Bu məbəddə əvvələr də xristian və müsəlmanlar ibadət edirdilər

Azərbaycanın bu bölgəsində müsəlmanlarla xristianlar birgə ibadət edirlər

2783
(Yenilənib 17:05 11.03.2016)
Qax rayonunun Zərnə kəndində yerləşən qədim alban məbədi, dini mənsubiyyətindən asılı olmayaraq, bütün sakinlər üçün müqəddəs məkandır. Eramızın I-III əsrlərində tikildiyi ehtimal edilən məbəd turistlər üçün də unikal məkan sayıla bilər.

Şahpəri ABBASOVA, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 11 mart — Sputnik. Siz heç gördünüzmü ki, iki başqa dini paylaşan toplumlar eyni məbədə getsinlər və eyni tərzdə, lakin hərə özünə aid olan dildə dua etsin, şam yandırsın? Əgər siz Azərbaycanın zəngin tarixə malik Qax rayonuna getsəydiz, görərdiniz ki, insanlar gen yaddaşı ilə onlara ötürülən dini inanclarını necə mübahisəsiz olaraq paylaşırlar.

Azərbaycan xalqının formalaşmasında öz tarixi missiyalarını yerinə yetirmiş albanlar özlərindən sonra xeyli maddi-mədəni abidələr qoyub gediblər. Bunun ən bariz nümunələri isə albanların xristianlığın meydana gəldiyi ilkin və orta dövrlərdə ölkəmiz ərazisində mövcud olan möhtəşəm dövlətdə — Qafqaz Albaniyasında inşa etdikləri qədim kilsələr, məbədlərdir.

Azərbaycanın bir sıra bölgələrində, daha çox şimal-qərb regionunda belə abidələr üstünlük təşkil edir. Qax rayonu ərazisində isə belə abidələrin sayı xüsusilə çoxdur. Bunlardan biri də eramızın I-III əsrlərində tikildiyi ehtimal edilən, Albaniya dövrünə aid olan və hazırda yaşayış sahəsindən xeyli uzaqlıqda, əhalisini azərbaycanlılar və ləzgilər təşkil edən Zərnə kəndi ərazisində yerləşən məbəddir.

Yaşlı kənd sakinlərinin sözlərinə görə, bu məbəddə əvvələr də xristian və müsəlmanlar ibadət edirdilər. Sözügedən məbəd hələ də yerli sakinlərin inanc yeridir.

Храм албанской эпохи, расположенный в селе Зарна Гахского района
© Sputnik / Shahperi Abbasova
Храм албанской эпохи, расположенный в селе Зарна Гахского района

"Biz hələ uşaq olanda yaşlılar bu məbədə gedir, dua edir, nəzir verirdilər. Xüsusi günlərdə isə məbədə axışanların sayı-hesabı olmazdı. Yadımdadır, artıq dünyasını dəyişmiş qocalarımız da danışırdılar ki, onların nənə-babaları da bu məbədə sitayiş ediblər", —deyə Zərnə kənd məktəbinin direktoru Zəminə xanım Sputnik-in əməkdaşına bildirib.

Onun sözlərinə görə, Sovet İttifaqı dağılandan sonra ölkəmizdə İslama qayıdış baş verdi: "Amma bu günə kimi də qədim alban məbədinə gedib dua etməyə müsəlmanlara heç nə mane olmur. Biz müsəlman-xristian bilmədən, bu məbədə müqəddəs ocaq kimi baxırıq. İndi başqa dinləri paylaşsaq da, alban məbədləri bizə tariximizin, soy-kökümüzün, yaşam tərzimizin bir olduğunu pıçıldayır".

Lakin kənd sakinlərini narahat edən bir başqa məqam da var. Bu məqam sözügedən alban kilsəsinin tarixi abidə olduğunu sübüt edən heç bir nişanənin qoyulmamasıdır.

