Nəğd pul

Ölkədə nəğd pul böhranı başlayır

2434
(Yenilənib 15:14 12.04.2016)
Bankomatların sayının kütləvi şəkildə azalması əhali arasında narahatlıqlara səbəb olub. Ekspertlər probleminin səbəbini bəzi bankların bağlanmasında, bəzilərininsə vəsaitinin tükənməsində görürlər.

BAKI, 12 apr — Sputnik. "Azərbaycanda bankomatların sayının azalmasının səbəbi, bütövlükdə bankların fəaliyyətində ciddi problemlərin, ixtisarların olması ilə bağlıdır. Banklar öz filial və şöbələrini bağlayıb, xərclərini azaldıb. Hər bir filial və şöbədə ən azı 1 bankomat olub. Bunların bağlanması ilə o bankomatlar da ləğv edilib". 

Bank eksperti Əkrəm Həsənov
© Photo : REPORT
Əkrəm Həsənov

Bunu Sputnik-ə açıqlamasında, cari ilin əvvəlində ölkədə 132 bankomatın bağlanması xəbərini şərh edərkən, bank və maliyyə məsələləri üzrə ekspert Əkrəm Həsənov deyib. O bildirib ki, eyni zamanda, böhran olduğu üçün bəzi ticarət, iaşə obyektləri bağlanıb: "Bunlarda da bankomatlar var idi. Digər tərəfdən, bank xidmətlərinə tələbat azalıb. Banklara o qədər bankomat saxlamaq da sərf etmir. Gözləyirəm ki, bunların sayının azalması davam edə bilər. Onsuzda bu gün bankomatların əksəriyyəti fəaliyyətsizdir. Çünki, bankların milli valyuta kütləsi çox azdır".

"Dollar kütləsini də bankomatlara qoymaq istəmirlər. Bankomatlarda pul kütləsinin olmaması o demək deyil ki, bunu bağlamaq lazımdır. Əgər səbəb sırf bu olsaydı, onda gərək bankomatların əksəriyyətini bağlayaydılar. Son dövrlərdə Mərkəzi Bank bir sıra bankları bağlayıb. Həmin bankların da bankomatları var idi", —deyə ekspert bildirib.

Ə. Həsənovun sözlərinə görə, bankomatlar müştərilərə sərf etdiyindən, dünyada bankomat sistemi inkişaf edib: "Amma dünya daha da qabağa gedib. Qabaqcıl ölkələr nağd puldan imtina edib. Bankomatlar Qərbdə 15 il bundan qabaq çox aktual idi. İndi isə hər şey nağdsız şəkildədir. Bizdə təəssüf ki, bu alətlər inkişaf etməyib. Hələ də bizdə bankomat məsələsi aktualdır. Nağdsız ödənişlərə keçməməyimizin səbəbi iqtisadiyyatın qeyri-şəffaflığı ilə bağlıdır".

"Əgər desəydilər ki, bankomatların sayı azalır, nağdsız ödənişlərə keçirik. Buna sevinərdim. Amma sayın azalmasının səbəbi bu deyil", —maliyyəçi əlavə edib.

Vüqar Bayramov
Vüqar Bayramov

İqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov isə hesab edir ki, bankomatların sayının azalması son dövrlər Mərkəzi Bank tərəfindən lisenziyası geri alınan bankların sayının artması ilə bağlıdır. "Artıq həmin banklar müflis elan olunduğu üçün, onların bankomatlarının sayında azalma müşahidə olunub. Bu da ümumi bankomatların sayına təsir göstərir. Azalmanın digər səbəbi bu gün bir sıra kommersiya banklarında müşahidə olunan maliyyə problemləri ilə bağlıdır. Bir sıra bankların maliyyə göstəricilərinin pisləşməsi bankomatların sayına təsir göstərir", —deyə mütəxəssis Sputnik-ə açıqlamasında bildirib.

Onun sözlərinə görə, bankomatlara tələbin yüksək olmasına baxmayaraq, bu gün bəzi banklarda nağd likvidlik problemi var: "Bəzi banklar vaxtı-vaxtında bankomatları nağd vəsaitlə təmin edə bilmir. Bu da bankomatların fəaliyyətinə, aktivliyinə təsir göstərir. Nağd likvidliyin aşağı olması bankomatların sayının azalmasına gətirib çıxardıb".

