmənalı şəkildə həmin xəritələri verməkdən imtina edib. Nəticədə atəşkəs dövründə onlarla Azərbaycan vətəndaşı minaya düşərək həlak olub və yaxud yaralanıb.

Prezident İlham Əliyev dəfələrlə bildirib ki, müharibə bitəndən sonra Ermənistan minalanmış ərazilərin xəritəsini verməkdən imtina edir. Bu da yüzlərlə insanın minaya düşərək həlak olmasına səbəb olur. Bu minaların təmizlənməsi çox vaxt aparır.

Bu yaxınlarda Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov azərbaycanlı həmkarı Ceyhun Bayramovla görüşdən sonra Bakıda keçirilən mətbuat konfransında Ermənistanın Azərbaycana minalanmış ərazilərin xəritələrini verməkdən imtina etməsi məsələsinə münasibət bildirərkən deyib ki, "Biz bütün humanitar məsələlərin, xüsusən də minalarla bağlı məsələlərin mümkün qədər operativ şəkildə və ilkin şərtlər olmadan həll edilməsinin tərəfdarıyıq".

"Bu məsələni Yerevanda müzakirə etmişik. Mənə elə gəldi ki, Ermənistan rəhbərliyi bu məsələni həll etmək lazım olduğunu anlayır. İlk addımlar atılıb və mən bu barədə Azərbaycan rəhbərliyinə məlumat vermişəm. Ümid edirik ki, bu məsələnin həlli sürətlənəcək və onun tam həlli tapılacaq”, – S.Lavrov demişdi.

Qeyd edək ki, iyunun 12-də xarici ölkələrin Azərbaycanda yeni təyin olunmuş qeyri-rezident səfirlərini qəbul edərkən Azərbaycan Prezidenti yaxın vaxtlarda mina xəritələri ilə bağlı yaxşı xəbərlərin olacağına ümid etdiyini bildirib: "Bu yaxınlarda beynəlxalq təşkilatların fəal təmasları sayəsində biz ermənilərin basdırdığı minalar haqqında müəyyən informasiyanın alınmasına yaxınlaşırıq. Ümid edirəm ki, tezliklə yaxşı xəbərlər olacaq. Lakin bu nəticələri əldə etmədən öncə heç nə söyləmək istəmirəm. Lakin Ermənistan bizə bütün minaların, basdırdıqları bütün yüz minlərlə minaların xəritəsini verməlidir. Əgər onlar bunu etməsələr, bu, bir daha bu ölkənin terrorçu xislətini nümayiş etdirəcək".

Eləcə də oxuyun:

  • Minalanmış ərazilərin xəritəsi: Nə vaxt veriləcək?

  • Beynəlxalq qurumlar mina xəritələrini ermənilərdən tələb etsin - Zamin Zeynal danışır

  • ABŞ rəsmisi Yerevanı bütün mina xəritələrini Azərbaycana verməyə çağırdı

  • Mina qurbanlarının sayı daha da arta bilər - Hafiz Səfixanov

359
Teqlər:
, Gürcüstan, ABŞ, Ermənistan, Azərbaycan, xəritə, mina, Ağdam
Gənc Tamaşaçılar teatrı

Gənc anaların istirahət yeri, yaxud körpələrin teatr adlı möcüzə ilə ilk tanışlığı

5
Məqsəd dünya teatrlarında uğurla sınaqdan keçirilmiş təcrübə ilə körpələr üçün sənət ab-havası yaratmaqdır.

BAKI, 12 iyun — Sputnik. Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrı "Bəbə səhnəsi" adlı yeni layihəyə başlayır. Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a məlumat verən Gənc Tamaşaçılar Teatrının mətbuat katibi Pərvin Nurəliyevanın sözlərinə görə, məqsəd dünya teatrlarında uğurla sınaqdan keçirilmiş təcrübə ilə körpələr üçün sənət ab-havası yaratmaqdır. Həmçinin körpələrin dünya ilə ilkin tanışlığı mərhələsində onların estetik tərbiyəsinin əsasının qoyulmasında valideynlərə yardımçı olmaq da çağdaş zamanda vacibdir.