Direktorun dediyinə görə, bu qədim tarixi abidələr ölkəmizə axın edən turistlərin də diqqətini cəlb edir, onlarda tariximiz, mədəniyyətimiz və tolerantlıq ənənələrimiz haqqında dolğun təsəvvür yaradır: "Bu abidələrin mövcudluğu və çağdaş dövrümüzədək qorunub saxlanması, gələcək nəsillərə ötürülməsi bir daha sübut edir ki, Azərbaycan xalqı və dövləti tarixən dini müstəvidə də tolerantlığın, dözümlülüyün, xoşgörünün ən yüksək səviyyəyə çatdırılmasına nail olub".

Храм, как полагают, был построен в I-III веках
© Sputnik / Shahperi Abbasova
Храм, как полагают, был построен в I-III веках

"Hər halda Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi təbiətin bütün şıltaqlıqlarına dözərək əsrlərdən keçib bu günümüzə gələn bu tarixi abidələri gözardı etməməlidir. Bura gələnlər bilməlidir ki, biz öz tariximizə, əcdadlarımızın bizə qoyub getdiyi mirasa sahib çıxmağı yaxşı bacarırıq", — deyə Zəminə müəllimə bildirir.

Qeyd edək ki, Azərbaycan etnik və dini tolerantlığın nümunəvi modeli kimi hazırda bütün dünyaya örnək sayılır. Əsrlərdir ki, ölkəmizdə məskunlaşan onlarla azsaylı xalq və etnik qrup sülh şəraitində, birgə yaşayışın, etnomüxtəlifliyin zəngin sintezinin, multikulturalizmin və mədəni mübadilənin mükəmməl nümunəsini beynəlxalq ictimaiyyətə sərgiləyir.

Hər halda Azərbaycana yaxından bələd olan əcnəbilər də etiraf edirlər ki, kilsənin, sinaqoqun və məscidin bir arada, yan-yana olduğu ikinci ölkə tapmaq çətindir. Bununla yanaşı ölkə ərazisində yerləşən müxtəlif dinlərə aid qədim və unikal abidələr, məbədlər, səcdəgahlar həm dövlət, həm də cəmiyyət tərəfindən həssaslıqla qorunur. Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi, eləcə də digər aidiyyatı qurumlar Qaxdakı bu abidələri gözardı etməməli, ona sahib çıxmalıdırlar.

2783
Teqlər:
xristian, alban məbədi, Qafqaz Albaniyası, Qax, müsəlman
Əlaqədar
İŞİD daha bir tarixi məbədi məhv etdi
Qax sakinləri çağırış etdilər: Qızlar, təhsilə davam!
Kiprin müsəlman və xristian din adamları sülh istəyirlər
İsrail fələstinli xristianlara qaz bombası ilə müdaxilə etdi
Polis əməkdaşı Qarabağda, arxiv şəkli

Qarabağa icazəsiz gedən azərbaycanlılar saxlanıldılar - FOTO

3
Polisin saxladığı şəxslər barəsində İnzibati Xətalar Məcəlləsinin müvafiq maddələri ilə tədbirlər görülüb.

BAKI, 8 mart - Sputnik. Səhərə yaxın Füzuli rayonu ərazisində polis işçilərinin sayıqlığını yoxlamağa cəhd edənlər saxlanılıblar. 

Daxili İşlər Nazirliyindən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, martın 7-də gecə saat 5 radələrində DİN-in polis əməkdaşları və Daxili Qoşunların hərbi qulluqçuları tərəfindən Füzuli rayonunun işğaldan azad olunmuş kəndlərinə nəzarət postlarından kənar yollarla daxil olmağa cəhd göstərən 2 avtomobildə olan 4 nəfər saxlanılıb və aidiyyəti üzrə Füzuli RPŞ-yə gətirilib.