Ekspert bildirib ki, bankomatların sayının azalması müsbət məqam deyil: "Bu, plastik kartlardan istifadə imkanlarının genişləndirilməsinin əsas prioritet olduğu dövrdə vətəndaşlar üçün, xüsusən plastik kart sahibləri üçün öz vəsaitlərini nağdlaşdırmaq baxımından texniki problemləri artırır. Kapital Bank ilə Beynəlxalq Bankın bankomatlarının sayı çoxdur. Amma digərlərində, çox təəssüf ki, azdır. Düşünürəm ki, hər bir bank üçün bankomatların sayı ilə bağlı minimumlar müəyyənləşdirilməlidir. Buna ehtiyac var".

"Banklar limitlər daxilində bankomatları saxlamaq məcburiyyətində qalacaq. Bankomatların sayı ilə bağlı standartlar, limitlər müəyyənləşərsə, bu, məcbur edəcək ki, digər banklar da bankomatları saxlasın", —V. Bayramov vurğulayıb.

Qeyd edək ki, bu ilin fevral ayında bankomatların sayı 11 ədəd və ya 0,43% azalaraq martın 1-nə 2562 ədəd təşkil edib. 2015-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 60 ədəd və ya 2,29%, bu ilin əvvəlindən isə 132 ədəd və ya 4,9% azalma müşahidə olunub. Qeyd edək ki, Azərbaycanda mövcud olan bankomatların 1424 ədədi və ya 55,6%-i Bakıda, 1138 ədədi və ya 44,42%-i regionlardadır.

Martın 1-nə ölkədə hər 3,8 min nəfərə bir bankomat düşüb. Bu da əvvəlki ayla eyni göstəricidir. İlin əvvəlində isə bu nisbət 3,6 min nəfər/bankomat olub.

ATM və ya bankomat (Automated Teller Machine) — ən asan anlamda müştərilərin bankın xidmətlərindən istifadə zamanı insansız çalışan elektromexanik vasitədir. Bankomat bank kartlarından istifadə edərək kart hesabından nağd pul vəsaitləri çıxarmağa, hesab barədə məlumat almağa, kommunal və digər xidmətlərin haqqını ödəmək üçün nağdsız hesablaşmalar aparmağa imkan verən aparatdır.

İlk maşınlar sadəcə müəyyən miqdarda pul götürmək üçün istifadə olunurdusa, indi daha da inkişaf edən texnologiya dövründə maşınların təqdim etdiyi xidmətlər daha da artıb. Son illərdə hesaba pul köçürmə, hesab durumları haqqında məlumat alma, maaş alma, daimi ödəmələri aparma, hesabdan hesaba pul köçürmə və s. əməliyyatlar aparılır.

Çox şöbəli böyük banklar şöbələr üçün lazımlı bina və heyət xərclərini azaltmaq məqsədilə ATM-lərə maraq göstərirsə, daha kiçik bankların əksəriyyəti isə bazar paylarını, dolayısı ilə gəlirlərini artırmaq üçün eyni xidməti göstərmək yolunu seçiblər.

2434
Teqlər:
bankomat, Əkrəm Həsənov, pul, Vüqar Bayramov, bank
Əlaqədar
“Kapital Bank” bankomat şəbəkəsini genişləndirir
Azərbaycanda biometrik bankomatlar quraşdırılacaq
İstifadəçiləri üzdən tanıyan ilk bankomat təqdim edilib
Banklara kredit qadağası nəyə hesablanıb?
Mərkəzi Bank hərracda 0,4 milyon dollar alıb
Bank sistemi çökərsə, sahibkarların aqibəti necə olacaq?
Səhra çəyirtkələri, arxiv şəkli

Çörəyimizə şərik çıxanlar: budəfəkilər "gəlmə" deyil, quraqlıqdan törəyib

3
(Yenilənib 00:05 11.07.2020)
Onlardan yaxa qurtarmağın bir neçə yolu var. Lakin insanlar bu məsələdə son dərəcədə diqqətli olmalıdırlar. Əks təqdirdə, qaş düzəltikləri yerdə vurub gözü də çıxararlar

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 11 iyul — Sputnik. Bir neçə gün öncə Azərbaycanın şimal bölgəsinə hücum edən çəyirtkələrin budəfəki hədəfi şimal-qərb bölgəsidir. Qax rayonunun Qıpcaq, Qaysarlı, Baydarlı, Ağyazı, Tasmallı və digər kəndlərinin sakinləri gecə saatlarında çəyirtkə yağışının şahidi olublar.