Tamaşalar 20-30 dəqiqə həcmində və daha çox nağılların əsasında hazırlanacaq. Dairəvi qurulmuş məkanda körpələrlə aktyorların təması təmin olunmaqla həm həzin, həm də əyləncəli ünsiyyət nəzərdə tutulur.

Teatrın mətbuat xidmətinin məlumatına görə artıq tamaşaların quruluşu ətrafında yaradıcı heyətin müzakirələri, hazırlıqları gedir. Teatrların fəaliyyəti bərpa olunduqdan sonra "Bəbə" səhnəsinin ilk tamaşaları körpələrə təqdim ediləcək.

Məlumat üçün bildirək ki, Azərbaycan Xalq Maarif Komissarlığının 1928-ci il 20 sentyabr tarixli qərarı ilə Bakı Uşaq teatrı rəsmi olaraq fəaliyyətə başlayıb. Teatrın ilk aktyorları və rejissorları Ağadadaş Qurbanov, Məmmədağa Dadaşov, Yusif Əminli, Minə Abdullayeva, Yusif Dadaşov, Susanna Məcidova, Cavahir İskəndərova, Süleyman Ələsgərov, Hüseynağa Sadıxov, Kərim Həsənov, Zəfər Nemətov, Məhərrəm Haşımov, Əliməmməd Atayev və başqaları olub. 1936-cı il iyul ayının 18-dən etibarən Bakı Uşaq teatrı Azərbaycan Xalq Maarif Komissarlığının əmrinə əsasən "Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrı" adlandırılıb.

Fəaliyyət göstərdiyi dövrdə öz tamaşaçılarına nümunəvi xidmət göstərən, gənc nəslin estetik tərbiyəsində və vətənpərvərlik ruhunda böyüməsində mühüm rol oynayan Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrı səmərəli fəaliyyətinə görə 1978-ci ildə Respublika Lenin Komsomolu Mükafatı Laureatı adına, 1979-cu ildə isə "Şərəf" nişanı Ordeninə layiq görülüb.

2006-cı ildən başlayaraq kollektiv dünyanın bir sıra ölkələrində keçirilən Beynəlxalq Teatr Festivallarında fəal iştirak etməyə başlayıb. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 19 mart 2009-cu il 41 nömrəli qərarına əsasən Azərbaycan Dövlət Gənclər Teatrı və 30 sentyabr 2009-cu il tarixli qərarına əsasən Bakı Kamera Teatrı Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrına birləşdirilib. Elə həmin ilin aprel ayında başa çatmış əsaslı təmir və yenidənqurma işlərindən sonra teatr yeni texnika və müasir dizaynla təmin edilmiş binada fəaliyyətini davam etdiriblər.

5
Rusiya millisinin hücumçusu Artyom Dzyuba (ön planda) və Belçika millisinin müdafiəçisi Tobi Alderveyreld

Rusiya millisinin futbolçuları AVRO-2020-nin startında Belçikaya uduzdular

0
(Yenilənib 01:10 13.06.2021)
Romelu Lukakunun dublu və Tom Menyenin qolu sayəsində belçikalılar AVRO-2020-də ilk oyunu qazanaraq B qrupunun lideri oldular.

Rusiya millisinin futbolçuları Avropa çempionatının qrup mərhələsindəki start oyununda Belçika komandasına uduzublar.

Sankt-Peterburqda keçirilən B qrupunun oyunu belçikalıların 3:0-lıq qələbəsi ilə yekunlaşıb.

Romelu Lukaku dubl edib (10-cu və 88-ci dəqiqələr), bir qol da Tom Menye (34-cü dəqiqədə) vurub. 

Rusiya turnirdəki növbəti matçını Sankt-Peterburqda iyunun 16-da Finlandiyaya qarşı keçirəcək. Belçikalılar bir gün sonra Kopenhagendə Danimarka millisi ilə oynayacaqlar.

 

0