Azərbaycan Daxili İşlər Nazirliyi
İşğaldan azad edilmiş ərazilərə qanunsuz keçməyə çalışan Beyləqan sakinləri

Araşdırmalarla onların Beyləqan rayonunun 1-ci Şahsevən kənd sakinləri S.Teymurlu, H.Şirinov, C.Əşrəfli və F.Əbilov olmaları müəyyən edilib. Aşkar edilən həmin şəxslər barəsində İnzibati Xətalar Məcəlləsinin müvafiq maddələri ilə qanunamüvafiq tədbirlər görülüb.

Qeyd edək ki, DİN müvafiq icazə almadan, eləcə də nəzarət postlarından kənar yollarla işğaldan azad edilmiş ərazilərə mülki şəxslərin keçmələrinin onların həyat və sağlamlıqları üçün ciddi təhlükə olması və buna görə də belə hərəkətlərdən çəkinmələri barədə dəfələrlə xəbərdarlıq edib.

3
Teqlər:
Beyləqan, Füzuli, işğaldan azad edilmiş ərazilər, Qarabağ
Ağgül Həmdizadə

"Eləmədiklərimizə görə cavabdehlik daşıyırıq" - Polis qadın

17
"Deyirlər ki, xoşbəxt o insandır ki, səhər işə, axşam evə tələsir. Məndə də belədir. Məzuniyyətdə oluram, evdə qala bilmirəm, işim üçün darıxıram. Elə olur ki, işə məzuniyyətdən bir həftə tez qayıdıram" - Ağgül Həmdizadə

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 8 mart — Sputnik. İnsanlar düşüncəsinə görə fərqlidir. Bu, ictimai münasibətlərdə müxtəlif xarakterli meyarlar yaratdığı üçün insanları bir-birindən fərqləndirən başlıca əlamətdir. Məhz ictimai münasibətlərin hüquqi tənzimlənməsində və nizamlanmasında qanunla polisin vəzifələri var. Kişilərlə bərabər, qadın polislərin fəaliyyəti diqqət çəkir. Gərgin, normalaşmayan iş rejimində çalışan xanım qəhrəmanımız Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşı, polis mayoru, 31 yaşlı Ağgül Həmdizadədir.

Əsas işi fəaliyyət istiqamətinə uyğun olaraq, etimad göstərilən vəzifədə özünü doğrultmaq, eyni zamanda da cəmiyyəti informasiya ilə təmin etmək olan Ağgül xanım iki uşaq anasıdır. 2011-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin hüquqşünaslıq fakültəsində bakalavr, 2014-cü ildə isə magistr pilləsini fərqlənmə diplomu ilə başa vuran Ağgül xanım artıq on ildir ki, daxili işlər orqanlarında xidmət edir.

Anası kimyaçı, atası riyaziyyatçı olan Ağgül xanımın nəslində mundirli məmur – polis olmayıb. Ən çətin iş, məsuliyyətli peşə bir qadın olaraq onun taleyinə qismət olub. O, bundan qürur və iftixar hissi keçirdiyini, polis adı, polis andının uca olması üçün çalışdığını deyir.

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Ağgül Həmdizadə
"Qadın üçün polis peşəsi çətindir demirəm, ümumiyyətlə, bu peşənin məsuliyyəti, öhdəliyi var, - deyə həmsöhbətimiz bildirir. - Qadın peşəsi dedikdə adətən müəllim, pedaqoq, yaxud da həkim olmaq düşünülür. Valideynlərim həkim olmağımı istəyirdilər. Zamanla mənə müəyyən qədər təsir ediblər. Həmişə deyirdilər ki, həkim ol. Nə bilim, uşaqlıqda düşünürdüm ki, bəlkə, mən də başqaları kimi digər peşəni sevə, seçə bilərəm. Amma olmadı. Həm də həkim olmaq daha böyük zəhmət tələb edirdi. Düzü, buna bir qədər istəyim olmadı deyə bilərəm.