Qıpcaq kənd sakini Abdulla Əfəndiyev deyir ki, belə bir hadisə ilə ilk dəfə qarşılaşır: “Gecə saatlarında sürüylə gəldilər sanki. Bütün həyət çəyirtkə ilə dolu idi. Bu məsələdə ən çox qazanan isə toyuq-cücə oldu. Bilirsiz ki, quşlar həşəratları çox sevir. Bu hadisə onlar üçün böyük bayrama çevrildi”.

Qaysarlı kənd sakini Kamil Həşimov isə arzuolunmaz qonağın bitkilərə zərər verməsindən narahatdır: “56  illik ömrümdə belə bir möcüzə ilə ilk dəfə qarşılaşdım. Məni ən çox narahat edən həşəratların bitkilərə zərər verməsidir. Həşəratların içində bitkilərə ən çox zərər verəni çəyirtkədir. Onsuz da bu il digər illərə nisbətən məhsuldarlıq zəifdir. Çəyirtkələrin hücumu da bir tərəfdən zərər verəcək”.

Tasmallı kənd sakini Afət Aslanova isə çəyirtkələrin sürü halda gəlməsini dolu yağışına bənzədib: “Gecə saatlarında elə bildim, dolu yağır. Yoldaşıma dedim ki, dolu yağır. Yoldaşım pəncərəni açdı ki, havaya baxsın, pəncərəni açan kimi çəyirtkələr evin içinə də doldu. Çox qorxduq. Tez pəncərələri bağladıq. Səhər həyətə düşəndə baxdıq ki, hər tərəf çəyirtkəylə doludur”. 

Məsələ ilə bağlı Azərbaycan Hava və Ekstremal İdman növləri Federasiyasının vitse-prezidenti, İlisu Dövlət Təbiət Qoruğunun direktor müavini Azərçin Muradovla əlaqə saxladıq. Ekoloqun Sputnik Azərbaycan-a dediyinə görə, indi həmin çəyitkələrin çoxalma və miqrasiya dövrüdür: “Buğumayaqlılardan olan çəyirtkə bir neçə fazada olur: tək və sürü fazası. Həmin kəndlərdəki çəyirtkələr sürü fazasıdır ki, indi onların artıb-çoxalma və miqrasiya  dövrüdür. Əmələ gəldiyi, artıb-çoxaldığı ərazilərdən artıq köç etməyə başlayıblar. Təbii mühitdə, o cümlədən aqrosenozlarda yaşıl kütləyə - əkin sahələrinə, yaşıllıq ərazilərinə kütləvi ziyan vura bilərlər. Bəzən ağır sürüləri olur ki, ağacların, kolların budaqlarına qonanda qırıb-tökür. Bu hadisə bizim rayonun əsasən Əyriçay vadisi və ondan yuxarı hissəsində olub. Orta Atağar qovşağına qədər gəlib çatıblar. Ağyazı kəndində yerləşən “Aqropark” adlanan ərazidən Qax şəhərinə doğru olan ərazini əhatə edib”.

Qurum rəsmisinin sözlərinə görə, onlardan yaxa qurtarmağın bir neçə yolu var. Lakin insanlar bu məsələdə son dərəcədə diqqətli olmalıdırlar. Əks təqdirdə, qaş düzəltikləri yerdə vurub gözü də çıxararlar:

“Buna qarşı metodlar var. Çəyirtkənin təbii düşmənləri var. Məsələn, quşlar, sürünənlər çəyirtkələri məhv edir. Bundan başqa, bu həşəratların qarşısını almaq üçün müxtəlif kimyəvi preparatlardan istifadə etməklə təsir göstərmək olar. Amma buna da diqqət etmək lazımdır. Elmi biliklərə əsaslanaraq həmin dərman preparatlarından istifadə etmək lazımdı, ki, onlarla bərabər təbiətə xeyir verən həşəratlar da məhv olmasın. Preparatdan düzgün istifadə olunmazsa, ilk növbədə arıları məhv edə bilərlər. Buna görə də, dəqiq təyin olunmuş kimyəvi preparatlardan istifadə etmək lazımdır. Çəyirtkələrlə mübarizənin ən düzgün üsulu çiləmədir. Onların sıx toplaşdığı əraziyə havadan və yaxud yerdən çiləyərək mübarizə aparmaq olar”.