Amma etiraf edim ki, polis olmaq arzum, məqsədim idi. Daha çox oxumaq, daha hazırlıqlı olmaq üçün çalışırdım. 2007-ci ildə ali məktəbə sənəd verəndə o zamanlar Polis Akademiyasına qadınların qəbulu yox idi, bu səbəbdən də BDU-nun hüquqşünaslıq fakültəsini seçdim. Düşündüm ki, hüquq təhsili alsam, hüquq-mühafizə orqanlarında çalışa bilərəm. Hərbiləşdirilmiş sistemdə, hüquq-mühafizə orqanlarında işləmək uşaqlıq arzum olub. Mündir daşımaq, paqonlu olmaq mənim üçün cəlbedici idi. Həmişə polis obrazında film qəhrəmanlarına, küçədə rastlaşdığım polislərə xüsusi rəğbətlə yanaşmışam. Ailəmizdə həmişə valideynlərimdən eşitmişəm ki, "polis olmasa..." Bu ifadənin içərisində polisin cəmiyyət həyatında rolu, ictimai qaydanın qorunmasındakı fədakarlığı var. İndi bu sözün mahiyyətini daha aydın dərk edirəm".

Uşaqlıq arzusu onu istədiyi ünvana doğru apardı. 2011-ci ildə daxili işlər orqanlarında hüquq təhsilli namizədlər üçün xidmətə qəbulla bağlı müsabiqə keçirildi. Beləcə, Ağgül Həmdizadə 100 ballıq sistemlə 92 bal toplayaraq DİN-də işə qəbul olundu. 

Polis leytenantı kimi işləməyə başlayanda nişanlı olan A.Həmdizadə bu qərarının qarşı tərəfdən narazılıqla qarşılanmadığını deyir: "Həyat yoldaşımla öncədən tanışlığımız olduğu üçün o mənim seçimimdən də xəbərdar idi. Bu səbəbdən də polis olmağıma etiraz etmədi. Əksinə, dəstək verdi".

İşinin gərginliyinə baxmayaraq o yorulmadığını deyir: "Deyirlər ki, xoşbəxt o insandır ki, səhər işə, axşam evə tələsir. Məndə də belədir. Məzuniyyətdə oluram, evdə qala bilmirəm, işim üçün darıxıram. Bu sahədə çalışan insanlar üçün polislik həyat tərzidir. Peşənin stimullaşdırıcı xüsusiyyəti insanla, mənəviyyatla bağlı olan məsələdir. Bunun izahı yoxdur. Çünki insanları mənəviyyat birləşdirir.

İki övladım böyüyür, onların tərbiyəsi, yaxşı təhsil alması da diqqətdən kənarda qala bilməz. İndi hər bir şəxs, xüsusilə cəmiyyətin həyat və fəaliyyəti ilə əlaqəli sahələrdə çalışan insanların faydalı olması labüddür. Etibar edilən vəzifənin xidmət üzrə öhdəlikləri ilə yanaşı, ana olduğumu unutmuram. Çünki həyat tərzimiz övladlarımız üçün də örnəkdir. Bu öhdəlik vərdişə çevrilmiş əməllərdir. Heç vaxt unutmuram - yalnız elədiklərimizə yox, eləmədiklərimizə görə də cavabdehlik daşıyırıq. Buna görə qadın – ana olmaq məsuliyyəti öhdəliyi artırır".

Suallarım fərqlidir, çoxdur. Qadın polis müsahibi danışdırmaq olduqca maraqlıdır. Görünür ki, üzərində çox çalışmış, özünü formalaşdırmışdır. Verdiyi cavablar hər bir insan üçün qəbuledilən, anlaşılandır. Ondan insan xarakteri ilə bağlı soruşuram. Deyir ki, xarakter insanın mahiyyətini, onun ümumi məzmununu təşkil edir: "Xaraktersiz insan yoxdur. Xarakter, tərbiyə, dünyagörüşü insanların davranışlarını müəyyən edir. Və polisin fəaliyyəti də insanların davranış normalarının hüquqla tənzimlənməsinə yönəlib. Yəni ictimai qayda – cəmiyyətdə qəbul edilən birgəyaşayış qaydaları ilə bağlı olan dəyərlərdir. Fəaliyyətim ictimaiyyətlə əlaqəli olduğu üçün bir ildən artıqdır ki, DİN-in fəaliyyəti ilə bağlı mətbuatda çıxışlarım olur. Keçirilən tədbirlər, üstü açılan cinayət işləri haqda məlumatları səsləndirirəm. İctimaiyyət üçün maraqlı olan, rezonans doğuran məsələlərlə bağlı çalışırıq ki, operativ cavablar verilsin".