Təbiətşünas həşəratların artmasının səbəblərindən də danışdı: “Artmasının səbəbi quraqlıqla əlaqədardır. Bu iqlim onların sayının artması üçün münbit şərait yaradıb. Quraqlıq dövründə çəyirtkələr ortalığa çıxır, yaşıllıq olan ərazini məhv edir. Ötən əsrin sonlarında bu bölgədə sarı kəpənəklərin sayı çox idi, bir müddət sonra onların sayı getdikcə azaldı. Çox güman ki, çəyirtkələrin də bu növü müəyyən müddətdən sonra azalacaq”.

Muradov  bildirir ki, Qaxdakı hadisə bir müddət öncə Şabran rayonunda baş verənlə eyni deyil:  “Sözügedən həşəratlar Xəzərsahili rayonlardan gələn həşəratlar deyil. Bu, sırf iqlimin quraq keçməsi ilə bağlıdır. İqlimin quraq keçməsi onların artmasına kömək edir”. 

3
Əlaqədar
Cavanşir Təlai: "İqlim dəyişmələri ölkəmizdə fəsadlar əmələ gətirib"
Qızıl qiymətinə olan delikates: Hamı yeyir dadlıdır deyir, biz əlindən dad çəkirik
Göygöz kosanın arzuladığı "cənnət": Mayakda çərxi-fələk tərsinə dövran edir – REPORTAJ
Təbiətin mülayimliyi bizə baha başa gələcək - Bu il yerli meyvədən əl üzməli olacağıq
Çin Pakistana yüz minlik "ordu" göndərməyə hazırlaşır - VİDEO
Banu Şucai, arxiv şəkli

Azərbaycanın ən gözəl qızı oğlanı onlayn seçdilər

107
(Yenilənib 23:44 10.07.2020)
Karantin rejimi tətbiq olunandan əvvəl altı ay müddətində iştirakçılar model xoreoqrafiyası, model işinin nəzəriyyəsi, psixologiya və xarici dil dərslərinə qatılıblar

BAKI, 10 iyul — Sputnik, Kəmalə Əliyeva. Modellər Banu Şücai və Elçin Dadaşov Miss&Mister Azerbaijan-2020 milli gözəllik müsabiqəsinin qalibi olublar.

Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a layihənin mətbuat xidmətindən məlumat verilib.

Koronavirus pandemiyası səbəbindən müsabiqə ilk dəfə onlayn keçirilib. Münsiflər heyətinə layihənin yaradıcısı və təşkilatçısı Anelya Orduxanova, baş koordinator, quruluşçu xoreoqraf Ayla Mais, koordinator və xoreoqraf Hidayət Xəlilov (Mister Super Model 2018) və müsabiqənin piar-meneceri, psixoloq Səxavət Qabiloğlu daxildirlər. 

© Photo : Courtesy organizers of the contest Miss & Mister Azerbaijan-2020
Banu Şücai və Elçin Dadaşov

Models Production model şirkətinin nümayəndəsi də finala qatılaraq iştirakçıların çıxışını onlayn izləyib.

Karantin rejimi tətbiq olunandan əvvəl altı ay müddətində iştirakçılar model xoreoqrafiyası, model işinin nəzəriyyəsi, psixologiya və xarici dil dərslərinə qatılıblar. Finalçılar Bakıdan və Azərbaycanın digər regionlarından şəbəkəyə qoşularaq məharətlərini münsiflərə nümayiş etdiriblər.

Səsvermə nəticəsində Banu Şücai və Elçin Dadaşov birinci olublar.

Banu Şücai Miss Globe International və  Miss smile titullarının sahibi, “Səs Azərbaycan” milli musiqi layihəsinin iştirakçısı olub. Dünyada bir çox beynəlxalq moda həftələrində model kimi iştirak edib. Elçin Dadaşov da moda və gözəllik sənayesi ilə bağlı müxtəlif layihələrə qatılıb.

 

107