Ağgül Həmidzadə, Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşı
© AR Ministry of Internal Affairs
Ağgül Həmdizadə

Polisin ictimai mühitdə nüfuzu, etibar və etimad ünvanına çevrilməsindən danışan müsahibim vurğulayır ki, ekstremal vəziyyətdə dövlət nümayəndəsi olan polis əməkdaşından məntiqi olaraq yüksək intellekt tələb olunur: "Ziddiyyətləri doğuran səbəbləri araşdırmaqla yanaşı, qanunçuluğu tətbiq etmək, dözümlülük nümayiş etdirmək polisin fəaliyyətinin əsas meyarlarındandır. Hər yerə sirayət edən sosial şəbəkə seqmentlərində yayılan informasiyalar bəzən hadisələrin, faktların mahiyyətini başqa şəkildə təqdim edir. Bu, çaşqınlıqla bərabər, cəmiyyətdə bəzən məyusluq yaradır. Belə olduqda hər kəs polisin hadisə və fakta münasibətini gözləyir. Ona görə DİN-in fəaliyyəti çağırış və təhdidlərə adekvat olduğuna görə, qanunla müəyyən edilən səlahiyyətlər çərçivəsində istənilən hala qarşı dərhal müvafiq tədbirlər görülür. Xüsusilə vətəndaşlar tərəfindən daxil olan müraciətlərə operativ qaydada baxılması diqqətdə saxlanılır. Belə demək mümkünsə, heç bir əməkdaş vətəndaşın çağırışına laqeyd yanaşa bilməz.

Polis necə olmalıdır ki, hamı razı qalsın? Bunun düsturu varmı? Nə etməli, necə davranmalı? Suallar çoxdur. Əgər insan duyğu və düşüncələrdən ibarətdirsə, 24 saat sabit əhvalda qalması nə qədər mümkündür? Ancaq polis 24 saat təmkinli, sakit, diqqətli, məsuliyyətli olmalıdır, həm də bunu hamı 24 saat ərzində tələb edib gözləyirsə..."

Həqiqətən də polisə insanlar güzəştsiz yanaşırlar. "Borcudur" deyib polisdən ona qayğı ilə yanaşmasını gözləyirlər. Bu barədə də müsahibimin mövqeyini soruşuram. O da bildirir ki, polisə münasibət dünyanın heç bir ölkəsində birmənalı deyil: "Səbəblər müxtəlifdir. Çünki cinayət və cinayətkarlıq, inzibati xəta varsa, onu törədənlər, törətməyə meylli şəxslər polisi sevə bilməzlər. Məsələn, hansısa sürücü işıqforun qırmızı işığından keçirsə, polis onu saxlayıb barəsində tədbir görürsə, o şəxs polisdən razı qalarmı, yaxud təşəkkür edərmi? Etməyəcək! Bu və ya digər halda, xeyli belə nüanslar var. Bütün bunlar fikir müxtəlifliyi yaradır. Nəzərə alaq ki, polis peşəsi ən çətin, təhlükəli və idealist məşğuliyyətdir. Bu peşə, həssaslığı ilə digər sahələrdən fərqlənir. Ona görə insanlar polisə güzəştsiz yanaşır, davranışlarını izləyir, hər addımını müzakirə edirlər. Polisin hər bir hərəkəti hadisədir. Dünyamız nə qədər rəqəmsallaşsa da, yaxud polisdən rəqəmsal (digital) münasibət gözləyənlər bilməlidirlər ki, polis də insandır.

17
Teqlər:
müsahibə, qadın, polis